eitaa logo
موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی
510 دنبال‌کننده
330 عکس
4 ویدیو
0 فایل
مؤسسه‌ای با هدف پاسخ به پرسش‌هایی درباره علل و زمینه‌های انقلاب اسلامی، بازخوانی زوایای پنهان تاریخ و روایتی متکی بر اسناد تاریخی 🌐 www.psri.ir شناسه بله، ایتا و تلگرام: 🆔 @psri_ir
مشاهده در ایتا
دانلود
🗓نیم قرن مداخله آمریکا در ایران 🔹در خردادماه ۱۳۸۳، روزنامه واشنگتن پست فاش کرد که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا از باقیمانده سازمان استخبارات صدام برای انجام فعالیت‌های جاسوسی و ناآرام کردن اوضاع داخلی ایران استفاده می‌کند. این خبر نشان‌دهنده یک پیوستگی تاریخی در بهره‌گیری از دشمنان منطقه‌ای برای ضربه زدن به ثبات داخلی ایران بود؛ مسیری که از نخستین روزهای پس از انقلاب آغاز شده بود. 🔸این مداخلات که از بهار سال ۱۳۵۸ توسط عوامل حکومت سابق شروع شد، کم‌کم پای سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا را هم به میان آورد و پس از چندبار تلاش ناکام، با دستگیری قطب‌زاده مشخص شد کودتایی به محوریت تلاش برای ترور حضرت امام و انفحار جماران درحال وقوع بود. 🔹در سال ۱۳۷۴ ایالات متحده بار دیگر طرحی برای عملیات مخفی علیه جمهوری اسلامی ایران تدارک دید که با وجود محرمانه بودن، این طرح پیش از تصویب رسمی لو رفت و ایران هم بلافاصله به آن واکنش نشان داد. 🔸همچنین در سال ۱۳۸۳ و‌پس از اشغال عراق، آمریکا که پیش از این و در دوران دفاع مقدس، همکاری اطلاعاتی گسترده‌ای با دولت صدام داشت، تعدادی از عناصر پلیس مخفی صدام را استخدام کرد تا دو هدف اصلی را دنبال کنند؛ شکار گروه‌های مقاومت عراقی، و ردیابی عراقی‌هایی که به جاسوسی برای ایران مظنون بودند. 🔹بعد از وقایع ۸۸، روند مداخلات آمریکا، سال‌ها در فازهای دیگری ادامه یافت که مصادیق آن در سال‌های ۹۶، ۹۸ و ۱۴۰۱ مشهود است. مشروح کامل این مداخلات آمریکا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ تحریم شرکت‌های ایرانی به دلیل ارتباط با اسرائیل 🔸 هنوز جعل کشور اسرائیل نهایی نشده بود که اتحادیه عرب به‌طور رسمی تحریم اقتصادی «کالاهای تولیدشده توسط یهودیان فلسطین» را اعلام کرد. این تحریم پس از اعلام تأسیس کشور جعلی اسرائیل در ۱۳۲۷ ، تکمیل شد و حتی در سال ۱۳۳۰ اداره مرکزی تحریم (CBO) تأسیس شد. دفتر این اداره در دمشق بود و هماهنگی و اجرای تحریم را در سطح بین‌المللی سامان می‌داد. این نهاد حتی فهرست سیاه شرکت‌های متخلف را تهیه می‌کرد. 🔹 پس از جنگ شش‌روزه در ۱۳۴۶، قطعنامه خارطوم با اصل «نه صلح، نه به رسمیت‌شناسی و نه مذاکره با اسرائیل» صادر شد که تحریم کشورهای حامی اسرائیل را نیز شامل می‌شد. به دلیل حمایت‌های پنهان و آشکار محمدرضا پهلوی از اسرائیل، ایران نیز در کنار کشورهایی همچون آمریکا و بریتانیا، حامی اسرائیل شناخته شد. 