#یک_لغت_قرآنی ۱۹۱
📆 ۱۴۰۲/۰۱/۲۸
🕳خَفَی:
به پنهان کردن چیزی پشت چیز دیگری گویند.
✨ إِنْ تُبْدُوا شَيْئاً أَوْ تُخْفُوهُ فَإِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً (۵۴_ احزاب)اگر چیزی را آشکار یا آن را پنهان کنید، (در هر حال،) خدا همواره همه چیز را به خوبی میداند.⚡️
📌مثال، انسانی که نیت اش مزدورانه و شرک است آن را پنهان و از مردم مخفی می کند. مثال با انجام دادن کارهای نیک مانند ساختن مسجد. در خفی کار، دو لایه باطن و ظاهر دارد. أخفی در اصل نیت بد پشت کار نیک است که پنهان شده است.
🔐سرّ:
انسان چیزی در ظاهر، از امری ارائه نمی دهد که چیزی در پشت آن مخفی و پنهان کرده باشد و کار او یک لایه دارد و ظاهر و باطن اش یکی است.
✨الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ (۲۷۴_ بقره)کسی که برای رضای خدا انفاق می کرد و ظاهر و باطن کار اش یکی است، آن انفاق را اگر در برابر چشم مردم انجام دهد تا دین خدا را تبلیغ کند به این کار یُسِّروُن گفته می شود.⚡️
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
👥🗣کَتَم:
کتمان به چیزی گویند که انسان حقیقتی را که می داند از ترس اش پنهان کند چون احساس می کند اگر آن حقیقت آشکار شود متضرر می شود.
✨وَإِذْ قَتَلْتُمْ نَفْسًا فَادَّارَأْتُمْ فِيهَا ۖ وَاللَّهُ مُخْرِجٌ مَا كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ (۷۲_ بقره)کسی که کسی را کشته است در بازجویی حقیقت را پنهان می کند.⚡️
🌕جَهْرَةً:
به معنی آشکار و روشن است که یا در صداست، همان صدای بلند یا در فعل است مانند انفاق آشکار، یا در عذاب است.
✨قُلْ أَرَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُ اللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ (۴۷_انعام)✨
🌪در عذاب بغته الهی منشأ بلا دیده نمی شود تا انسانی خود را از آن حفاظت نماید. مانند زلزله یا طوفان که در یک لحظه و ناگهان ایجاد می شوند.
🔥عذاب جَهره یا همان عذاب آشکار الهی، عذابی است که در یک لحظه و ناگهان ایجاد نمی شود و انسان علائم آن را قبل از مرگ اش می بیند. مانند صاعقه و ابرهای سیاه و باران شدید عذابی آشکار است که قبل از سیل ویرانگر خود را نشان می دهد.
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
#یک_داستان_یک_پند ۱۲۷۴
🗓۱۴۰۲/۰۱/۲۸
✍برای خرید کلاه به مغازه کلاه فروشی رفتم و از او کلاه مناسبی برای سن خود خواستم.
🧢🎩 صاحب مغازه جمله حکیمانه ای گفت که در ذهنم ماندگار شد. گفت: کلاه را کسی از پوشاک حساب نمی کند چون لباسی بلاتکلیف است، چرا که هم گذاشتن آن بد است (فلانی بر سر ما کلاه گذاشت...) و هم برداشتن آن بد است (از ما کلاهبرداری کرد)، و هم نبودن اش بد است. (سر ما بی کلاه ماند)
🪖⁉️پس کلاهی که ضرورت وجودش در بین خلایق بلاتکلیف است چگونه من نوعی از آن به تو بدهم که تکلیف اش با تو روشن باشد؟!.....
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
#یک_لغت_قرآنی ۱۹۲
📆 ۱۴۰۲/۰۱/۲۹
🕊لَوْم (سرزنش نفس):
✨وَأَنَّهُ هُوَ أَغْنَىٰ وَأَقْنَىٰ (۴۸_نجم)
و هم اوست كه (بندگان را) بى نياز كند و سرمايۀ (هر سعادت) بخشد.⚡️
✍اگر در این آیه دقت کنیم عبارت "وَأَنَّهُ" برای خودش یک جمله است. (یعنی او هست) و عبارت "هُوَ أَغْنَىٰ وَأَقْنَىٰ" هم یک جمله است. (یعنی او هست که غنی و سرمایه بخش است)، پس این آیه از دو جمله تشکیل شده است. جمله اول، جمله خبری است و جمله دوم، جمله پاسخ است.
💢تصور کنید شما خودروی خود را گم کرده اید و دنبال آن هستید؛ یکی نزد شما می گوید: خودشه... شما با شنیدن این جمله کنجکاو می شوید و می گویید: کجاست❓این آیه هم چنین است. تصور کنید کسی می پرسد: کیست مرا غنی و سرمایه بخشد؟ یکی می گوید: خودشه... و بعد با انگشت خدا را نشان می دهد. یعنی خداوند از فرانفس خود، به خود اشاره کرده و خود را به بنده ای که در جستجوی اوست نشان می دهد.
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
♻️نفس انسان هم در درون اوست که جز خودبینی، بی عیب بودن، و تکامل در خود چیزی نمی بیند و اگر انسان از فرانفس اش خود را بنگرد و مخاطب اش قرار دهد در آن جز گناه و خطا و قصور نمی بیند.
📚در روایت آمده است: خود را از همه جاهل تر و احمق تر ببینیم. برای این امر کافی است جلوی آیینه برویم و از برون و فرانفس خود را بنگریم. و نفس خود را خطاب قرار دهیم و بگوییم: خدایا، این بنده جاهل و نادان خود را که غرق معصیت است ببخش.
