مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱۳ (معرفینامه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۲۰ دی ۱۴۰۲ آیا ماه رجبی
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱۳ (خلاصه جلسه)
🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
📅 ۲۰ دی ۱۴۰۲
بسم الله الرحمن الرحیم
🔹 دو نکتهٔ مقدماتی
جلسه با تأکید بر ضرورت نظم و تسلسل در فراگیری معارف وحیانی آغاز شد. تفاوت این جلسات با مجالس وعظ در آن است که مباحث بهصورت زنجیروار به هم پیوستهاند و غیبت از جلسات، فهم مطالب را دشوار میسازد.
نکتهٔ دوم، تذکری دربارهٔ ماه رجب بود. قطعات زمان با یکدیگر تفاوت ذاتی دارند و در ساحت فعل خداوند، تکرار راه ندارد. ماه رجبِ امسال حقیقتی دیگر است که اگر از دست برود، هرگز بازنمیگردد. این ایام در آخرت به نعماتی لذیذ مبدل میشوند. برای تنظیم برنامهٔ عبادی، سه کتاب مفتاحالفلاح، جمالالاسبوع و المراقبات (بهویژه چاپ تصحیحشدهٔ آقای بیدار) به عنوان رسالههای عملیهٔ سطوح عالی بندگی معرفی شدند.
🔹 مراتب ایمان
ایمان حقیقتی ذومراتب است و میان مؤمنان یکسان توزیع نشده است.
🟡 مرتبهٔ نخست: ایمان اجمالی
در این مرتبه، توحید تنها یک گزاره در کنار سایر گزارههاست و هنوز با سایر ساحتهای شناخت پیوند نخورده است. نتیجه آن است که ذهن انسان کانون شکوک و شبهات باقی میماند. قرآن میفرماید: «وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ» (یوسف، ۱۰۶). بسیاری از ما حتی به همین مرتبه نیز نائل نشدهایم و در اسلام ظاهری ماندهایم.
🟢 مرتبهٔ دوم: ایمان تفصیلی
در این مقام، توحید در تمام ساختار آگاهی جریان مییابد و روابط ارادی انسان را دگرگون میکند. خداوند دیگر واقعیتی در عرض سایر واقعیات نیست، بلکه مبنای تمام روابط هستی است. فهم حقیقی قرآن متوقف بر درک همین روابط توحیدی است.
ثمرهٔ این تحول در ساحت عمل، گذر از «تکلیفِ شاق» به «عمل صالح» است. عمل عبادی دیگر وظیفهای اجباری نیست، بلکه لذیذ و زیبا میشود. آیتالله بهجت (قدس سره) میفرمودند: «چرا نماز نمیخواند؟ نماز که خوشمزه است! »
در این بخش، دینداری مناسکی نیز نقد شد؛ دینی که با زیست حیوانی سازگار شده و فاقد نیروی تکاندهنده برای تعالی انسان است.
🔵 مرتبهٔ سوم: مقام کشف و شهود
در این مرتبه، تحول تکوینی رخ میدهد و حواس باطنی انسان فعال میشود. انسان واجد چشم، گوش، شامه و لامسهٔ باطنی میگردد و نور حق را در تمام عوالم مشاهده میکند. این مقام، مقام احسان است: «الإحسان أن تعبد الله كأنّك تراه».
عمل در این ساحت از «صالح» به «حَسَن» ارتقا مییابد؛ یعنی فعل علاوه بر صحت، واجد زیبایی میشود و زیبایی حقیقی فقط در پرتو ارتباط با خداوند حاصل میآید. با تداوم حضور، وجلِ اولیه به انس و طمأنینه مبدل شده و ثمرهٔ نهایی آن یقین است.
🔹 حقیقت جهاد
قرآن مؤمنان این مرتبه را چنین وصف میکند: «يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ» (مائده، ۵۴). جهاد حقیقتی سوزنده است که در سه ساحت اصغر، کبیر و اکبر، وظیفهاش شکستن پوستههای اعتباری و محدودیتهای وجودی است. مجاهد با عبور از تعلقات مادی، روحش بزرگ شده و دیگر تحت تأثیر ملامتهای اجتماعی و القائات شیطانی قرار نمیگیرد. امام خمینی (قدس سره) از جنگ به عنوان کارخانهٔ انسانسازی یاد کردند.