🔸 وزارت امور خارجه در سندی به این موضوع اشاره کرده و نوشته است: «همان‌طور که تاکنون به کرات توضیح گردیده غالب کشورهای عربی به استناد به مقررات دفتر تحریم اسرائیل به عذر اینکه کالاهای صادره از ایران به نحوی از انحاء اعم از سرمایه، مواد اولیه، مذهب تولیدکنندگان یا صادرکنندگان با اسرائیل وجه اشتراکی دارد، اقدام به تحریم می‌نمایند.» نمونه‌هایی از این اسناد را اینجا ببینید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 رشوه میلیون دلاری اسرائیل به کیهان و اطلاعات 🔸۱۵ تا ۲۰ خرداد ۱۳۴۶، جنگ شش روزه اعراب و اسرائیل تیتر یک روزنامه‌های جهان بود. اما در ایران، همزمان با این جنگ، اقدامی نادر رخ داد: روزنامه‌های کیهان و اطلاعات در روز جمعه منتشر شدند. اتفاقی که حتی در اوج انقلاب اسلامی، در جمعه‌های ۱۳ و ۲۰ بهمن ۱۳۵۷ هم تکرار نشد. 🔹سند ساواک که پنج ماه بعد، در ۲۶ آبان ۱۳۴۶، به بررسی این ماجرا پرداخت، فاش کرد که این انتشار، حاصل رشوه موساد به آن دو روزنامه بود. مبلغ پرداختی حدود یک و نیم میلیون دلار برآورد شد. (سند را [اینجا](https://psri.ir/?id=9nbboy2n) ببینید.)‌ برای درک ابعاد این رقم، بد نیست بدانیم ۱۴ سال قبل از آن، کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ با یک میلیون دلار سازماندهی شده بود. این مبلغ هنگفت، تنها برای انتشار دو شماره روزنامه پرداخت شد. 🔸از تعبیر «اطلاع واصله» آن هم پس از ۵ ماه در سند ساواک مشخص است که صهیونیست‌ها ماهرانه بازوی اطلاعاتی شاه – که قرار بود متحد اطلاعاتی آن‌ها باشد – را دور زدند. در حالی که شاه هم در تأمین نفت از طریق بندر ایلات و هم در تأمین نیازهای اطلاعاتی اسرائیل همکاری می‌کرد. 🔹در فینال این رقابت، موساد موفق شد روزنامه‌نگاران مطلوب خود را در مؤسسه مطبوعاتی آیندگان جای دهد. داریوش همایون که در زمان جنگ به فلسطین اشغالی سفر کرده بود، با استفاده از رفاقت با نماینده اسرائیل در تهران حمایت مادی و سیاسی رژیم اشغالگر را برای این روزنامه جلب کرد و شائول بخاش در کادر سیاستگذاری آیندگان جای گرفت. مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ فریاد وحدت در نخستین پیامِ رهبرِ انقلاب 🔹 پس از رحلت امام خمینی در شامگاه ۱۳ خرداد ۱۳۶۸، ایران در اندوهی کم‌سابقه فرو رفت. میلیون‌ها نفر در سراسر کشور عزادار شدند و تشییع پیکر امام به یکی از بزرگ‌ترین اجتماعات تاریخ معاصر تبدیل شد. همزمان با این فضای احساسی، کشور با مسئله تعیین رهبری جدید روبه‌رو بود. مجلس خبرگان در ۱۴ خرداد تشکیل جلسه داد و با رأی اکثریت، آیت‌الله خامنه‌ای را به عنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران برگزید تا از شکل‌گیری خلأیی خطرناک در مدیریت کشور جلوگیری شود. 🔸چهار روز پس از انتخاب به رهبری، آیت‌الله خامنه‌ای نخستین پیام خود را خطاب به ملت ایران صادر کرد. ایشان در آغاز پیام، از عظمت شخصیت امام خمینی و نقش بی‌بدیل او در تاریخ ایران و جهان اسلام سخن گفتند و تأکید کردند هیچ فردی قابل مقایسه با امام نیست. در عین حال، یادآور شدند که راه و میراث امام همچنان در اختیار ملت و مسئولان قرار دارد. 