🔮واعظی بر منبر نفس خود را از فرانفس اش خطاب می کند و می گوید: فلانی.... با مردم رو راست و صادق باش....
🛡نگرش فرانفسی انسان را قابل انتقاد و ایراد می بیند؛ پس نفس خود را چون متهمی می نگرد، لذا از انتقاد کسی آشفته نمی شود و نمی رنجد. یونس نبی وقتی از نفس خویش، خود را نگاه می کرد؛ خود را مبرا و قوم خود را متهم می کرد، اما وقتی که در سیاهی شکم ماهی گرفتار شد و از فرانفس خویش خود را نگریست و ظالم بودن خود پذیرفت، نزد خدا بر خود فرجی یافت. (إِنِّی کنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ)
🪶📜در نهج البلاغه از حضرت علی علیه السَّلام در وصف پرهیزکاران آمده است: آنان همواره خود را متهم می سازند و از کردارهای خویش هراسانند. نتیجه نگرش فرانفسی در انسان باعث تواضع در برابر بندگان و خشوع در مقابل خدا می گردد.
✍گویند: روزی حاکم شرعی با یکی از قضات خویش به شهر دیگری می رفتند که در بین راه با یک کاروان عروسی رو به رو شدند و برعکس حاکم، قاضی در زنان نگریست. حاکم گفت: این کار تو معصیت است، قاضی گفت: مرا نفسی نیست که رنج ام دهد.
🏵چون به شهر برگشتند شیخ، قاضی از کار برکنار کرد و گفت: آن روز یا تو دروغ گفتی که در این صورت از مقام قضاوت خلع می شوی، اگر هم راست گفته باشی تو به درد قضاوت نمی خوری چون تو را نفسی نیست که در قضاوت خطای دیگران درک کنی. اگر روزی نزد تو جوانی آورده شود که چشم اش خطا رفته بود تو او را به شدت مجازات می کنی چون تو را نفسی نیست که از فرانفس خود آن جوان نگاه کرده باشی.
📚اهل بیت علیهم السَّلام هم با این که معصوم بودند، ولی دیگران را از فرانفس یک معصوم نمی نگریستند.... زنی نزد حضرت علی علیه السَّلام آمد و گفت: زنا کرده ام... حضرت فرمودند: انسان گاهی در رؤیا محتلم می شود و زمانی که بیدار شد گمان می کند در بیداری کاری را کرده است، برو شاید محتلم شده ای!!! حضرت نگرش فرانفسی داشتند، و اگر نگرش نفسی مبتنی بر عصمت خویش را داشتند حکم به قصاص آن زن می دادند.
💎مداحی که نگرش نفسی به خود دارد چون در نفس خود صدای خویش پسند می کند پس دوست خواهد داشت مداحی او پخش کنند چون نمی داند خلوت او از جلوت او عقب تر است. ولی مداحی که نگرش فرانفسی خواهد داشت جلوت خود (که همان صدای اوست،) آن را از خلوت خود که معصیت اوست جلوتر می بیند و در زمان شنیدن صدای خود که همان جلوت اوست از فرانفس اش خود را سرزنش می کند.
💢بهتر است بدانیم شیطان تمام خواطرش بر روی نفس است، چون انسان به دنبال رضایت هوای نفس خود است که تمجید شود، و عیبی از او ذکر نشود. و هرگز در فرانفس خواطر نمی زند.
📌مثال؛کسی را در حال خشم بر او خواطر نمی زند که نفس تو خطاکار است بلکه بر نفس خواطر می زند که او خطاکار بود تا دنبال اصلاح خطای خود انسان نباشد در حالی که در فرانفس یا همان نفس لوّامه انسان به خطای خود آگاه می شود و به جای انتظار از عذرخواهی، متواضع شده و اعتذار می جوید، و چنین جایی است که شیطان کنار می رود و دیگر ابزاری برای خواطر زدن برای تحریک و ایجاد فتنه ندارد.
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
🔏کسانی که به جای اصلاح نفس به اصلاح بیرون خود می پردازند؛ مانند زنی که در خیابان آرایش می کند، یا مردی که بازوی خود با بدنسازی بیرون می نهد نتوانسته اند از نفس خود به فرانفس خود ورود کنند و طبق قرآن "مُخْتَالاً فَخُوراً" می شوند که در خیال خود بر دیگران فخر می فروشند، در حالی که اگر از فرانفس خویش، خود را بنگرند به بی ارزش بودن کار خود پی می برند.
🖇 اگر در مجلسی برای بار اول وارد شدیم کسی که از لباس ما ایراد بگیرد یا از لباس ما تعریف کند بدانیم او نگرش نفسی به خود دارد و برعکس اگر کسی را در آن مجلس دیدیم که اگر غیبت کنیم از ما دور می شود و کاری به لباس و ظاهر ما ندارد قدر آن دوست بدانیم چون او نگرش فرانفسی به خود دارد و آن را ملاک انتخاب در دوستی خود می داند.
✨تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لَا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَلَا فَسَادًا ۚ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ (۸۳_قصص)⚡️
💥آخرت را بر کسانی می داند که در دنیا نگرش نفسی به خود ندارند که امام کاظم علیه السَّلام می فرمایند: مردم در دنیا به مال شان شناخته می شوند و در آخرت به اعمال شان، و زمان مرگ مردم می گویند: چه از خود، و از مال دنیا در دنیا به جای گذاشت؟ و فرشتگان می گویند: چه با خود برد؟
🏋🏽♂ کسی که بدنسازی کار کرده اگر بر کسی که اندکی شکم دارد وارد شود، دست بر شکم او به تمسخر می کشد و می گوید: شکم ات را آب کن.... چون می خواهد به نوعی نظر دیگران بر بازوهای خود متوجه کند؛ و زنی که لباس خاص می پوشد بر لباس دیگران خرده می گیرد که دیگران به لباس او توجه نمایند.