و صلّی الله علی محمد و آله الطاهرین
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۳ #خلاصه_جلسه
#مراتب_ایمان #ایمان_اجمالی #ایمان_تفصیلی #مقام_احسان #جهاد #ماه_رجب
📢 برای دسترسی به صوتهای درس علم الیقین، به کانال زیر مراجعه کنید:
@Elmolyaghin
مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱۳ (خلاصه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۲۰ دی ۱۴۰۲ بسم الله الرحمن ا
ماه رجب؛ مهمانی که دیگر بازنمیگردد
آیا تا به حال فکر کردهایم که ماه رجبِ امسال، همان ماه رجبِ سال گذشته است؟ پاسخ این است: خیر. قطعات زمان با یکدیگر تفاوت ذاتی دارند و این تمایز، اعتباری و ساختهٔ ذهن ما نیست؛ خداوند متعال روزها، شبها و ماهها را متمایز از یکدیگر آفریده است. در ساحت فعل الهی، تکرار راه ندارد.
ماه رجب، ماه شعبان و ماه رمضان، مهمانهایی هستند که بر ما وارد میشوند، میآیند و میروند و دیگر به این عالم بازنمیگردند. اگر نسبت ما با این اوقات، نسبتی صحیح و متناسب با حقیقت آنها باشد، این قطعات زمان در آخرت به نعماتی لذیذ و زیباییهایی غیرقابل وصف مبدل میشوند. روز جمعه، شب جمعه، ماه رمضان و ماه رجب، هر کدام به نوبهٔ خود، نعمتی اخروی خواهند بود.
پس نباید با این پندار که «سال آینده جبران میکنیم» از درک ماه جاری غافل شویم؛ چرا که ماه رجبِ سال بعد، حقیقتی دیگر است.
برای بهرهگیری شایسته از این ایام، بزرگان اهل معرفت سه کتاب را به عنوان رسالهٔ عملیهٔ سطوح عالی بندگی معرفی کردهاند:
📗 مفتاحالفلاح اثر شیخ بهایی (قدس سره): برای اعمال عبادی اوقات مختلف شبانهروز.
📘 جمالالاسبوع اثر سید بن طاووس (قدس سره): برای تنظیم اعمال و مراقبات روزها و شبهای هفته.
📙 المراقبات اثر میرزا جواد آقا ملکی تبریزی (قدس سره): برای مراقبات و اعمال کل سال.
این کتب، برخلاف رسالههای فقهی که برای مقام «اسلام» و انجام واجبات تدوین شدهاند، برای مقام «ایمان تفصیلی» و ساحت عمل صالح نگاشته شدهاند؛ آنجا که دیگر تنها انجام واجب کفایت نمیکند، بلکه کیفیت عمل و حضور قلب مطالبه میشود. از میان این سه، کتاب المراقبات دریایی بیکران در تبیین عظمت ماه رجب است و توصیه میشود از نسخهٔ تصحیحشدهٔ آقای بیدار (قدس سره) استفاده شود که متن کامل دعاها و روایات در آن درج شده است.
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۳
#ماه_رجب #رساله_عملیه #المراقبات #مفتاح_الفلاح #جمال_الاسبوع
📢 برای بهرهمندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید:
@ZikraSchool
مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱۳ (خلاصه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۲۰ دی ۱۴۰۲ بسم الله الرحمن ا
ایمان تفصیلی؛ وقتی توحید تمام زندگی را دگرگون میکند
در مرتبهٔ «ایمان اجمالی»، توحید تنها یک گزاره در کنار سایر گزارههاست؛ مانند دادهای که در حافظهٔ رایانه ذخیره شده و هیچ ارتباطی با سایر اطلاعات ندارد. نتیجه این است که ذهن انسان همچنان کانون شکوک و شبهات باقی میماند و سایر دانستهها در مقابل توحید عرض اندام میکنند. قرآن دربارهٔ این مرتبه میفرماید: «وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ» (یوسف، ۱۰۶).
اما در ایمان تفصیلی، حقیقت توحید با تمام ساحتهای ادراکی انسان پیوند برقرار میکند. خداوند دیگر یک واقعیت در عرضِ سایر واقعیات نیست، بلکه مبنایی است که تمام روابط هستی را دگرگون میکند. برای کسی که واجد این نگاه است، حتی یک آسفالت ترکخورده در مسیر نیز حامل پیامی است و به عنوان آیهای الهی نگریسته میشود. فهم حقیقی قرآن نیز متوقف بر درک همین روابط توحیدی است.
