سیال ذهن چیست؟
شاید در فیلمها دیده باشید که یکی از شخصیتهای داستان، با پرشهای ذهنی نامنظم و اغلب پی در پی، به دنبال رسوخ به خاطرات گذشته خود است. به این اتفاق، جریان سیال ذهن گفته میشود.
در این شیوه احساسات، ادراکات و حتی تفکرات شخصیتها به همان صورتی که در ذهن پدید میآید، آورده میشود. این تولیدات ذهنی بدون هیچ توضیح و تحلیل روی کاغذ ثبت میشود. تفکر و اندیشه کاراکتر داستان همچون یک فرد حقیقی که به صورت طبیعی در حال فکر کردن است درهم ریخته و سیلوار بیان میگردد. نویسنده اینگونه داستانها تمایل به ناپیدا سازی خویشتن دارد و بر آن است تا خواننده را مستقیماً رویاروی تجربه ذهن شخصیتها قرار دهد.
شاید این شیوه از روایت و داستان نویسی را بتوانیم با طوفان فکری مقایسه کنیم.
در طوفان فکری شما هیچ محدودیتی برای تفکراتتان قائل نیستید. هرچه در ذهنتان میآید بلافاصله روی کاغذ حک میکنید. یکی از تمرینات نویسندگی هم استفاده از این شیوه است.
این شیوه را دستکم نگیرید. شیوه جریان سیال ذهن یکی از «باکلاس ترین» شیوههای داستان نویسی است! اگرچه به نظر میرسد نباید اینطور باشد!
یک مداد و یک دفتر خالی بردارید و به سادگی نوشتن را شروع کنید. هر چیزی که به ذهنتان میرسد را یادداشت کنید، مهم نیست که احمقانه و یا بیربط است. هر روز سه صفحه با روش جریان سیال ذهن بنویسید.
جریان سیال ذهن کمک میکند تا ذهن شما پاکسازی شود. درست مثل یک «الک» که آشغالهای حبوبات را با آن میگیرید.
#سیال_ذهن
@ANARSTORY
#تمرین
یکی از خاطرات خود را به صورت سیال ذهن بنویسید. مثلا کنکور، ازدواج، مادر یا پدر شدن، مردن!!
#آموزش_لقمه_ای
در سیال ذهن ابتدا شروع به نوشتن کنید بعد فکر کنید. به همین سادگی.
یک ربع بنویسید. نتیجه خارق العاده است. اوایل شاید سخت باشد. ولی شاهکار است. امتحان کنید.
#داستان
#داستانک
#سیال_ذهن
#تمرین46
@ANARSTORY
جریان سیال ذهن یک شیوه یا تکنیک نوشتن است که سعی می کند جریان طبیعی روند فکری شخصیت ها را نشان دهد که غالباً با ترکیب برداشت های حسی، ایده های ناقص، جمله بندی ها و دستور زبان نامتعارف صورت می گیرد.
برخی نکات کلیدی درباره جریان سیال ذهن در زیر آمده است:
جریان سیال ذهن با جنبش مدرنیته اوایل قرن بیستم همراه است.
قبل از آنكه منتقدان ادبی از اصطلاح "جریان سیال ذهن"برای توصیف سبك روایتی استفاده كنند که نشان دهنده نحوه تفكر افراد باشد، از این اصطلاح در روانشناسی استفاده می شده است.
جریان سیال ذهن عمدتاً در داستان و شعر به کار می رود، اما از این اصطلاح برای توصیف نمایشنامه ها و فیلم هایی نیز استفاده شده است که سعی بر نمایش بصری افکار یک شخصیت دارند.
#سیال_ذهن
#آموزش
@ANARSTORY
💢درک جریان سیال ذهن
جریان سیال ذهن به خوانندگان اجازه می دهد تا به افکار یک شخصیت گوش فرا دهند.
این تکنیک غالباً با استفاده از #زبان به روشهای غیر متعارفی صورت می گیرد
تا بتواند مشابه مسیرهای پیچیده افکار در هنگام شکل گیری و عبور آن ها در ذهن باشند.
به طور خلاصه جریان سیال ذهن،
استفاده از #زبان برای شبیه سازی کردن ماهیت "جریان و سیالیت" افکار "ذهن" است.
جریان سیال ذهن را می توان با هردو زاویه دید #اول_شخص و همچنین #سوم_شخص نوشت.
💢چه چیزی جریان سیال ذهن را متمایز می کند؟
نثرنویسی سنتی بسیار خطی است،
یک ایده بعد از دیگری در یک مسیر کم و بیش منطقی مانند یک خط دنبال می شود.
جریان سیال ذهن غالباً از چند شیوه اصلی استفاده می کند که معرف سبک #غیرخطی آن است.