🔱نکته مهم این است که نگرش فرانفسی در باب اخلاق و معنویت است و در باب امور دنیوی هرگز نیست.
📌مثال؛ کسی که ماشین پراید خود فروخته نباید در امور دنیوی نگرش فرانفسی پیدا کند و بگوید: من که پراید را فروخته ام، اگر الان پیکان بخرم مردم چه می گویند؟!!!
💥غالب دنیا دوستان به جای نگرش فرانفسی در اخلاق و معنویت، این نگرش را در امور دنیا دارند که باعث چشم هم چشمی، حسادت، حقارت و در نتیجه لذت نبردن از دنیا و از دست دادن دنیا و آخرت شان می شوند.
✨وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ ۚ وَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ (۱۳۱_طه)✨
🌴این همه تاکید بر صبر در قرآن اشاره بر نگرش فرانفسی بر انسان است. حق تعالی می فرماید: ✨مَا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ۖ وَمَا أَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ✨ یعنی هر نیکی که می کنی از من، و هر بدی می کنی از نفس توست.
🕊کسی که نگرش فرانفسی دارد زمانی که جلوی آیینه ای می ایستد، نفس خود را خطاب می کند که این کار خیر را فلانی تو نکردی.... و اگر تو را خدا به حال خودت رها می کرد دنبال لذت و عیش و نوش بودی....
🌊حضرت ابوالفضل العباس علیه السَّلام در دشت کربلا در زمان نگاه کردن به آب فرات در مشت خود، زمانی که خواست آب را نزدیک لب های تشنه مبارک خود ببرد نقش خود در آب دید و از فرانفس، نفس خود را مورد خطاب قرار داد و به نفس خود گفت: هَونی نَفسی (خوار شو ای نفس من) و چنین شد در فرانفس بچه های عطشان در خیمه ها دید و آب بر زمین ریخت.
📚 حدیث حضرت علی علیه السَّلام که می فرمایند: «آنچه به خود نمی پسندی به دیگران مپسند و آنچه به خود می پسندی به دیگران بپسند» بارزترین مصداق نگرش فرانفسی است.
🍃 لَوْم به سرزنش گویند و مراد از نفس لوّامه یعنی سرزنشی است که از خود نفس، نفس را مورد خطاب قرار می دهد و سرزنش بر بدی ها و معایب است نه بر نیکی ها، و برای تکرارشان چون نیکی تحسین می شود و بدی ها حق شان سرزنش برای ترک شان است.
🌕کسی که در خلوت نفس، خود را مورد لَوم و ملامت با نگرش فرانفسی قرار دهد به مقام "وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ" می رسد.
📌مثال؛ کسی که در نگرش فرانفسی اعمال نیک خود از خدا می داند اگر در زمان انجام کار نیک کسی او را ملامت کند، سرزنش او خوفی در او ایجاد نمی کند.
🪞تصور کنید کسی بعد از انفاق جلوی آیینه برود و خود را مخاطب فرانفسی خودش قرار دهد و گوید: تو درگیر نفسی که هر لحظه ریا می کنی و نمی توانی اعمال خود از شر ریا دور کنی. اگر کسی از فرانفس، نفس خود چنین خطاب کند، هرگز نفس او از ملامت غیر آشفته نخواهد شد.
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
📚در نهج البلاغه حضرت علی علیه السَّلام می فرمایند: ای مردم بدانید اگر از شنیدن سخن ناحق درباره خود رنجیده شوید خردمند نیستید. (یعنی اجازه دهید انتقاد شوید حال یا انتقاد حق است و یا باطل. اگر حق است و ناراحت شدید، زود خوشحال شوید که خدا برای رفع عیب تان هدایت تان کرده و اگر هم باطل بود نرنجید، زیرا سخنی گزاف شنیده اید که در حق شما درست نبود) کار زشت چنان بد است حتی کسی که دزدی کرده است اگر کسی فیلم دزدی او را نشان دهند چون دزد از فرانفس خویش، نفس خود را می نگرد از دیدن آن فیلم قطعا شرم خواهد داشت.
🌕 نبی مکرم اسلام می فرمایند: بترسید از گناهی که اگر فاش شود نمی توانید در بین مردم راه روید. یعنی زمان گناه از فرانفس خود، خود را بنگرید که به "أَلَمْ يَعْلَم بِأَنَّ ٱللَّهَ يَرَىٰ" می رسید.
✨يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَأَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُم بِمَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ (۲۴_نور)⚡️
⛅️ آیه فوق بیانگر نگرش فرانفسی انسان به خود در روز قیامت است.
🌟مَثل «قبل از قضاوت در مورد کسی قدری با کفش های او راه برویم...» مثال نگرش فرانفسی است. کسانی می توانند نگرش فرانفسی به خود داشته باشند که از قید نفس خود رها شده باشند. آیه "وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا" یک نوع نگرش فرانفسی بر انسان مومن در برخورد با انسان جاهل است.
🖇 یعنی اگر از نفس خود بنگری که عالم هستی قطعا بر او ایراد خواهی گرفت و با او بحث خواهی کرد، ولی اگر از فرانفس، خود را جاهل ببینی بر او خشم نخواهی گرفت که حضرت علی علیه السَّلام می فرمایند: زکات خرد، تحمل انسان نابخرد است.
👥يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ یعنی ای کسانی که ایمان آورده اید نفس های شما همیشه بر علیه و ضد شما عمل می کنند، پس مراقب باشید بر ضد هوی و خواسته نفس خود همیشه عمل کنید تا نفس تان، شما را در دنیا تابع خویش نکند.