ثمرهٔ این تحول در ساحت شناخت، دگرگونی در ساحت عمل است. در مرتبهٔ اول، مواجهه با احکام الهی از سنخ «تکلیف» است که با «تکلف» و سختی همراه است؛ اما در ایمان تفصیلی، سخن از «عمل صالح» است. عمل عبادی دیگر وظیفهای اجباری نیست، بلکه لذیذ و زیبا میشود؛ چنانکه مرحوم آیتالله بهجت (قدس سره) دربارهٔ فردی که نماز نمیخواند، میفرمودند: «چرا نماز نمیخواند؟ نماز که خوشمزه است!»
در برابر این حقیقت، آفت بزرگ دینداری امروز آن است که انسان میکوشد میان «دین» و «زندگی پیش از دین» جمع کند. در این نگاه، دین تنها به مجموعهای از مناسک ظاهری تبدیل میشود که روی همان زیست حیوانی سوار میشود. این دینِ خنثی و عصریشده، فاقد نیروی تکاندهنده برای تعالی انسان است و با تمام مقتضیات زیست حیوانی سازگار باقی میماند؛ دینی که نسبت به وقایع عالم بیغیرت است و با همه چیز میسازد. این دقیقاً همان دینی است که شیطان به دنبال آن است.
ایمان حقیقی، طرحی نو در روابط و نگاه انسان ایجاد میکند و او را از انسانِ بالقوه به انسانِ بالفعل میرساند.
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۳
#ایمان_تفصیلی #عمل_صالح #دین_مناسکی #زیست_حیوانی #توحید
📢 برای بهرهمندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید:
@ZikraSchool
مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱۳ (خلاصه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۲۰ دی ۱۴۰۲ بسم الله الرحمن ا
احسان؛ از عمل صالح تا عمل حَسَن
در مرتبهٔ سوم ایمان، تحولی تکوینی در وجود انسان رخ میدهد؛ کمالاتی که در نهاد انسان مدفون و بالقوه مانده بود، به فعلیت میرسد. در این مقام، انسان واجد حواس باطنی میگردد: چشم، گوش، شامه و لامسهای که ادراکات اصیل و متفاوتی از ساحتهای دیگر هستی دارند.
این حواس هماکنون در وجود ما حاضرند، اما در حجاب قرار گرفتهاند. گواه این مطلب، تجربههای نزدیک به مرگ است؛ کسانی که از مشاهدهٔ رنگها، شنیدن صداها و استشمام بوهایی سخن میگویند که در ساحت مادی یافت نمیشود. در واقع هنگام مرگ چیزی به انسان اضافه نمیشود؛ تنها پردهها کنار میروند. تفاوت مؤمن در این است که در همین دنیا به این بینایی دست مییابد.
با فعال شدن حواس باطنی، انسان از ساحت «علم» به ساحت «شهود» ارتقا مییابد. پیش از این، به زیبایی حقتعالی علم داشت؛ اما اکنون آن زیبایی را مشاهده میکند. طبیعی است که با رویت کمال و جمال مطلق، شعلهٔ محبت در دل مؤمن افروختهتر میشود.
این مقام، مقام احسان است. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند: «الإحسان أن تعبد الله كأنّك تراه»؛ خداوند را چنان عبادت کنی که گویا او را میبینی.
در این ساحت، عمل از سطحِ «صالح بودن» به سطحِ «حَسَن بودن» ارتقا مییابد؛ یعنی فعل علاوه بر درستی، واجد زیبایی نیز میگردد. معیار زیبایی عمل چیست؟ زیبایی اصیل در انحصار ذات اقدس الهی است و برای آنکه عمل صالح به زیور زیبایی آراسته شود، باید هر فعلی —حتی جزئیترین امور زندگی— در تعلق و ارتباط با خداوند انجام پذیرد. حقیقت تقوا و جوهرهٔ احسان، همین پیوند دائمی با حق است.
با تداوم این حضور، حالت «وجل» و اضطراب اولیه به انس و طمأنینه مبدل میشود و ثمرهٔ نهایی این سیر، یقین است؛ گذر از مرتبهٔ «کأنّ» (گویا او را میبینی) به مرتبهٔ «أنّ» (شهود قطعی و بیپردهٔ حق).