این شیوه ها عبارت اند از:
🔸استفاده از جمله بندی و دستور زبان غیرمعمول،
🔸تفکر تداعی گرا،
🔸تکرار و ساختار پیرنگ داستان.
#آموزش
#سیال_ذهن
#سبک_غیرخطی
#داستان
#داستانک
#قصه
#پیرنگ
♦️نشانی باغ
https://eitaa.com/joinchat/821624896Cb1d729b741
♦️نمایشگاه باغ
@anarstory
جمله بندی و دستور زبان:
جریان سیال ذهن معمولاً از قوانین عادی دستور زبان و جمله بندی (یا ترتیب کلمات) پیروی #نمیکند.
دلیل این امر این است که اغلب، افکار به طور کامل شکل نمی گیرند،
یا در میانه تغییر مسیر می دهند،
یا توسط یک فکر دیگر قطع می شوند.
بنابراین استفاده از دستور زبان و جمله بندی به صورت اشتباه،
اما به طوری که در عین حال صحیح به نظر برسد می تواند شیوه ای برای شبیه سازی این فرآیند باشد.
علاوه بر این، نویسندگانِ جریان سیال ذهن، اغلب #علائم_نگارشی را به روش های غیر متعارف بکار می برند،
مثلاً برای نشان دادن مکث و تغییر در مسیر فکری شخصیت از سبک مورب (italics ایتالیک)، سه نقطه، خط فاصله و شکستن خط استفاده می کنند.
تکرار:
ممکن است نویسندگان از تکرار استفاده کنند تا نشان دهند شخصیت به یک #فکر یا #تصور حسی خاص بر می گردد
و یا روی آن تمرکز دارد.
کلمات و عبارات تکراری می توانند به عنوان یک #نشانه عمل کنند
و خوانندگان را به سمت #درونمایههای_مهم و #برجسته داستان سوق دهند.
به عنوان مثال، اگر ذهن یک شخصیت دائماً به فکر عطر فردیست که استشمام کرده، خواننده می تواند نتیجه بگیرد که این شخصیت مجذوب آن فرد شده است.
#آموزش
#سیال_ذهن
#سبک_غیرخطی
#تکرار
#جمله_بندی
#دستورزبان
#داستان
#داستانک
#قصه
#پیرنگ
♦️نشانی باغ
https://eitaa.com/joinchat/821624896Cb1d729b741
♦️نمایشگاه باغ
@anarstory
تفکر تداعی گرا:
جریان سیال ذهن همچنین از تفکر تداعی گرا استفاده می کند.
در این سبک از نوشتن،
نویسندگان با استفاده از پیوندهای ضعیفی که اغلب مبتنی بر #تجربیات و #خاطرات_فردی یک شخصیت هستند،
از یک ایده به ایده دیگر حرکت می کنند.
هدف این است که با این تکنیک نویسندگان بتوانند #تجربه_تفکربشری را با صحت بیشتری انتقال دهند،
نسبت به حالتی که یک سری ایده ها بصورت واضح و منطقی به هم پیوند بخورند.
تفکر تداعی گرا ممکن است "تصادفی" به نظر برسد،
زیرا از یک فکر به فکر بعدی جهش می یابد و بین این افکار تنها #پیوندهای_مبهمی وجود دارد.
به عنوان مثال، افکار شخصیت ها اغلب در پاسخ به #برداشتهای_حسی به خواننده ارائه می شود،
مشاهدات پراکنده ای از آنچه شخصیت می بیند، می شنود، استشمام می کند، احساس می کند، می چشد و ... را توصیف می کند.
ساختار پیرنگ داستان:
بسیاری از نویسندگانی که جریان سیال ذهن را به کار می گیرند،
ساختار طرح داستان را نیز می آزمایند و از عناصری مانند #چندراوی_غیرقابل_اعتماد یا یک #ساختارغیرخطی استفاده می کنند (یعنی داستان در زمان، به گذشته و آینده می رود).
بعضی از نویسندگان به سرعت بین دیدگاه های شخصیت های مختلف جابه جا می شوند و به خوانندگان این امکان را می دهند که "جریان سیال ذهن" افراد مختلف را تجربه کنند.
برخی از نویسندگان همچنین ممکن است تصمیم بگیرند که حوادث را با #ترتیب_زمانی تنظیم نکنند یا جزئیات گذشته شخصیت را از طریق #خاطرات او به خوانندگان نشان دهند.
در "خشم و هیاهو"، ویلیام فاکنر حوادث و جزئیات مهم بسیاری را از طریق خاطراتی که به عنوان بخشی از جریانهای سیال ذهن شخصیت های مختلف پدید می آید، منتقل می کند.