🔹بخش اصلی پیام به ترسیم مسیر آینده کشور اختصاص داشت. آیت‌الله خامنه‌ای با هشدار نسبت به تلاش دشمنان برای سوءاستفاده از شرایط پس از رحلت امام، مردم را به هوشیاری و آمادگی فراخواندند. ایشان همچنین وحدت ملی را مهم‌ترین سرمایه جمهوری اسلامی دانستند و نسبت به اختلاف‌افکنی هشدار دادند. در ادامه، بر ادامه پرقدرت فعالیت‌های اقتصادی، تولیدی، علمی و اجرایی کشور تأکید کردند و خواستار آن شدند که چرخ‌های نظام، برخلاف خواست دشمنان، روان‌تر از گذشته به حرکت خود ادامه دهد. متن کامل این روایت را [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ توافق تنها در صورت پذیرفتن شروط ایران 🔹 در آغاز سال ۱۳۵۹، روابط تهران و واشنگتن به اوج تنش رسیده بود. شکست تلاش‌های آمریکا برای حل بحران گروگان‌ها و ناکامی ایران در استرداد محمدرضا پهلوی، جیمی کارتر را به سمت اقدامات سخت‌تر سوق داد. او از طریق مارکوس کایزر، کاردار سفارت سوئیس، دو پیام محرمانه و شدیداللحن برای امام خمینی و بنی‌صدر فرستاد. کارتر در این پیام‌ها ضمن تهدید به اقدامات تازه، خواستار انتقال مسئولیت گروگان‌ها به دولت ایران شد و میان مسئله استرداد شاه و آزادی گروگان‌ها تفکیک قائل شد. انتشار عمومی این پیام‌ها از سوی امام خمینی، بار دیگر سناریوی محرمانه کاخ سفید را ناکام گذاشت. کارتر پیش از پایان مهلت تعیین‌شده، بار دیگر به بنی‌صدر پیام داد و تأکید کرد که با انتقال مسئولیت گروگان‌ها به دولت، مسیر حل بحران هموار خواهد شد. بنی‌صدر نیز در ۱۲ فروردین اعلام کرد شورای انقلاب در صورت توقف تبلیغات، ادعاها و تحریکات آمریکا تا زمان تشکیل مجلس، آماده است گروگان‌ها را تحت نظارت خود بگیرد. کاخ سفید این موضع را مثبت ارزیابی و تحریم‌های جدید را موقتاً به تعویق انداخت، اما در بیانیه خود هیچ اشاره‌ای به شرط اصلی ایران یعنی توقف جنگ لفظی نکرد. با وجود این، دانشجویان اعلام کردند برای جلوگیری از تضعیف رئیس‌جمهور، حاضرند در صورت درخواست او گروگان‌ها را تحویل دهند. شورای انقلاب به دلیل بی‌توجهی آمریکا به شروط ایران، انتقال گروگان‌ها را متوقف کرد. متن کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 مأموریت آخرین سفیر آمریکا در تهران 🔸۲۴ خرداد ۱۳۵۶، «ویلیام هیلی سولیوان» با تقدیم استوارنامه خود به محمدرضا پهلوی، رسماً مأموریتش را به عنوان آخرین سفیر آمریکا در تهران آغاز کرد. او پیش از این تجربه مستقیمی با ایران یا هیچ کشور اسلامی نداشت! 🔹سولیوان در خاطراتش اعتراف می‌کند که هیچ شناختی از ایران نداشت و حتی تمایلی به پذیرش این پست نداشت. او می‌نویسد: «علت انتخاب من به این سمت این بوده که برای پست سفارت ایران در جستجوی دیپلماتی بوده‌اند که در کشورهایی با حکومت‌های متمرکز و استبدادی تجربه کافی داشته باشد.» سابقه سفارت در فیلیپین و لائوس – کشورهایی با رهبران خودکامه – او را به این سمت رساند. مأموریت اول سولیوان «کار با یک زمامدار مستبد» و اطمینان از ادامه همکاری‌های استراتژیک بود. 🔸در اولین دیدارش با کارتر، دستورالعمل روشنی دریافت کرد: تأکید بر اهمیت استراتژیک ایران، حمایت از شاه به عنوان متحد قابل اعتماد، و تداوم فروش تسلیحات پیشرفته. سولیوان می‌نویسد: «آنچه از نظر واشنگتن خیلی حائز اهمیت بود، موافقت ایران با استقرار دو ایستگاه نیرومند جاسوسی و خبرگیری ما در شمال ایران بود.» 