📌مثال؛ اگر کار خیری کردی؛ بدان نفس تو دشمن توست، پس سعی خواهد کرد که آن کار خیر را به خود نسبت دهد، پس تو پیش قدم شو و آن کار خیر را به خدا نسبت بده تا نفس ات سرکوب گردد و جایی بر خویش برای لذت بردن از ستایش دیگران نداشته باشد. اگر نمازی خواندید و حاجتی نگرفتید از فرانفس خود، نفس خود را متهم کنید و دنبال متهمی غیر از نفس خود نگردید.
✍ گویند: شیخی روزی خربزه با نمک می خورد. پرسیدند: چرا؟ گفت: نفس سرکش ام مرا خوار کرد، عزت نفس ام پا نهادم و این خربزه نسیه خریدم، من نیز کنون خواسته او کامل نمی دهم تا بار دیگر مرا آزار نکند.
📚 حضرت علی علیه السَّلام در غرر الحکم می فرماید: اگر قصد اصلاح مردم را داری از خودت آغاز کن، زیرا پرداختن تو به کار اصلاح دیگران در حالی که خودت فاسد هستی بزرگ ترین عیب توست. هرکس نفس خود را برای عیب هایی که دارد سرزنش کند نفس اش از کثرت گناهان اش به لرزه درآید.
🔨روزی شاگردی نزد ارباب آهنگر خود آهنگری می کرد. استادکار دستمزد او افزون نمی کرد و شاگرد هر سال سخت تر از سال قبل معاش می نمود. شاگرد هرچه می گفت، استادکارش در پاسخ می گفت: تو را من کار زیادی نمی بینم که دستمزد زیادی تو را دهم.
🕌روزی استاد آهنگر را خبر دادند شاگرد تو را برای نماز که به مسجد می رود پول خادم مسجد را کم می دهد. (در حالی که چنین نبود) استاد آهنگر چون این سخن شنید به شاگرد خود گفت: خساست نکن که فرجامی ندارد هزینه خادم مسجد را کامل بده که خدا را از عبادت تو در آن مسجد خوش آید.
🔆شاگرد گفت: ای استاد، چگونه کسی را فقط بر اساس ظن و گمان خود بر عیبی سرزنش می کنی در حالی که خود یقین به وجود آن عیب در خود داری ولی خویشتن را ملامت نمی کنی؟ تو را چه شده است که ظن و گمان را از یقین فراتر گرفته ای؟
📚در مستطرفات السرائر از امام صادق علیه السَّلام آمده است: هرگاه دیدید بنده ای گناهان مردم را می جوید و گناهان خودش را از یاد خود برده است بدانید گرفتار مکر خداوند گردیده است. مولایی روزی ران بره ای بدست غلام خود بریان نمود و خورد و زمان سیر شدن به غلام خود رخصت داد از مانده غذای او در زمان جمع کردن سفره اش تناول نماید.
🍀غلام که سفره از مقابل مولا جمع می کرد به ناگاه آروغی بی اختیار زد. مولا بر او خشم گرفت و گفت: من تو را هرچه کردم نتوانستم ادب یاد دهم.
💢غلام سکوت خود شکست و گفت: مولای من درشگفتم از این همه انتظار تو که در زمان غذا خوردن ام شکم مرا مثل سگ خود می بینی، ولی زمان معاشرت و برخورد، مرا صاحب فضل و ادب می خواهی. چنانچه در اطعام من مرا غلام می بینی، در زمان دیدن عیب هایم نیز مرا غلام خود ببین و چون خواجگان مرا انتظار ادب نداشته باش.
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
✨الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِ (۳۲_نجم)⚡️
♻️ مراد از اللَّمَمَ در آیه فوق چیست❓" لَمَم" گناه کوچک نیست، چون خداوند از هیچ گناهی کوچک یا بزرگ وعده بخشش نداده است. "لَمَم" از لَوْم و ملامت است. یعنی کسانی که با وجود دوری از گناه به خاطر برخی موقعیت های ناخواسته در معرض گناه فحشاء یا کبیره قرار می گیرند و سریع نفس خود را ملامت می کنند.
♨️فحشاء در قرآن در اکثر موارد به گناهی که زنان مرتکب می شوند و باعث زنا می گردد یاد شده است.
📌مثال زنی یا مردی به نیت خوشگذرانی در خیابان می ایستد و برای زنا می رود. این کار گناه کبیره و فحشاء است حتی اگر بعد از گناه توبه شود. ولی اگر مردی یا زنی برای کسب روزی حلال با ترس از گناه و برای دور ماندن از گناه در یک موقعیت ناخواسته گناه قرار گیرد و نتواند حریف نفس خود شده و گناه نکند، چنین کسی بعد از ارتکاب گناه سریع نفس لوامه اش سرزنش اش می کند و عذاب اش می دهد که حق تعالی این گناهان را هر اندازه بزرگ باشند وعده بخشش فرموده است. می فرماید: آنان "لَمَم" هستند؛ یعنی گناهانی که قابل ملامت و سرزنش از سوی خدا و مستحق عقوبت نیست چون ناخواسته بوده و مرتکب آن خود را با نفس لوامه اش مجازات کرده است.
✨أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يَا حَسْرَتَا عَلَىٰ مَا فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ (۶۵_ زمر) تا آنكه (مبادا) كسى بگويد: «دريغا بر آنچه در حضور خدا كوتاهى ورزيدم جنب الله یعنی در نزدیکی خدا بودم و چه کوتاهی از اوامرش کردم.⚡
🌟جَنب به معنای کنار و پهلو است. اجتناب از جَنب است، یعنی دور شدن از چیزی با نزدیک شدن به چیز دیگر را گویند.
