📍واکاوی فقهی انفال(2)/ دیدگاه محقق اردبیلی در آیات انفال 🔻 حجت الاسلام و المسلمین ارسطا در درس خارج «فقه منابع مالی دولت اسلامی» بیان کرد؛ ▪️ از مباحثی که در انفال مطرح می شود، آیاتی است که به‌طور مشخص به مسئله انفال مربوط می‌شوند، آیات ششم و هفتم سوره حشر که می‌فرماید: ﴿وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَـكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَن يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ﴾. ▪️مشکل اصلی در فهم این دو آیه، چگونگی جمع میان آن‌هاست. در آیه ششم تنها نام پیامبر ذکر شده است و ظاهر آن اختصاص کامل فیء به پیامبر را می‌رساند اما در آیه هفتم، شش مصرف برای این اموال ذکر می‌شود: خدا، رسول، ذوی‌القربی، یتیمان، مساکین و ابن‌السبیل. ▪️مرحوم محقق اردبیلی برای جمع میان این دو آیه، سه راه‌حل ارائه می‌دهد: راه‌حل اول اینکه فیء مذکور در آیه هفتم، ناظر به مطلق فیء نباشد، بلکه به نوع خاصی از فیء اختصاص داشته باشد. ▪️این احتمال به‌نظر ما خلاف ظاهر آیه هفتم است؛ زیرا در ظاهر آیه، هیچ قرینه‌ای بر اختصاص فیء به نوع خاصی دیده نمی‌شود. البته اگر راه معقول عرفی برای جمع میان دو آیه نیابیم، ناچار به ارتکاب خلاف ظاهر خواهیم بود. در این صورت، پیشنهاد مرحوم محقق اردبیلی قابل توجیه است. 🌐 متن کامل درس ————————————————— #فقه_نظام #درس_خارج #فقه_اقتصاد 🔎@fiqhenezam_com

⚡️✨نشست علمی: «بررسی اصلاح قانون مهریه از منظر فقه حکومتی»⚡️✨ ✳️گروه فقه اموز زنان و خانواده پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر با همکاری پژوهشکده اندیشه دینی معاصر و معاونت ریاست جمهوری در امور زنان برگزار می‌کند: 🔸دویست و شصت‌وهفتمین نشست علمی با موضوع: 📚 «بررسی اصلاح قانون مهریه از منظر فقه حکومتی» 🟢 ارائه‌دهندگان: 🎤سرکار خانم دکتر معصومه ظهیری دبیر ستاد راهبری زن و خانواده حوزه علمیه 🎤حجت الاسلام و المسلمین مهدی سجادی امین عضو شورای علمی گروه فقه امور زنان و خانواده، پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر 🔵دبیر علمی: 🎤حجت الاسلام و المسلمین دکتر مهدی داود آبادی دبیر پژوهشکده فقه اجتماع، فرهنگ و سلامت، پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر 🗓 زمان برگزاری: یکشنبه ۱۴ دی ۱۴۰۴ – ساعت: ۱۸ الی ۲۰ 📍 مکان: قم، خیابان دورشهر، کوچه ۳۰، پلاک ۵۳ پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر 🌐 لینک ورود به جلسه ————————— #فقه_نظام #اطلاع_رسانی 🔎@fiqhenezam_com

گروه علوم سیاسی (کارگروه فقه سیاسی) مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره ) برگزار میکند: نشست‌علمی: ◻️ «قواعد فقهی #سیاست و حکومت» ارائه‌دهنده: 🟦 حجت‌الاسلام دکتر ذبیح‌الله نعیمیان ناقد۱: 🟧 حجت‌الاسلام دکتر محمد قاسمی ناقد۲ 🟨 حجت‌الاسلام دکتر محمدهادی حمیدیان دبیر نشست: ⬜️ حجت‌الاسلام دکتر محمدهادی حمیدیان 🗓 دوشنبه | ۱۵ دی‌ماه ۱۴۰۴ | ساعت ۱۵ 📌 مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره، طبقه منفی۲، سالن اندیشه 🔴 حضور مجازی| http://iki.ac.ir/live ———— #فقه_نظام #اطلاع_رسانی 🔎@fiqhenezam_com