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۳
#مقام_احسان #حواس_باطنی #عمل_حسن #شهود #یقین
📢 برای بهرهمندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید:
@ZikraSchool
مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱۳ (خلاصه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۲۰ دی ۱۴۰۲ بسم الله الرحمن ا
جهاد؛ آتشی که محدودیتها را میسوزاند
قرآن کریم در وصف مؤمنانِ مرتبهٔ سوم ایمان میفرماید: «يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ» (مائده، ۵۴)؛ در راه خدا جهاد میکنند و از سرزنش هیچ سرزنشگری نمیهراسند.
جهاد حقیقتی سوزنده است. اگر این آتش مجاهدات در زندگی مؤمن جریان نیابد، تحول تکوینی مورد نظر در مراتب عالی ایمان رخ نخواهد داد. جهاد در تمامی مراتب خود —از جهاد اصغر (پیکار در میدان نبرد) تا جهاد کبیر (مجاهدت معرفتی و علمی) و جهاد اکبر (پیکار با نفس)— واجد این سوزندگی است. جوهرهٔ معنایی جهاد، کوشش مستمر، دائمی و لاینقطعی است که با مشقت همراه است.
غرض نهایی از جهاد، پاره کردن محدودیتها و کنار زدن وابستگیهایی است که انسان را محصور کردهاند. تعلقات مادی و عادات روزمره —حتی وابستگی به یک بالش خاص برای خواب یا دلبستگی به اطرافیان و سنتهای اجتماعی— به مثابهٔ پوستهٔ تخممرغی هستند که انسان را در خود زندانی کردهاند. تا این پوسته شکسته نشود و وجود انسان گسترش نیابد، استعداد دریافت حقایق بزرگتر و ورود به عوالم وسیعتر را پیدا نخواهد کرد.
ذات جهاد و میدان نبرد، انسانساز است؛ چنانکه امام خمینی (قدس سره) از جنگ به عنوان کارخانهٔ انسانسازی یاد کردند. در میدان نبرد، به دلیل عدم ثبات شرایط و حضور دائمی مرگ، انسان نمیتواند با هیچ امر مادی انس بگیرد و این انقطاع، او را بزرگ میکند.
ثمرهٔ طبیعی این مجاهدت، رهایی از سلطهٔ ملامتگران است. شیطان از طریق باورها، سنتهای اجتماعی و سرزنشهای مردم، انسانها را کنترل میکند؛ اما کسی که با جهاد، محدودیتهای وجودی خود را شکسته و روحش بزرگ شده است، دیگر تحت تأثیر این ابزارهای کنترل اجتماعی قرار نمیگیرد. برای چنین انسانی، ترس از ملامت دیگران بیمعناست؛ او از محدودیتها عبور کرده و به عالمی دیگر راه یافته است.
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_۱۳
#جهاد #جهاد_اکبر #انسان_سازی #حریت #ملامت
📢 برای بهرهمندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید:
@ZikraSchool
فهرست مطالب جلسات ١١ تا ١۴ علم الیقین:
💠 علم الیقین | جلسهٔ ۱١ | ٠۶ دی ۱۴۰۲
استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
المیزان، جلد ۱، صفحهٔ ۳۰۱: «الاسلام والتسليم والاستسلام بمعنى واحد ، من السلم...»