✨وَاجْنُبْنِي وَبَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنَامَ و من و فرزندانم را از پرستش بتان دور دار (۳۵_ ابراهیم) ⚡
☘وَاجْنُبْنِي یعنی مرا نزدیک خود گیر که فقط با قرار گرفتن در نزد تو از پرستش بت ها دور خواهم شد.
✨الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الْإِثْمِ یعنی با نزدیک شدن به خداوند است که می توانند از گناهان کبیره دور شوند.
💥پس اجتناب امری قائم به اراده یک فرد نیست. یعنی کسی نمی تواند در مجلس لهو و لعب و مختلط بنشیند و گناه نکند. پس برای گناه نکردن باید با نرفتن به مجلس لهو و لعب در جَنب خدا قرار گرفت. چنانچه یک طفل با اجتناب از رها کردن دست مادرش، جَنب او را ترک نمی کند و با این کار از خطر زمین خوردن و آسیب پرهیز می نماید.
☀️فرق لَوم با طَعن چیست؟ در ملامت، کفار بر مسلمانان ملامت می کنند، ولی در طَعن کافر شدگان بر مومنان خرده می گیرند.
✨وَإِنْ نَكَثُوا أَيْمَانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوا فِي دِينِكُمْ فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ ۙ إِنَّهُمْ لَا أَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُونَ (۱۲_ توبه)⚡
📌مثال؛ دو نفر زمانی مومن بودند و به مسجد می رفتند، یکی از آنان کافر می شود و به دوست خود می گوید: «مسجد رفتن خرافات است....» این جمله و حرکت را طعنه می گویند.
❤️🔥شماتت چیست؟
✨وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَىٰ إِلَىٰ قَوْمِهِ غَضْبَانَ أَسِفًا قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُونِي مِنْ بَعْدِي ۖ أَعَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّكُمْ ۖ وَأَلْقَى الْأَلْوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُ إِلَيْهِ ۚ قَالَ ابْنَ أُمَّ إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونِي وَكَادُوا يَقْتُلُونَنِي فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْأَعْدَاءَ وَلَا تَجْعَلْنِي مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ (۱۵۰_ اعراف)⚡️
☄شَمَت: به معنای شاد شدن کافر از ابتلای مومن را گویند. خرسندی دشمنان خداوند، از شکست مومنان به خدا در راه تبلیغ دین را شماتت گویند.
📌 مثال؛ کسی که مؤسسه خیریه ای برای نیازمندان زده است اگر خیریه او از اعتماد مردم بیفتد و شکست بخورد دشمنان خدا خوشحال می شوند، یا در نبرد بین کفار و اسلام اگر مسلمانان شکست بخورند کافران خوشحال شده و شروع به بحق نشان دادن خود و ناحق نشان دادن مسلمانان در نزد افکار خود و افکار دیگران می کنند. این امر به ضرر اسلام است و به این حالت شماتت گفته می شود.
🔱پس شماتت بین اسلام و کفر در مسائل اعتقادی است. دو نفر در بازار در همسایگی هم حجره دارند اگر یکی از آنان ورشکست شود دیگری خوشحال می شود که این از مصداق شمول شماتت خارج است، چون در امور دنیوی اتفاق افتاده است.
💠مراد از "لَا یَخَافُون لَوْمَه لَائم" چیست❓مومن در راه خدا از سرزنش دیگران نمی ترسد. سرزنش دیگران مومن را در کار خیر هم مصداق شماتت نیست. گاهی کسی که مومن است ممکن است مومن دیگر را از جهل اش در راه خدا سرزنش کند. مثال به او بگوید: «قدری از عبادت خود کم کن و به فرزندان خود برس...» در حالی که آن فرد به فرزندان خود هم می رسد ولی چون مطابق استاندارد آن مومن نیست لذا آن اندازه را کفاف نمی داند که او را سرزنش می کند.
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
4_5818851452449197728(2).mp3
27.94M
#فایل صوتی _قرآنی
#موضوع: لَوْم در قرآن
#حسین_جعفری_خویی
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
#یک_سنت_نبوی (ص) ۷۳
🗓 ۱۴۰۲/۰۱/۲۹
🌹نبی مکرم اسلام (ص) شب ۲۳ ماه مبارک رمضان خانواده خویش را اجازه خوابیدن نمی دادند و اگر خواب شان می برد آب بر صورت شان می زدند و می فرمودند: محروم است کسی که از فضیلت این شب به دور باشد. شب نیمه شعبان هم عبادت کرده و شب زنده داری می فرمودند.
📚سنن نبوی، علامه طباطبایی (ره)🍃
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
#یک_حدیث_یک_حکمت ۲۰۵
🌹نبی مکرم اسلام صلّی اللّه علیه و آله و سلم فرمودند:
🚶🏽کسی که بخواهد بماند، دلیلی برای ماندن خود خواهد یافت و کسی که قصد رفتن کند، دلیلی برای رفتن خود خواهد یافت، پس هرگز برای ماندن یا رفتن کسی به دنبال دلیل نگردیم.
📕 نهجالفصاحه🍃
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
#یک_پند_یک_معرفت ۳۱۹
📆
📚در امالی طوسی از امام علی علیه السَّلام در اوصاف اهل تقوی آمده است:
🤝 که اهل تقوی با اهل دنیا، در دنیای آنان شریک شدند؛ ولی اهل دنیا در امور اخروی اهل تقوی شریک نشدند.