🔰جایگاه عقل در اصول فقه (1) / عقل در مقابل نقل است نه شرع 🔻 آیت الله جوادی آملی در «درس خارج فقه» مطرح کرد؛ 🔹اينکه در اصول مي‌گويند منبع ما کتاب و سنّت و عقل است، براي اينکه «جُلّ لولا الکلّ» فنّ شريف اصول را عقل دارد هدايت مي‌کند، بخش‌هاي وسيع معاملات را عقل دارد هدايت مي‌کند؛ منتها بايد بدانيم عقل سراج است نه صراط، عقل چراغ است صراط نيست، عقل در مقابل شرع نيست در مقابل نقل است؛ شرع مقابل ندارد، شرع صراط مستقيم است. 🔹حالا عقل فهميد «العدل حَسَنٌ» او عدل را آفريد؟ نه، او حُسن را آفريد؟ نه، او حُسن را به عدل داد؟ نه، او چکاره است؟ او يک چراغي است که مي‌فهمد «العدل حَسن»، چون قبل از اينکه عقل اين حکيم به دنيا بيايد اين همه قوانين بود، بعد از مرگ او هم همه قوانين هست. پس عقل را نبايد در برابر شرع حساب کرد 🔹يک وقت زراره خبر مي‌دهد که فلان چيز بايد باشد، يک وقت با عقل مي‌فهميم که فلان چيز بايد باشد؛ منتها همان‌طوري که در نقل هم فنّ شريف رجال، هم فنّ شريف درايه هر دو سهم تعيين کننده دارند، تا ما گرفتار ضعف راوي يا خطر نقص روايت نشويم، در جريان عقل هم البته شرايطي دارد كه گرفتار قياس و استحسان نشويم و مسايل مرسله و امثال آن نشويم، بشود برهان؛ وقتي عقل برهاني شد، آن وقت مي‌شود حجت. 🌐 متن کامل درس ————————————————— #فقه_نظام #درس_خارج #فقه_اقتصاد 🔎@fiqhenezam_com

📍چرا نبودِ نظام‌سازی اسلامی مساوی با سکولاریسم است؟ 🔻 آیت الله محمد حسین ملک‌زاده در درس خارج «اصول نظام‌سازی اسلامی» مطرح کرد 🔸ثمرۀ عینی و تاریخیِ عدم باور به نظام‌های اسلامی و یا عدم اقدام به کشف یا ساخت آنها این است که هم‌اکنون و در شرایطی که در بسیاری از عرصه‌های اجتماعیِ حیات، نظام‌سازی اسلامی نشده و یا نظامِ اسلامی، مبنای برنامه و عمل مسلمین قرار نگرفته است، مسلمانان در آن عرصه‌ها عملاً سکولار هستند. 🔸می‌توان گفت تقابل میان سکولاریسم و نظام‌سازی اسلامی از قبیل تقابل ملکه و عدم ملکه است. لذا در هر بخشی از شؤون و امور اجتماعی که نظام اسلامی در مقام عمل و عینیّت حاکم نباشد در همان جا سکولاریسم حاکم است. 🔸بر وجود تقابل ملکه و عدم ملکه میان سکولاریسم و نظام‌سازیِ اسلامی تأکید ورزیدیم، از آن جهت است که سکولاریسم، فقط در جایی قابل طرح است که قابلیّت و شأنیت ذاتیِ وجود نظام، البته نظامی از نوع الهی و اسلامی در آن‌جا موجود باشد. و طبعاً «نظام» به مفهومی که در این بحث، مدّ نظر است فقط در ساحت‌های اجتماعی زندگی بشر قابل طرح می‌باشد. و در جاهای دیگر قابل طرح نیست. پس هرجا که نظام قابل طرح بود در مقابلش سکولاریسم قابل طرح است 🔸سکولاریسم ناظر به ساحت تکوین یا در حوزه تکوین عبارت است از: «نادیده انگاریِ قدرت خدا و قوانین و سنت‌های الهی در تغییر، کنترل و جهت‌دهی به انسان، جامعه، تاریخ و مجموعۀ هستی» 🌐 متن کامل درس ————————————————— #درس_خارج #اصول_نظام_ساز 🔎@fiqhenezam_com