📋 فهرست تولیدات رسانهای مرتبط:
۱. معرفینامه جلسه
۲. لیست مباحث مطرح شده + صوت
۳. خلاصه جلسه
پستهای فرعی:
۴. چرا اسلام و ایمان مراتب دارند؟ آشنایی با یک سیر هشتپلهای
۵. مرتبهٔ اول: پلهٔ اول، اسلام ظاهری — پلهٔ دوم، ایمان اجمالی
۶. مرتبهٔ دوم: پلهٔ سوم، اسلام تفصیلی — پلهٔ چهارم، ایمان تفصیلی
٧. مرتبهٔ سوم: پلهٔ پنجم، اسلام قوا — پلهٔ ششم، ایمان قوا
٨. مرتبهٔ چهارم: پلهٔ هفتم، اسلام فنا — پلهٔ هشتم، ایمان اولیا
٩. دعای حضرت ابراهیم (علیه السلام) برای الحاق به صالحین و تحقق آن در آخرت
💠 علم الیقین | جلسهٔ ۱٢ | ١٣ دی ۱۴۰۲
استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
جلد ۱، صفحهٔ ۱۳: «فصل [3] [درجات الإيمان] أوائل درجات الإيمان تصديقات مشوبة بالشكوك و الشبه»
📋 فهرست تولیدات رسانهای مرتبط:
۱. معرفینامه جلسه
۲. لیست مباحث مطرح شده + صوت
۳. خلاصه جلسه
پستهای فرعی:
۴. «تصدیق» با «تصور» چه فرقی دارد و چرا ایمانِ مشوب، «مرض قلب» است؟
۵. چطور ممکن است هم مؤمن باشی، هم مشرک؟
۶. چرا قرآن به برخی میگوید: «نگویید ایمان آوردیم»؟
٧. داستان ابوسعید ابوالخیر: وجل قلب و حقیقت توکل در قرآن
٨. نشانههای عاشقانِ به مرحلهٔ آخر رسیده در کلام وحی
💠 علم الیقین | جلسهٔ ۱۳ | ۲۰ دی ۱۴۰۲
استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
جلد ۱، صفحه ۱۴: «فصل [٣] [درجات الإيمان] أوائل درجات الإيمان»
📋 فهرست تولیدات رسانهای مرتبط:
۱. معرفینامه جلسه
۲. لیست مباحث مطرح شده + صوت
۳. خلاصه جلسه
پستهای فرعی:
۴. ماه رجب؛ مهمانی که دیگر بازنمیگردد
۵. ایمان تفصیلی؛ وقتی توحید تمام زندگی را دگرگون میکند
۶. احسان؛ از عمل صالح تا عمل حَسَن
۷. جهاد؛ آتشی که محدودیتها را میسوزاند
💠 علم الیقین | جلسهٔ ۱۴ | ۲۷ دی ۱۴۰۲
استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
جلد ۱، صفحهٔ ۱۵: «و عنها العبارة تارةً بـ«الإحسان»: الإحسان أن تعبد الله كأنّك تراه»
📋 فهرست تولیدات رسانهای مرتبط:
۱. معرفینامه جلسه
۲. لیست مباحث مطرح شده + صوت
۳. خلاصه جلسه
پستهای فرعی:
۴. مقام احسان؛ آغازِ دیدنِ آخرت در همین دنیا
۵. چرا فعل بیبسمالله ابتر است؟
۶. کفرِ علما؛ جهلی که علاج ندارد
۷. دینِ مناسکی؛ پوستهای که جای مغز را گرفت
۸. قطاع طریق حق؛ و کلیدی که درویش نشان داد
#علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #فهرست_مطالب
هدایت شده از علم الیقین
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱۴ (معرفینامه جلسه)
🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
📅 ۲۷ دی ۱۴۰۲
آیا آخرت فقط یک وعدهٔ آینده است، یا همین حالا برپاست و ما از دیدنش محرومیم؟
در این جلسه، استاد کرمانشاهانی به تبیین مرتبهٔ سوم ایمان، یعنی مقام احسان و یقین شهودی میپردازد. مقامی که در آن، سالک دیگر فقط باور نمیکند، بلکه میبیند. بر اساس حدیث نبوی، «احسان» یعنی خدا را چنان عبادت کنی که گویا او را میبینی. اما این «گویا» آغاز راه است؛ راهی که به «ایقان» میرسد: به مشاهدهٔ همین حالای بهشت و دوزخ، پس از کنار رفتن حجاب زمان.
در ادامه، استاد به تفسیر آیهٔ ۱۳۷ سورهٔ نساء میپردازد و از مراتب کفر در برابر مراتب ایمان سخن میگوید. در نگاه مرحوم فیض کاشانی، خطرناکترین کفر، انکار مقامات اهل معرفت است؛ همان جهل مرکبی که چون خود را علم میپندارد، دیگر قابل علاج نیست.
🔑 و اما کلید عبور از این خطر: حسن ظن به اولیای الهی. استاد با ذکر تمثیل درویش و کشتی از مثنوی، نشان میدهد که تعظیم مقامات اولیا، نه فقط ادب، که خودِ راهِ وصول است.