📌مثال؛ شما پنجاه کیلو برنج را قصد دارید برای نیازمندان در ماه رمضان طبخ و افطارشان کنید. پس به تعداد ده غذاخوری به عنوان مشتری مراجعه می کنید، قطعا همه آن ها قصد شراکت در دنیای شما با قبول طبخ آن با گرفتن دستمزدشان را دارند ولی شاید یکی از آن غذاخوری ها حاضر باشند به شما رایگان یا با تخفیف غذا را طبخ کند تا در ثواب آخرت شما شریک گردد.
🖇حضرت در ادامه حدیث می فرمایند: چرا که خداوند اهل تقوی را به اندازه ای که در دنیا کفایت شان کند، بهره بردن از دنیا را مباح شان کرده است. (یعنی کسی که قصد طبخ غذا برای نیازمندان دارد و صاحب تقوای الهی است نمی تواند مثل آشپز در مثال آشپزخانه، مال دنیا جمع کند)
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
#کلام_قرآن_کلام_علوم_دیگر ۱۲
📆 ۱۴۰۲/۰۱/۳۰
✨📖✨قرآن می گوید: ای بنده من تو را در مشکلی در اضطرار قرار می دهم تا مرا صدا کنی.
💢دعانویس می گوید: نزد من بیا؛ و هر اندازه که گناه کرده و مستوجب عذاب خدا باشی آن را با نوشته ای از تو دور کنم.
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
#یک_داستان_یک_پند ۱۲۷۵
📆 ۱۴۰۲/۰۱/۳۱
✍سال ۱۳۶۴ شمسی است. اسماعیل کارگر فصلی است که ۵۲ سال سن دارد و در محله امامزاده شهر خوی زندگی میکند.
🧮 در محلّه شان سوپر مارکتی به نام «آقا محمد» است. اسماعیل با اینکه فقیر است ولی خیلی خوش حساب و اعتبارش در محلّه زیاد است.
🍚محمد صاحب سوپر اصرار میکند تا اسماعیل از آن برنج ایرانی که بتازگی از شمال برایش آمده را ببرد. اما اسماعیل سکوت میکند!!!
🏵محمد میگوید: آقا اسماعیل برنج خوشمزهای است، بَردار و هر موقع که پول دست ات بود، بده.
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
🚬اسماعیل چشمکی با تبسّم به آقا محمد میزند و میگوید: آقا محمد در چشم انسان یک حیا وجود دارد. وقتی من به این راحتی در جلوی مغازه تو مینشینم و سیگار میکشم به این علت است که به کسی بدهکار نیستم.
💰اگر روزی بدهکار تو باشم و تو سلام مرا کمی سرد جواب دهی من ناراحت میشوم چون بدهکار تو هستم و زمانی که چشمم به چشم تو بیفتد، شرم میکنم.
👁 اما این شکمِ من چشم ندارد تا مرا نگاه کند که اگر نان خالی به او بدهم از او شرم کنم. پس بجای این که به تو بدهکار باشم به شکم ام بدهکار میشوم و به شکم ام میگویم هر زمان پول داشتی برنج خواهی خورد!!!!
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
#مناجات
📆 ۱۴۰۲/۰۱/۳۱
🤲خدایا!بر من بیاموز که بدانم بار انسانیت سنگین است.چنانچه خود در کلام ات فرموده ای من بار امانت بر کوه و زمین و آسمان عرضه کردم، ترسیدند آن را بپذیرند ولی من پذیرفتم.
🌤خدایا، باربری اگر امانت بودن بار خود نداند همواره بار خود سبک شمارد و قیمت اش نداند و در هر کوچه بازاری رهایش کند و بار خود به هر قیمتی و به هر کسی بفروشد.
☘خدایا بر من عنایتی کن بدانم بار انسانیت که بر من منت نهاده و عرضه کردی چه سان سنگین است که این بار را دست هر کسی برای امانت نسپارم و از هرکسی در کوچه و بازار که می رسم، آدرس و راهنمایی برای بردن این بار سنگین به سر منزل مقصود نپرسم،این امانت به نرمی و ملاطفت و صبر و ملایمت بر دوش تا گور کشم که آن را نشکنم.
🌹عنایتی کن این امانت را در هر جا و به امید هر کس رها نکنم که در قیامت حساب آن از من خواهی کشید. خدایا سنگین ترین بخش این امانت ایمان آن است. مرا در این ورطه غبارو تاریکی آخرالزمان توان حمل بار ایمان تا سر منزل مقصود و قبرم نیست ناتوانم، آن را به دست توانمند تو امانت می سپارم زمان مرگم آن را بر من از کرمت مسترد و اعاده فرما.
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
#یک_آیه_یک_تدبر ۶۵۴
📆 ۱۴۰۲/۰۲/۰۱
🚫اخطار! این پست حاوی مطالب بسیار سنگین و متشابه بوده و گمراهی شیطان بر آن قطعا متصور است، لذا توصیه و تقاضا می شود جز اهل آن کسی در آن تامل نکند.
✨فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ ۗ وَقُلْ لِلَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ وَالْأُمِّيِّينَ أَأَسْلَمْتُمْ ۚ فَإِنْ أَسْلَمُوا فَقَدِ اهْتَدَوْا ۖ وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ ۗ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ (۲۰_ آل عمران) پس اگر با تو (برای مخالفت با دین حقّ، به باطل) احتجاج کنند، بگو: من و پیروانم خود را تسلیم امر خدا نمودهایم. و بگو با اهل کتاب و با امّیان: آیا شما هم (چون حق پدیدار شود) تسلیم حق شده و ایمان آرید؟ و چنانچه ایمان آرند هدایت یافتهاند و اگر (از حق) روی گردانند بر تو چیزی جز تبلیغ (دین خدا) نیست و خداوند به حال بندگان بیناست.⚡️
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
🕊اگر عده ای که پیرو قرآن و کلام وحی هستند، کسی که به قرآن اشراف دارد و از آن نقلی می کند که طرف مقابل یا در آن تردید دارد و یا آن را نمی پذیرد، کسی که مشرف به قرآن و معانی آن، و محیط بر ادعای خود است که این ادعا مطابق قرآن است، می تواند از قرآن احتجاج و حجت بگیرد.