📍حکم فقهیِ پیمان صلحی که نشانه‌های خیانت در آن پدیدار شده است 🔻 مقام معظم رهبری در درس خارج فقه خود (کتاب الجهاد) مطرح کرد؛ 🔹پس از آن که پیمان صلح به صورت صحیح منعقد شد، شکستن آن بی‌شک حرام است. آیات شریفه‌ای مانند: «الا الذین عاهدتم من المشرکین ثم لم ینقصوکم شیئا...» و «فما استقاموا لکم فاستقیموا لهم‌» و روایاتی که در باب بیست و یکم از ابواب جهاد العدو کتاب وسائل آمده، از ادله حرمت نقض عهد هستند. 🔹حال پس از پذیرش اصل حرمت‌ شکستن پیمان صلح، می‌گوییم که بی هیچ شبهه و اختلافی، در صورتی که دشمن در شکستن صلح پیش‌قدم شود، شکستن آن از سوی مسلمانان جایز خواهد بود. 🔻دلایل جواز این کار عبارتند از: ➖ یک: همان ادله‌ای که معاهدات منعقد شده با دشمن را معتبر می‌داند، اعتبارش را مشروط و موکول به پایبندی دشمن به آن‌ها شمرده است؛ مانند این آیه شریفه: «فما استقاموا لکم فاستقیموا لهم» از این بالاتر، شکستن پیمان از سوی دشمن موجب می‌شود که آن چیزی که پای‌بندی بدان واجب بود، از میان برود، زیرا اساسا پیمان امری اعتباری و وابسته به طرفین است و تا زمانی دوام دارد که هر دو طرف بدان ادامه دهند. ➖ دو: خداوند متعال در این آیه شریفه می‌فرماید: «و اما تخافن من قوم خیانة فانبذ الیهم علی سواء، ان الله لایحب الخائنین» این حکم اجمالاً از مسلمات و منطبق بر مقتضای حفظ مصالح اسلام و مسلمین است. لیکن در این مسأله‌ چند فرع در سخنان فقها آمده است، که نیازمند توضیح است: 🌐 متن کامل درس ————————————————— #فقه_نظام #درس_خارج #فقه_مقاومت 🔎@fiqhenezam_com

🔰 موضوع کلاس: قواعد فقه حکمرانی 🎙 مدرس: حجت الاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه ⏰ زمان: پنجشنبه ها، ساعت 8 صبح 🕌 مکان: مشهد مقدس، مدرسه عالی فقاهت عالم آل محمد، سالن جلسات 🔗 لینک: https://www.skyroom.online/ch/feghahat_aqr/feqhe_hokmrani ————————— #فقه_نظام #درس_گفتار #فقه 🔎@fiqhenezam_com