📌 آغاز از عبارت: جلد ۱، صفحهٔ ۱۵ (مطابق متن پیوندی):
«و عنها العبارة تارةً بـ«الإحسان»: الإحسان أن تعبد الله كأنّك تراه»
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_١۴ #معرفی_نامه_جلسه
#مقام_احسان #یقین_شهودی #کفر_علما #جهل_مرکب #تعظیم_اولیا
📢 برای دسترسی به سایر جلسات، به کانال صوتها بپیوندید:
@Elmolyaghin
مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱۴ (معرفینامه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۲۷ دی ۱۴۰۲ آیا آخرت فقط
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱۴ (خلاصه جلسه)
🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله)
📅 ۲۷ دی ۱۴۰۲
بسم الله الرحمن الرحیم
✨ ایمان فقط باور نیست؛ یک روز باید ببینی.
این جلسه دربارهٔ مرتبهٔ سوم ایمان است: مقام احسان. مقامی که در آن، خدا را چنان عبادت میکنی که گویا او را میبینی. اما این «گویا» فقط یک تلقین ساده نیست؛ آغازِ مشاهده است. آغازِ راهی که اگر ادامه یابد، پردهها کنار میرود و سالک حقیقتِ آخرت، بهشت و جهنم را همینجا میبیند؛ نه در آیندهای دور.
📿 چرا «بسم الله» اینقدر مهم است؟
ذکر «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ» فقط افتتاح یک کار نیست؛ اتصالِ فعل به مبدأ و غایت الهی است. هر کاری که از این اتصال جدا بماند، «ابتر» است. ممکن است سود دنیوی داشته باشد، اما در هستیِ تو ثمری نمیدهد. جاری شدن حقیقتِ بسمالله در افکار، نیتها و افعال، همان پلِ عبور از ایمان اجمالی به ایمان تفصیلی است.
🔻 مرزِ کفر کجاست؟
در تفسیر آیهٔ ۱۳۷ سورهٔ نساء، مرحوم فیض کاشانی (قدس سره) خطرناکترین کفر را «انکار مقامات اهل معرفت» میداند: کسی که در علوم رسمی قوی شده، اما چون از شهود حقایق محجوب است، مقامات اولیاء را انکار میکند و به اهلش میتازد. این همان «جهل مرکب» است؛ برخلاف جهل ساده، دیگر قابل علاج نیست یا بسیار دشوار است.
⚖️ گناهِ حیوانی یا شیطنت؟
گناهانِ حیوانی، مثل شکمچرانی و چشمچرانی، آدم را پست میکنند، اما راه را نمیبندند؛ با توبه جبرانپذیرند. اما «شیطنت» یعنی سدِّ بابِ ولایت الهی. این، اعلام مبارزه با خداست و سقوطش بهمراتب سنگینتر است.
🏛 دینِ مناسکی یا دینِ انسانساز؟
غایتِ اصلی دین و حکومت ولایی، تربیتِ انسان است؛ نه فقط اجرای مناسک ظاهری. وقتی دین به پوسته و ظاهر تقلیل یابد، صراط الهی سد میشود. وصیتِ حضرت امام (قدس سره) در همین فضاست: مقامات اهل معرفت را انکار نکن؛ از معاشرت با منکران اولیا بپرهیز که اینان قطاعِ طریقِ حقاند.
🌊 درسِ درویش و کشتی
در تمثیل مثنوی، درویشی که به او تهمت دزدی زدند، به سببِ حسن ظن به اولیای الهی به مقامی میرسد که همه طبیعت بسیج میشود تا به مقصودش برسد. آنچه درویش نسبت به راز این رتبه خود میگوید این است که: تعظیم اولیا و خوشگمانی به اهل معنا، خودِ راهِ وصول است؛ و انکار و بدگمانی، زمینگیر شدن در ظلمات. همان که در دنیا و برزخ، بابِ غفران و هدایت را میبندد.