✨📖✨آنچه که از کلام وحی به عنوان حجت بر تایید کلام کسی که مدعی است در زمان باز کردن قرآن، به میان می آید، برای درک حجت بودن آن نیاز به علم اشراف و اثبات است که کاری بسیار سخت بوده و هر کسی نمی تواند آن را انجام دهد و آنچه که ذکر می شود صرفا به عنوان آشنایی با اعجاز کلام وحی ذکر می شود.
📌مثالی عرض می کنیم؛ فردی پدر همسرش به دست داماد اش مشخص می شود دزد فرش های مسجد بوده است، داماد که مومن است قصد دارد برای تادیب پدر زن اش، موضوع را علنی کند و بیم دارد اگر علنی نکند در حق او و خانه خدا ستم کرده و معصیت الهی نموده باشد.
💠چنین کسی نزد کسی که با خصوصیات ذکر شده، حاضر و آن فرد او را طبق قرآن راهنمایی می کند که کاری که او تصمیم بر اجرای آن دارد معصیت بزرگی است و به او طبق قرآن می گوید: فرش های مسجد را غیر مستقیم تحویل بدهید و نامی از دزد جایی نبرید چون سارق پشیمان و تائب است.
💢داماد در شک و تردید است که آیا گفته این فرد از قرآن و فتوی او درست است یا نه؟ این فرد به کلام خدا احتجاج و از آن دلیل می خواهد و به او می گوید: این کار تو قطعا معصیت الهی و مفسده به جای احسان است، پس قرآن را به او می دهد و از قرآن برای گفته خود حجت و شاهد می طلبد. و به داماد می گوید: کلام خدا که گشوده شده احتجاج و حجتی برای توست. این آیه می آید:
✨وَلَا تَحْسَبَنَّ اللَّهَ غَافِلًا عَمَّا يَعْمَلُ الظَّالِمُونَ (۴۲_ابراهیم) و مپندار كه خدا از اعمالی كه ستمگران میكنند غافل است.⚡
🔰داماد مطمئن می شود گفته آن مشاور مذهبی که مشرف به قرآن بوده است مطابق کلام خدا و خواسته خدا از اوست، پس آن را کامل پذیرفته و به عنوان حجتی از خدا بر خودش انجام می دهد.
♻️توضیح بسیار مهم آن که این کار امری بسیار سخت است و برای هر کسی که قرآن می داند نه جایز است و نه صلاح، چون چه بسا ممکن است باعث گمراهی خود و دیگران گردد. علم و عنایتی خاص افراد فوق العاده متقی و پرهیزگار در امر اصلاح ذات البین یا هدایت مومنان دیگر است.
⚜ احتجاج در آیات اول صفحه معمولا از رحمت الهی جواب می دهد و هرچه حجت مورد نظر به آیات نخست صفحه گشوده شد نزدیک باشد، قوت احتجاج از رحمت الهی بالاست. احتجاج فقط در امر هدایت و مشاوره خالصانه براساس علم الهی و کسی که به قرآن محیط است صورت می گیرد و هرگز کسی که واجد شرایط امر نیست نباید به آن متوسل شود که هم گمراهی خود و هم گمراهی دیگران را باعث می شود.
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
#یک_داستان_یک_پند ۱۲۷۶
🗓۱۴۰۲/۰۲/۰۱
✍پادشاهی را درد دندان گرفت. حکیم بر بالین خود خواند و حکیم هرچه مرهم نهاد درد دندان از شاه مفارقت نکرد. آخر کار پادشاه را چاره در کندن دندان ماند. پادشاه که درد دندان در لثه پیچیده بود خود هم نمی دانست کدام دندان اش پوسیده است، پس شاید به خطا دندان سالم نزد دندان پوسیده را به حکیم نشان می داد.
🦷حکیم که مردی بسیار تیز بود به زور پادشاه را قانع کرد مرهم دیگری بر او بگذارد و چنانچه درد دندان خوب نشد آن دندان سپس برکنند. حکیم به مطب خود رفت و به طبابت خود مشغول شد. در این چند روز حکیم از دندان هایی که می کشید یک دندان که شبیه دندان پادشاه و پوسیده بود شست و در آستین لباس خود پنهان ساخت.
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
👑 روز موعود رسید و دندان شاه کشید. دستیار حکیم از او علت همراه داشتن دندان پوسیده سوال کرد؟ حکیم گفت: ترس داشتم شاه دندانی که نشان می داد دندان سالم او بوده باشد و من دندان سالم او اگر می کندم شاه هرگز خطای خود نمی پذیرفت و بی تردید کمترین مجازات من حبس و شلاق بود. پس من دندان پوسیده ای در آستین نهادم که اگر شاه هم خطا کرده بود دندان سالم او نهان سازم و دندان پوسیده نشان دهم و سپس دندان پوسیده او برکنم که شاه گمان کند دو دندان پوسیده داشته است.
🦯بدان، حکیم سلطان شدن به اندازه ای که نان و آب خوردن دارد به همان اندازه تازیانه و خون دل خوردن هم دارد.....