❇️موضوع شناسی فقه غربالگری /آیا فقیه باید موضوع شناسی کند؟ 🔻 آیت الله محمد جواد فاضل در درس خارج «فقه غربالگری» مطرح کرد؛ ▪️کسی نگفته است که یکی از مقدمات اجتهاد موضوع شناسی است، مخصوصاً الآن موضوعات مستحدثه‌ای که داریم. اساساً این بحث به صورت کلی مطرح است که موضوع شناسی، آیا در اجتهاد نقش دارد یا نه؟ ▪️ممکن است توهم شود که منابع اجتهاد قرآن، سنت، عقل و اجماع است. ما در اجتهاد می‌خواهیم استنباط الحکم کنیم اما لازم نیست بدانیم حقیقت این موضوع چیست. به عنوان نمونه در سلاح‌های کشتار جمعی؛ به چه چیزی می‌گویند سلاح‌های کشتار جمعی؟ چکار دارند به اینکه موضوع چیست؟ بگویند «اذا کان موجباً لهلاک الحرث و النسل فهو حرام و إن لم یکن موجباً لهلاک الحرث و النسل لا یکون حراما». ▪️مرحوم سید بر اساس این مسئله‌ای که خواندیم موضوعات را بیان می‌کند، 1) موضوعات مستنبطه عرفیه 2) موضوعات مستنبطه لغویه 3) موضوعات صرفه 4) «اما الموضوعات المستنبطة الشرعیة فیجری التقلید فیها»؛ موضوع را چهار قسم می‌کند مرحوم سید، و از این چهار قسم می‌گوید در سه قسم تقلید راه ندارد اما در یک قسمش تقلید راه دارد. ▪️مرحوم حکیم در مستمسک یک تقسیم دیگری را مطرح کرده و می‌فرماید: یک موضوع مخترع شرعی داریم و یا یک موضوع عرفی و لغوی. بعد می‌گوید «کلٌ منهما»؛ چه مخترع شرعی و چه عرفی، «إما أن یکون مفهومه بذاته و حدوده واضحاً لا یحتاج إلی نظر و اجتهاد، و إما أن یکون محتاجاً إلی ذلک»؛ ما باید ببینیم مفهوم، بدیهی است یا نه؟ 🌐 متن کامل درس ————————————————— #درس_خارج #اصول_نظام_ساز #فقه_پزشکی 🔎@fiqhenezam_com

📍تحلیل فقهی اطلاق آیه «31 سوره نور» در مسئله اهدای جنین و تلقیح با نطفه غیر 🔻 آیت الله محمد محمدی قایینی در درس خارج «احکام پزشکی»مطرح کرد؛ ▫️ادله متعددی برای حرمت اینکه اسپرم مرد اجنبی با تخمک زن صاحب رحم تلقیح شود و جنین در رحم زن قرار بگیرد بیان شده است که وجه اول استدلال به برخی آیات شریفه قرآن بود که ما گفتیم تنها دلالت آیه ۳۱ سوره نور تمام است چون مفاد آن امر به حفظ فرج و وجوب حفظ آن بر زنان است. ▫️در مقابل این استدلال اشکالاتی مطرح شده است: اول: آیه شریفه ناظر به وجوب حفظ فرج از نظر و نگاه است و این نکته در برخی روایات مورد اشاره قرار گرفته است. بر اساس این روایات حتی این آیه بر حرمت زنا هم دلالت ندارد بلکه مفاد آن حرمت نگاه به فرج است. وَ قَالَ‌ ﴿وَ قُلْ لِلْمُؤْمِنات‌ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَ﴾‌ مِنْ أَنْ تَنْظُرَ إِحْدَاهُنَّ إِلَى فَرْجِ أُخْتِهَا وَ تَحْفَظَ فَرْجَهَا مِنْ أَنْ يُنْظَرَ إِلَيْهَا وَ قَالَ كُلُّ شَيْ‌ءٍ فِي الْقُرْآنِ مِنْ حِفْظِ الْفَرْجِ فَهُوَ مِنْ الزِّنَا إِلَّا هَذِهِ الْآيَةَ فَإِنَّهَا مِنَ النَّظَرِ ▫️اما به نظر ما این روایت نمی‌تواند آیه را به خصوص نظر را محدود کند. بلکه مفاد آن این است که سایر آیات به زنا اختصاص دارند. اما این آیه ناظر به نظر هم هست نه اینکه به نظر اختصاص دارد و حداقل این است که آیه از این جهت ساکت است. 🌐 متن کامل درس ————————————————— #درس_خارج #اصول_نظام_ساز #فقه_پزشکی 🔎@fiqhenezam_com

💢 فقه و عقل 🔰 جایگاه عقل در جغرافیای فقه ⭕️ با ارائه: آیت الله ابوالقاسم علیدوست و آیت الله حسن رمضانی ⭕️ دبیر: حجت الاسلام والمسلمین احمد ملکی 🗓سه شنبه ۱۴ بهمن ⏰ساعت ۱۹ 🎬 انتشار آنلاین و آفلاین #مناظره از کانال موسسه پژوهشی امام علی (ع)| http://eitaa.com/joinchat/3181904050C32a22f4cab —————————— #درس_خارج #اطلاع_رسانی #فقه 🔎@fiqhenezam_com