🔹با تثبیت سقوط شاه، مأموریت سولیوان وارد فاز حساس «مدیریت بحران» شد. او طرحی را پیشنهاد کرد که شامل کنار گذاشتن شاه و روی کار آوردن یک دولت میانه‌رو (متشکل از جبهه ملی) با حفظ ارتش بود. او در ملاقاتی با شاه گفت: «بختیار بیشتر نقش یک محلل را برای خروج قانونی شاه از کشور بازی می‌کند.» مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ شگردهای مأمور ارشد موساد در تهران 🔸۲۵ خرداد ۱۳۵۶، اسحاق سگف یا اتشاک سگو (که نامش را با شیوه‌های دیگری هم می‌نوشتند) از سوی موساد وارد تهران شد. پوشش او که درجه سرتیپی داشت، پست «وابسته نظامی» بود تا نظارت بر اجرای قراردادهای تسلیحاتی و اطلاعاتی ایران و اسرائیل را بر عهده داشته باشد اما دامنه مأموریت سگو بسیار فراتر رفت. 🔹ورود سگو بی‌سروصدا اما حساب‌شده بود. چند ماه پیش از آن، در اسفند ۱۳۵۵، عباسعلی خلعتبری، وزیر امور خارجه وقت ایران، در سفر به سرزمین‌های اشغالی با او دیدار کرده و او را به عنوان وابسته نظامی جدید پذیرفته بود. در فروردین ۱۳۵۶، قرارداد تولید موشک‌های زمین‌به‌زمین بین ایران و اسرائیل آماده امضا بود. شیمون پرز به تهران آمد و تفاهمنامه همکاری فن‌آورانه را نهایی کرد. مسئولیت پیگیری روزانه این قراردادهای حساس به سگو سپرده شد. (ماجرای قرارداد موشکی را اینجا بخوانید.) 🔸سگو حلقه اتصال دستگاه امنیتی اسرائیل (موساد و شاباک) با ارتش شاه و ساواک هم به شمار می‌رفت. او با بالاترین مقامات نظامی ایران نظیر ارتشبد ازهاری، سپهبد ربیعی و طوفانیان ملاقات‌های منظم داشت. ۵ آبان ۱۳۵۷، زمانی که تظاهرات انقلابی سراسر ایران را فرا گرفته بود، ژنرال داوید ایوری، فرمانده نیروی هوایی اسرائیل، مخفیانه به تهران آمد. سگو مسئول هماهنگی کامل این سفر بود. او و ژنرال ایوری با یک فروند بالگرد در اختیار مقامات نظامی شاه، از جایی به جای دیگر نقل مکان می‌کردند تا با سران ارتش دیدار کنند. مشروح ماجرا را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ شکست توسعه اسرائیلی و الگوی جایگزین امام 🔹پیش از پیروزی انقلاب، آمریکا و اسرائیل نقش پررنگی در اجرای برنامه‌های توسعه روستایی ایران داشتند. آمریکا از طریق برنامه «نقطه چهارم» مشاوران و کارشناسان خود را به روستاهای ایران فرستاد تا الگوهای کشاورزی غربی را پیاده کنند. 🔸در کنار آمریکا، اسرائیل نیز به یکی از بازیگران اصلی پروژه‌های روستایی ایران تبدیل شد و آموزش مروجان کشاورزی و برخی مأموران دولتی ایران را نیز بر عهده گرفت و فناوری‌ها و الگوهای مورد نظر خود را به روستاهای ایران منتقل کرد. به این ترتیب، بخش مهمی از برنامه‌های توسعه روستایی پیش از انقلاب تحت تأثیر مستقیم آمریکا و اسرائیل پیش می‌رفت. 🔸پس از پیروزی انقلاب با تدبیر شهید بهشتی طرحی با عنوان «جهاد برای سازندگی روستاها» به امام خمینی ارائه شد. امام با توجه به محرومیت گسترده مناطق روستایی، در ۲۷ خرداد ۱۳۵۸ فرمان تشکیل جهاد سازندگی را صادر کردند. اندکی پس از تأسیس، حوادثی همچون سیل خوزستان زمینه حضور گسترده جهادگران در این استان را فراهم کرد و با آغاز جنگ تحمیلی، فعالیت‌های آنان ابعاد گسترده‌تری یافت. جهاد سازندگی یک الگوی توسعه‌ای ضداستعماری بود. دقیقاً برعکس مدل‌های قبلی که توسعه روستاها را وابسته به وام‌های صندوق بین‌المللی پول، مشاوران آمریکایی و تکنولوژی اسرائیلی کرده بود. یک الگوی بومی که منجر به بهبود زندگی در بسیاری