#آموزش
#سیال_ذهن
#سبک_غیرخطی
#داستان
#داستانک
#قصه
#پیرنگ
♦️نشانی باغ
https://eitaa.com/joinchat/821624896Cb1d729b741
♦️نمایشگاه باغ
@anarstory
تفاوت جریان سیال ذهن و تک گویی ذهنی
هم جریان سیال ذهن و هم تک گویی ذهنی شامل #ارائه_افکار یک شخصیت به خواننده است.
با این حال،
بین این دو تفاوت وجود دارد.
🔸در تک گویی ذهنی،
برخلاف جریان سیال ذهن،
افکار شخصیت اغلب با استفاده از #دستورزبان و #جمله_بندی_سنتی ارائه می شود
و معمولاً به طور منطقی از یک جمله به جمله دیگر و یک ایده به مفهوم دیگر پیشرفت می کند.
🔸 تک گویی ذهنی افکار شخصیت را به صورت #جملات_منسجم و #کاملاً_شکلیافته به هم مرتبط می کند،
گویی شخصیت با خودش صحبت می کند.
🔸در مقابل،
جریان سیال ذهن در تلاش است که #تجربه_واقعی_تفکر را با تمام آشفتگی ها و حواس پرتی های خود نشان دهد.
🔸 جریان سیال ذهن فقط تلاشی برای انتقال افکار یک شخصیت نیست،
بلکه هدف این است که خواننده آن افکار را به همان صورتی که شخصیت در فکر آنهاست تجربه کند.
🔻نمونه هایی از جریان سیال ذهن
جریان سیال ذهن به عنوان یک تکنیک ادبی در جریان جنبش مدرنیته که در سالهای قبل و بعد از جنگ جهانی اول (اوایل تا اواسط قرن بیستم) شکوفا شد، گسترش یافت.
حتی هنگامی که مدرنیسم جای خود را به جنبش های دیگر داد، جریان سیال ذهن به عنوان یک تکنیک باقی ماند و هنوز هم امروزه مورد استفاده قرار می گیرد.
#آموزش
#سیال_ذهن
#سبک_غیرخطی
#داستان
#داستانک
#قصه
#پیرنگ
♦️نشانی باغ
https://eitaa.com/joinchat/821624896Cb1d729b741
♦️نمایشگاه باغ
@anarstory
💢جریان سیال ذهن در رمان خانم دالووی از ویرجینیا وولف
ویرجینیا وولف به دلیل استفاده از جریان سیال ذهن در نوشتار خود شناخته شده است.
رمان "خانم دالووی" افکار، تجربیات و خاطرات چند شخصیت را در یک روز در لندن دنبال می کند. در این قسمت، شخصیت رمان به نام کلاریسا دالووی، عبور اتومبیل ها را تماشا می کند:
✴️هم چنان که به تاکسی ها نگاه می کرد احساسی دائم داشت که در خارج است، در بیرون، تا نزدیک دریا و تنها، همواره این احساس را داشت که زندگی کردن حتی یک روز هم بسیار بسیار خطرناک است. این نبود که خود را زرنگ یا خیلی غیرعادی بپندارد. اینکه چگونه توانسته بود با چند ترکه دانش که فرولاین دانیلز به ایشان داده بود از میان زندگی بگذرد. فکرش را هم نمی توانست بکند، هیچ چیز بلد نبود، نه زبان، نه تاریخ، و با این حال برای او به طور مطلق جاذب بود، همه این ها، تاکسی ها که می گذشتند، و او حاضر نبود درباره پیتر بگوید، یا درباره خود بگوید، من اینم، من آنم.
در اینجا می بینید که وولف فقط به گفتن اینکه "خانم دالووی در حال تماشای تاکسی ها به زندگی خود نیز فکر می کرد" بسنده نکرده است.
در عوض خواننده را به #افکار_شخصیت وارد کرده است و از جملات طولانی که با کاما از هم جدا شده اند،
برای نشان دادن جریان آرام ایده ها و افکار استفاده کرده است.
خوانندگان می توانند ببینند که افکار خانم دالووی
⬅️ از مشاهدات درمورد چیزهایی که می بیند
➡️به #تأمل_درنگرش_کلی_او نسبت به زندگی تغییر می کند
↗️و سپس به سمت خاطرات کودکی خود می رود،
↘️ و دوباره به تاکسی هایی که در خیابان حرکت می کنند باز می گردد
↖️و سرانجام به پیتر، عشق سابقش می رسد.
این یک نمونه عالی از استفاده از #تفکر_تداعی_گرا
و #برداشتهای_حسی برای ایجاد جریان سیال ذهن است.
وولف قادر است نه تنها #محتوا بلکه #ساختار و #روند اندیشه های خانم دالووی را منتقل کند،
واقعیتی که بسیار چشمگیرتر است زیرا او این کار را هنگام نوشتن با زاویه دید سوم شخص انجام می دهد.