👑 روز موعود رسید و دندان شاه کشید. دستیار حکیم از او علت همراه داشتن دندان پوسیده سوال کرد؟ حکیم گفت: ترس داشتم شاه دندانی که نشان می داد دندان سالم او بوده باشد و من دندان سالم او اگر می کندم شاه هرگز خطای خود نمی پذیرفت و بی تردید کمترین مجازات من حبس و شلاق بود. پس من دندان پوسیده ای در آستین نهادم که اگر شاه هم خطا کرده بود دندان سالم او نهان سازم و دندان پوسیده نشان دهم و سپس دندان پوسیده او برکنم که شاه گمان کند دو دندان پوسیده داشته است.
🦯بدان، حکیم سلطان شدن به اندازه ای که نان و آب خوردن دارد به همان اندازه تازیانه و خون دل خوردن هم دارد.....
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
🌹حضرت على عليه السَّلام ، در خطبه عيد فطر می فرمایند:
☀️ألا وإنَّ هذَا اليَومَ يَومٌ جَعَلَهُ اللّهُ لَكُم عيدا وجَعَلَكُم لَهُ أهلاً، فَاذكُرُوا اللّهَ يَذكُركُم وَادعوهُ يُستَجَب لَكُم، وأدّوا فِطرَتَكُم؛ فَإِنَّها سُنَّةُ نَبِيِّكُم، وفَريضَةٌ واجِبَةٌ مِن رَبِّكُم
🪶📜آگاه باشيد! امروز، روزى است كه خداوند آن را براى شما عيد قرار داده و شما را شايسته آن ساخته است. پس خدا را ياد كنيد تا شما را ياد كند و او را بخوانيد تا مستجاب كند و فطره خود را بپردازيد كه سنّت پيامبر شما و تكليفى واجب از سوى پروردگارتان است.
📚 من لا يحضره الفقيه🍃
🌙خداحافظ ای بهترین ماه خدا
🌙خداحافظ ای دوریت سخت و جانکاه
🌸 عید فطر، روز چیدن میوه های شاداب استجابت را به شما و خانواده بزرگوارتان تبریک و تهنیت عرض می نمایم 🌸
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
#یک_لغت_قرآنی ۱۹۳
📆 ۱۴۰۲/۰۲/۰۲
🕊نَذر:
به معنای ترساندن از عذابی که در آینده محقق می شود.
✨يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا (۴۵_احزاب) یعنی تمام پیامبران برای ترساندن مردم از عذاب الهی در دنیا و آخرت آمده اند.⚡️
✨يُوفُونَ بِالنَّذْرِ (۷_انسان) نذر عهدی اختیاری از سوی انسان با خداوند قبل از رسیدن عذاب است.⚡️
📌مثال؛ کسی که بیمار است و احتمال می دهد بر اثر یک بیماری فلج شود با خدای خود عهدی می بندد که مثال گوسفندی به نیازمندان قربانی کند تا خدا آن بلاء و عذاب را از او از رحمت اش دور کند، و زمانی که آن بلا و عذاب با خبر شفای او از او دور شد عهد نذر خود را محقق می سازد. برای همین ادای نذر از اوجب واجبات است.
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
📚در عیون الاخبار الرضا از امام صادق علیه السَّلام آمده است: آن حضرت با کاروانی قصد سفر داشتند. گروهی از کاروان آمده و به حضرت گفتند: شنیده ایم در مسیر راهزنانی هستند که اگر اجازه دهید اموال خود به شما بسپاریم، شاید از شما آن را نگیرند.
🥷🏿 امام فرمودند: از کجا می دانید اراده خدا قصد جان آنان مرا نباشد؟ گفتند: پس اجازه دهید دفن اش کنیم. حضرت فرمودند: شاید محل آن گم کردید، یا دفن آن چنان آشکار سازید که با آشکارسازی آن سارقان را به آن محل بکشید. گفتند: پس چه کنیم؟
💰حضرت فرمودند: این اموال به کسی بسپارید که به شما آن را حفظ کند و آن را بیش از آنچه داده اید به شما برگرداند. گفتند: او کیست؟ فرمودند: خدای بزرگ. گفتند: چگونه به او دهیم؟ فرمودند: به مستمندان او بخشید. گفتند: در بیابان مستمند کجاست؟
🔆فرمودند: ثلث مال تان نذر کنید و تا به شهر خود رسیدید به نیازمندان آن را بدهید.چنین کردند و خطر راهزنان از آنان از رحمت خدا دور شد. در آخر کار آنان اموال و مال ترک خود از دست دزدان ایمن به شهر رساندند و نه تنها مال شان از دست نرفت، بلکه سود و ثمره بسیاری پس از آن که نذر خود اداء کردند از جانب خداوند بر آنان بخشیده شد.
💎 امام فرمودند: حال که یاد گرفتید که با خدای خود چگونه تجارت کنید آن را مداومت بخشید و رها نکنید.
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
#یک_حدیث_یک_حکمت ۲۰۶
🍀حضرت علی علیه السَّلام فرمودند:
🍂فرزند آدم را با فخر فروشی چه کار؟ او که در آغاز نطفهای گندیده و در پایان مُرداری بدبو است، نه میتواند روزی خویشتن را فراهم کند و نه مرگ را از خود دور نماید.!!!
🪶📜 نهجالبلاغه🍃
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی
#یک_داستان_یک_پند ۱۲۷۷
✍ صاحبدلی سحرگاهان طعامی برای مسکینان شهر میبرد. روزی مسکینی به او گفت: خداوند جزای خیر تو را دهد که به ما روزی میرسانی.
🌹صاحبدل گریست و گفت: به ذاتش سوگند من روزیِ شما را میخورم، نه شما روزیِ مرا.!!!
🆔 @akhlaghmarefat
داستانها و پندهای اخلاقی