از مناطق توسعه نیافته شد و یک جهش با تکیه بر نیروی مردم در عمران و آبادانی کشور ایجاد کرد. متن کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓️ دیکتاتوری در پوشش تجدد کاذب 🔹در ۲۸ خرداد ۱۳۱۴ وزارت داخله با بخشنامه‌ای رسمی، کلاه پهلوی را که خود رضاخان با زور اسلحه اجباری کرده بود، منسوخ و استفاده از کلاه شاپو را اجباری کرد. این اقدام ادامه سیاستی بود که با قانون متحدالشکل شدن البسه در ۶ دی ۱۳۰۷ آغاز شده بود. بر اساس این قانون، مردان ایرانی موظف به پوشیدن لباس‌های متحدالشکل و غربی شدند و برای متخلفان مجازات تعیین شد. با افزایش مقاومت مردم، مأموران به برخوردهای مستقیم روی آوردند و حتی لباس‌ها را قیچی و کلاه‌های سنتی را از سر افراد برمی‌داشتند. همزمان، محدودیت‌هایی نیز برای عزاداری‌های محرم اعمال شد. 🔸سفر رضاخان به ترکیه در مهر ۱۳۱۳ و مشاهده اصلاحات مصطفی کمال آتاتورک، در تشدید این سیاست‌ها نقش مهمی داشت. او پس از بازگشت، بر حضور دختران و پسران در رژه‌ها و تغییرات اجتماعی تأکید کرد و مسئله حجاب را نیز در دستور کار قرار داد. تغییر کلاه پهلوی به کلاه شاپو که در میان مردم «کلاه لگنی» نامیده می‌شد، در همین چارچوب انجام گرفت. رضاشاه معتقد بود برای ورود به تمدن جدید باید ظاهراً و سنتاً همرنگ غرب شد و تفاوت ایرانیان با اروپاییان را عمدتاً در پوشش و ظاهر می‌دید. 🔹سیاست یکسان‌سازی لباس با حذف کلاه پهلوی و جایگزینی کلاه شاپو ادامه یافت؛ به‌گونه‌ای که در برخی شهرها مردم برای عبور از مقابل نظمیه، یک یا دو کلاه را نوبتی استفاده می‌کردند. دولت این تغییر را با دلایلی چون حفظ کارگران از آفتاب توجیه می‌کرد، اما الگوی اصلی آن اصلاحات ترکیه بود. متن کامل روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗒 *وفاداری عمیق به مردم‌سالاری* 🔹شورای بازنگری قانون اساسی با حکم امام خمینی از ۴ اردیبهشت ۱۳۶۸ با هدف رفع نواقص و مشکلات اجرایی قانون اساسی مشغول بررسی بود که خبر ارتحال امام خمینی به صدر اخبار تبدیل شد. 🔸یکی از موارد در دست بررسی از قبل، اعطای اختیار انحلال مجلس شورای اسلامی به رهبری بود. این پیشنهاد واکنش گسترده نمایندگان مجلس را در پی داشت و ۱۷۷ نماینده در ۳۰ خرداد ۱۳۶۸ طی نامه‌ای به آیت‌الله مشکینی نسبت به بررسی آن ابراز نگرانی کردند. 🔹شورای بازنگری برای بررسی موضوعات مختلف، چند کمیسیون تخصصی تشکیل داد که یکی از مهم‌ترین آنها کمیسیون رهبری و مجمع تشخیص مصلحت به ریاست آیت‌الله موسوی اردبیلی بود. در این کمیسیون، پیشنهاد شد که در اصل ۱۱۰ قانون اساسی اختیار انحلال مجلس برای رهبری پیش‌بینی شود. 🔸در چنین شرایطی، آیت‌الله خامنه‌ای در نخستین روزهای رهبری از اختیارات خود برای صیانت از نماد مردم‌سالاری استفاده کرده و در نامه تاریخ ۱۰ تیر ۱۳۶۸ خطاب به آیت‌الله مشکینی خواستار کنار گذاشتن این مسئله از دستور کار شدند. 