و صلّی الله علی محمد و آله الطاهرین
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_١۴ #خلاصه_جلسه
#مقام_احسان #یقین_شهودی #کفر_علما #جهل_مرکب #تعظیم_اولیا
📢 برای دسترسی به صوتهای درس علم الیقین، به کانال زیر مراجعه کنید:
@Elmolyaghin
مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱۴ (خلاصه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۲۷ دی ۱۴۰۲ بسم الله الرحمن ا
مقام احسان؛ آغازِ دیدنِ آخرت در همین دنیا
آخرت کجاست؟ جایی در آیندهٔ دور، پس از مرگ؟ یا همین حالا برپاست و فقط حجابی میان ما و آن کشیده شده است؟
در این جلسه، استاد کرمانشاهانی حفظه الله به روایتی اشاره میکنند که در آن، پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) از جوانی پرسیدند: «کیف اصبحت؟» و او پاسخ داد: «موقناً». وقتی پیامبر (صلی الله علیه و آله) از نشانهٔ یقینش پرسیدند، جوان گفت: آخرت را مشاهده میکنم.
این مشاهده یعنی چه؟ یعنی آخرت در طول زمان نیست؛ در باطنِ همین عالم حاضر است. برای کسی که به مقام یقین رسیده، پرده کنار رفته و حقیقتِ بهشت و جهنم را همینجا میبیند. چنانکه همان جوان میگفت میتواند بگوید کدامیک از حاضران اهل بهشتاند و کدام اهل آتش؛ در حالی که همه زندهاند و در میان مردم رفتوآمد میکنند.
مقام احسان — که در حدیث نبوی به «عبادت خدا چنانکه گویا او را میبینی» تعریف شده — شروع همین مسیر است. «گویا میبینی» فقط تلقین نیست؛ آغازِ مشاهده است. اگر انسان در این مقام استقرار یابد، از «گویا میبینی» به «حقیقتاً میبینی» میرسد. همان که قرآن از آن به ایقان تعبیر میکند: «وَ بِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ».
پس آخرت نه وعدهای صرفاً آینده، که حقیقتی حاضر است؛ و راهِ دیدنش، عبور از ایمانِ ذهنی به ایمانِ شهودی است.
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_١۴
#مقام_احسان #یقین_شهودی #مشاهده_آخرت
📢 برای بهرهمندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید:
@ZikraSchool
چرا فعل بیبسمالله ابتر است؟
کارهای ما قرار است به جایی برسند؛ اما کدام کار؟ هر کاری که ظاهراً موفق باشد؟ یا کاری که در هستیِ ما ثمر بدهد؟
در این جلسه، استاد کرمانشاهانی «بسم الله الرحمن الرحیم» را فقط یک افتتاحِ لفظی نمیدانند، بلکه آن را پیوندِ فعل با مبدأ و غایت الهی معرفی میکنند. کسی که با بسمالله شروع میکند، در واقع سه حقیقت را به خود یادآور میشود:
۱. مبادی فعل — قدرت، اندیشه، علم و برنامهریزی — همه از خداست.
۲. جهت و غایت فعل — مقصد نهایی، ذات اقدس الهی است.
۳. وسایل فعل — هر آنچه کار با آن پیش میرود، از شئون اسماء الهی است.
اما اگر فعلی از این پیوند جدا بماند، چه میشود؟ در ظاهر ممکن است پیش برود؛ مثلاً کسی بدون بسمالله تجارت کند و سود کلانی هم ببرد. اما این فعل ابتر است. ابتر یعنی دمبریده. نه اینکه به سود نرسیده؛ بلکه به غایتی که برایش طراحی شده نرسیده است. مثل دانهای که کاشته شود، اما رشد نکند و بپوسد. ثمرهٔ مادیْ زایلشدنی است؛ اما آنچه میماند، اثری است که فعل در وجود انسان میگذارد.
جاری شدن حقیقتِ بسمالله در افکار، نیتها و افعال، همان راهِ عبور از ایمان اجمالی به ایمان تفصیلی است. نه با گفتنِ صرف، بلکه با جاری شدنِ نام حق در تمام شئون.
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_١۴
#بسم_الله #ایمان_تفصیلی #فعل_ابتر
📢 برای بهرهمندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید:
@ZikraSchool
مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱۴ (خلاصه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۲۷ دی ۱۴۰۲ بسم الله الرحمن ا
کفرِ علما؛ جهلی که علاج ندارد
همهٔ کفرها مثل هم نیستند. بعضی کفرها از ندانستن است؛ اما بعضی از دانستنِ ناقصی که خودش را کامل میپندارد. دومی، همان است که علاج ندارد یا علاجش بسیار دشوار است.