🔰 آیا عقل مستقل واجد صلاحیت برای کشف اراده شارع است؟ 🔻 آیت الله علیرضا اعرافی در درس خارج اصول مطرح کرد؛ 🔸یکی از مباحث اختلافی میان اصولیان و اخباریان قبول یا عدم قبول قانون ملازمه بوده است؛ «کلما حکم به العقل حکم به الشرع»؛ مفاد این قانون این است که آنچه عقل عملی به‌طور قطعی به آن داوری بکند؛ مثل حسن عدل و قبح ظلم، شرع هم آن را می‌پذیرد به‌عنوان شارع و می‌شود حکم مولوی و شرعی که اصولیان این را پذیرفته‌اند و اخباریان نمی‌پذیرند. 🔹ما در اینجا در حقیقت راه میانه‌ای می‌رویم که متفاوت با راه مشهور است. ما می‌گوییم حرف اصولیان با اتکاء به این مطلب که «کلما حکم به العقل حکم به الشرع»، نمی‌تواند حکم شرعی را درست کند؛ علتش هم این است که عقل مستقل من این را فهمیده، ولی چه کسی گفته است که همه خوبی‌ها و بدی‌های دنیایی مورد نظر مولوی شارع است. 🔸ما دلیلی پیدا نکردیم که هر خوبی و بدی در این دنیا مورد نظر مولوی شارع باشد و شارع از منظر استحقاق ثواب و عقاب بگوید که این عمل خوب یا بد است. 🔸آن چیزی که ملاک حکم شرعی می‌شود، این است که شارع از جانب مولوی مطلبی را حکم کند و اخباریان از این جنبه خیلی بی راه نمی‌گفتند، منتها ما حرف اصولیان را قبول داریم الا اینکه نمی‌گوییم که عقل مستقل این را حکم می‌کند ما می‌گوییم که قانونی کلی در آیات و روایات آمده است که اگر ضمیمه بشود به‌حکم شرعی می‌رسد. 🌐 متن کامل درس ————————————————— #درس_خارج #عقل # #فقه_نظام 🔎@fiqhenezam_com

📍پیوند توسعه اقتصادی با اهداف سیاسی در اندیشه اسلامی 🔻 آیت الله هادوی تهرانی در درس خارج « مکتب و نظام سیاسی اسلام» مطرح کرد؛ ▫️اگر ما در حوزه اهداف مکتب سیاسی، به‌عنوان یکی از اهداف درون جامعه اسلامی، توسعه و پیشرفت مادی و معنوی را مطرح می‌کنیم، به این معناست که این موضوع، در نهایت، هدفی در حوزه سیاسی به شمار می‌آید؛ هرچند خودِ توسعه و پیشرفت، امری اقتصادی است ▫️برای مثال، فرض کنید نظام سیاسی بخواهد امنیت را در جامعه مستقر کند. امنیت ابعاد مختلفی دارد که یکی از آن‌ها به توسعه و پیشرفت مادی و معنوی مرتبط می‌شود. اگر این توسعه و پیشرفت محقق نشود، امنیتی که قرار است حاصل شود، امنیت کامل نخواهد بود و ناامنی‌ها و بحران‌های امنیتی پدید خواهد آمد. حتی در صورت عدم تحقق توسعه و پیشرفت مادی و معنوی، وحدت سیاسی و انسجام اجتماعی نیز با مشکل مواجه می‌شود. ▫️برای تحقق توسعه و پیشرفت مادی و معنوی، در واقع باید اهداف مکتب اقتصادی اسلام محقق شود. زیرا نظام سیاسی، به‌نوعی، دربرگیرنده تمام نظام‌های دیگر مانند نظام اقتصادی و نظام قضایی است. اگر اهدافی که در آن نظام‌ها مطرح شده تحقق نیابد، اهدافی که در حوزه سیاسی بیان می‌شود نیز با بحران روبه‌رو خواهد شد. 🌐 متن کامل درس ————————————————— #درس_خارج #اقتصاد #فقه_نظام 🔎@fiqhenezam_com