🔹 ایشان پیش‌تر و در همان روزهای نخست رهبری، در دیدار با نمایندگان مجلس، آن نهاد را «سنگر استوار و مردمى» معرفی کرده بودند و تأکید کردند: «مطمئنّاً مجلس شوراى اسلامى آن رکن رکینى است که موضع‌گیرى آن و تصمیم آن و حرکت صحیح و جهت‌دار و مدبّرانه‌ آن نقش عمده‌اى خواهد داشت در اینکه ملّت ما و جامعه‌ ما و همه‌ ما با هم بتوانیم این راه را دنبال کنیم.» متن کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗓 بازخوانی تاریخی دیدار ایران و آمریکا و ماجرای تحریم‌های خاموش 🔸۳۱ خرداد ۱۳۷۷، ورزشگاه ژرلان لیون، شاهد پیروزی تیم ملی فوتبال ایران در دومین دیدار خود از جام جهانی مقابل آمریکا بود. 🔹پیش از سوت آغاز، نبرد اصلی در رسانه‌ها شکل گرفته بود. شبکه‌ای فرانسوی فیلم «بدون دخترم هرگز» را پخش کرد که چهره‌ای تحریف‌شده از ایران ارائه می‌داد. مسئولان تیم ملی تهدید کردند که بدون عذرخواهی رسمی، بازی نمی‌کنند؛ تهدیدی که به عذرخواهی مقامات فرانسوی انجامید. 🔹با وجود این تنش‌ها، برخی امیدوار بودند ورزش بتواند آنچه را سیاست ناتوان مانده، محقق سازد. بیل کلینتون در پیامی گفت: «امیدوارم این رویداد ورزشی گامی در جهت پایان‌دادن به سال‌ها فاصله و سوءتفاهم باشد.» 🔸اما واقعیت‌های دیگری نیز در پس‌زمینه جریان داشت. لس‌آنجلس تایمز در فوریه ۱۹۹۹، به نقل از جورج تنت، رئیس سیا، هشدار داد که «احتمال ناآرامی در ایران بیش از هر زمان دیگری است». 🔹رهبر شهید انقلاب هم پیام تبریک صادر کرد و با اشاره به امتداد شادی مردم تا سه بامداد آنها را به خاطر شاد کردن دل ملت ستود. بعد از آن نیز چند بار از مواجهه با این بازی یاد کرد. از جمله سیزدهم بهمن ۱۳۷۷ لایه‌های پنهان این رویارویی را بازخوانی کرد: «هدف دشمن این بود که ایران گل بخورد و رئیس‌جمهور آمریکا از موضع اقتدار پیام بدهد. این گل و دنباله بازی، قضایا را صد و هشتاد درجه تغییر جهت داد.» متن کامل این روایت را [اینجا] بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir
🗒 رابطه یک‌طرفه شاه با آمریکا 🔹اول تیرماه ۱۳۵۳، سناتور والتر دلاهاک در سنای آمریکا پیشنهاد قطع کمک‌های نظامی به ایران را مطرح کرد. استدلال او این بود که ایران به‌واسطه افزایش قیمت نفت، درآمدهای کلانی به دست آورده و دیگر نیازی به این کمک‌ها ندارد. هرچند این طرح تصویب نشد، اما نشان داد که حتی در اوج همکاری تهران و واشنگتن، اعتماد متقابل وجود نداشت. 🔸 پس از اعلام دکترین نیکسون در سال ۱۳۴۸، آمریکا تلاش کرد بار امنیت منطقه را بر دوش متحدانش بگذارد. در خلیج فارس، ایران نقش «ژاندارم منطقه» را بر عهده گرفت و به‌عنوان پیمانکار امنیتی واشنگتن عمل کرد. هدف اصلی، حفظ منافع غرب و مقابله با نفوذ شوروی و جریان‌های چپ‌گرا بدون حضور مستقیم نیروهای آمریکایی بود. در این چارچوب، ارتش ایران در مأموریت‌های منطقه‌ای به کار گرفته شد و هزینه‌های سنگینی را متحمل گردید؛ در حالی که منافع حاصل از این اقدامات عمدتاً در راستای راهبردهای آمریکا و متحدانش تعریف می‌شد. 🔹 مهم‌ترین نمونه این سیاست، حضور نظامی ایران در جنگ ظفار عمان بین سال‌های ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۴ بود. حدود ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ نیروی ایرانی برای حمایت از سلطان قابوس و مقابله با شورشیان مورد حمایت شوروی، عراق و یمن جنوبی اعزام شدند. متن کامل این روایت را اینجا بخوانید. 🔗 ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید: 🆔 @psri_ir