در تفسیر آیهٔ ۱۳۷ سورهٔ نساء — «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ ازْدَادُوا كُفْرًا» — مرحوم فیض کاشانی (قدس سره) مراتب کفر را در برابر مراتب ایمان میچیند. خطرناکترین مرتبه، کفرِ کسی است که به ایمان اجمالی و حتی تفصیلی رسیده، اما مرتبهٔ سوم — مقام احسان و شهود — را انکار میکند و به اهلش میتازد. این، همان «کفرِ علما»ست.
چرا علاج ندارد؟ چون جنسِ آن جهل مرکب است، نه جهل بسیط. جهلِ ساده شأنیتِ علمشدن دارد؛ اما جهل مرکب با علم تضاد دارد و ضد، به ضد خودش تبدیل نمیشود. این فرد چنان در راه و رسمِ خودش رسوخ کرده که گمان میکند حق، منحصر در همان چیزی است که او فهمیده. لذا به اولیای الهی طعن میزند و علوم کشفی و حقیقی آنان را انکار میکند.
همینجاست که باید میان دو نوع گناه فرق گذاشت: گناهان حیوانی — مانند شکمچرانی و چشمچرانی — اگرچه انسان را پست میکنند، اما سدِّ راه کمال نیستند و با توبه جبرانپذیرند. اما شیطنت — یعنی سدِّ بابِ ولایت الهی و بازداشتن مردم از اولیاء — اعلام مبارزه با خداست. این سقوط، بهمراتب از سقوطِ اهل معصیت حیوانی سنگینتر است.
پس خطرناک نیست آن کسی که میلغزد؛ خطرناک کسی است که راه را میبندد.
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_١۴
#کفر_علما #جهل_مرکب #سد_باب_ولایت
📢 برای بهرهمندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید:
@ZikraSchool
مدرسه معارفی ذکریٰ
📖 علم الیقین | جلسهٔ ۱۴ (خلاصه جلسه) 🎙 استاد کرمانشاهانی (حفظه الله) 📅 ۲۷ دی ۱۴۰۲ بسم الله الرحمن ا
دینِ مناسکی؛ پوستهای که جای مغز را گرفت
دین آمده تا از ما چه بسازد؟ موجودی مناسکگزار؟ یا انسان؟
در این جلسه، استاد کرمانشاهانی حفظه الله با استناد به سیرهٔ امیرالمؤمنین (علیه السلام) تأکید میکنند که غایت اصلی دین و حکومت ولایی، تربیتِ انسان است؛ نه صرفِ انجام مناسک ظاهری. ارزش حکومت برای امیرالمؤمنین (علیه السلام) فقط در این بود که حقی را به پا دارد و انسانی را تربیت کند؛ وگرنه — به تعبیر خود حضرت — از آبِ بینیِ بز هم کمارزشتر است.
اما وقتی مسیر ولایت منحرف شد، اسلام به مجموعهای از مناسک تقلیل یافت. دین، از حرکتِ پویایِ هدفمند به پوستهای بدل شد که مغزش را از دست داده بود. وقتی دین از تربیتِ انسان تهی شود و تنها به ظواهر و آداب بسنده کند، همان چیزی شکل میگیرد که میتوان آن را دینِ عوامانه نامید؛ دینی که نظم ظاهری دارد، اما از تربیت و ارتقای وجودی خبری نیست.
دردناکتر اینکه گاه امیرالمؤمنین (علیه السلام) وقتی میخواهند از دستاوردهای حکومتشان بگویند، به نان و سقف و نیازهای اولیه اشاره میکنند؛ در حالی که اینها فقط تکالیف اولیهٔ حاکمیت است. غایتِ قصوای ایشان، ارتقایِ وجودیِ انسانها بود و همان بود که بسته شد.
پس مسأله فقط نامِ مذهب یا شناسنامه نیست؛ هر کس جلویِ تربیتِ انسان و حقیقتِ دین بایستد، در مسیر همان انحرافی قدم گذاشته که نتیجهاش بسته شدن باب هدایت است.
🎧 برای شنیدن کامل این جلسه، از این طریق اقدام فرمایید.
🔖 #علم_الیقین #استاد_کرمانشاهانی_حفظه_الله #علم_الیقین_جلسه_١۴
#دین_مناسکی #تربیت_انسان #غدیر
📢 برای بهرهمندی از نکات معارفی، به مدرسهٔ معارفی ذکریٰ بپیوندید:
@ZikraSchool