#آموزش
#سیال_ذهن
#سبک_غیرخطی
#داستان
#داستانک
#قصه
#پیرنگ
♦️نشانی باغ
https://eitaa.com/joinchat/821624896Cb1d729b741
♦️نمایشگاه باغ
@anarstory
💢جریان سیال ذهن در آوازِ عاشقانهی جی. آلفرد پروفراک از تی. اس. الیوت
شاعر مدرن تی. اس. الیوت در شعر معروف خود به نام " آوازِ عاشقانهی جی. آلفرد پروفراک " از جریان سیال ذهن استفاده می کند.
پیر میشوم... پیر میشوم...
میخواهم پایینِ شلوارم را تا بزنم.
جرئتاش را دارم هلویی بخورم؟
طاسیام را مثل دیگران بپوشانم؟
میخواهم با شلوارِ سفید کتانی، تنها در ساحل قدم بزنم.
شنیدم که دخترانِ دریا (پریان دریایی)، برای هم آواز میخوانند
گمان نمیکنم برای من دیگر آواز بخوانند.
این شعر عموماً از #دستورزبان و #جملهبندی_سنتی پیروی می کند،
اما الیوت با استفاده از #تفکر_تداعیگرا از ایده ای به ایده دیگر و از جمله ای به جمله دیگر می رود.
به عنوان مثال، هنگامی که او به راه رفتن در ساحل فکر می کند،
او به یاد پریان دریایی می افتد.
و در حالی که فوراً مشخص نیست که هلو و پری دریایی چه ارتباطی با سالخوردگی دارند،
این متن به خوانندگان نشان می دهد که چگونه ذهن گوینده سرگردان است.
#آموزش
#سیال_ذهن
#سبک_غیرخطی
#تکرار
#جمله_بندی
#دستورزبان
#داستان
#داستانک
#قصه
#پیرنگ
♦️نشانی باغ
https://eitaa.com/joinchat/821624896Cb1d729b741
♦️نمایشگاه باغ
@anarstory
💢جریان سیال ذهن در کتاب گور به گور (جان که میدادم) از ویلیام فاکنر
مانند ویرجینیا وولف، ویلیام فاکنر نیز به دلیل استفاده از جریان سیال ذهن شناخته شده است.
در این بخش از رمان خود به نام "گور به گور"، شخصیت جویل رنجش خود را از این ابراز می کند که:
🔸 در حالی که مادرش در حال مرگ است،
🔸 برادر ناتنی او دقیقا پشت پنجره اتاق با سر و صدای زیاد مشغول ساختن تابوتی برای اوست.
چون که من گفتم اگه تو همین جور هی ارّه بکشی هی میخ بکوبی که آدم دیگه خواب به چشمش نمی آد، آَدی هم دست هاش رو گذاشته بود روی لحاف، عین دو تکه از اون ریشه های درخت که هر چی بشوریشون دیگه تمیز بشو هم نیستند. الان بادبزن و دست دیویی دِل جلو چشممه. گفتم کاش دست از سرش ور میداشتی. هی ارّه بکش، هی میخ بکوب، هی هوا رو همچین روی صورتش به هم بزن که نا نداشته باشه نفس بکشه. اون تیشه نحس هم هی بزن بتراش، بزن بتراش. بزن بتراش، اون قد که هر کی از تو جاده رد شد وایسه این جعبه رو دید بزنه، بگه عجب نجّاریه این کَش. اگه دست من بود وقتی کَش از بالای اون کلیسا افتاد یا اگه دست من بود وقتی بابا بار هیزم افتاد روش ناکارش کرد، اون وقت اینجور نمی شد که هر ناکسی تو این ولایت بیاد وایسه زل بزنه اَدی رو نگاه کنه، چون اگه خدایی هم هست پس به چه درد میخوره؟ کاش فقط من بودم و اَدی سر یک تپه بلند، من سنگ ها رو هل می دادم پایین تو صورت شون، ور می داشتم می زدم تو صورتشون و دندوناشون و خدا می دونه هر جا که می خورد، تا وقتی که آَدی آروم می گرفت. اون تیشه نحس هم نبود که هی بزن بتراش. بزن بتراش تا آروم می گرفتیم.
تکرار عبارت " بزن بتراش "
کمک می کند تا احساس جویل را در شنیدن صداهای تکراری ایجاد شده توسط ارّه و تیشه در بیرون از پنجره منتقل کند،
هر صدای تیشه یادآور مرگ قریب الوقوع مادر خود است.
جملات او همچنین چرخش های عجیب و غریبی به خود می گیرد
و به جاهای غیر منتظره ای می رسد.
🔹مثلاً وقتی جمله ای را با خاطره ای از کش آغاز می کند که از پشت بام سقوط می کند،
🔹نسبت به کسانی که به ملاقات مادرش آمده اند ابراز انزجار می کند،
🔹 و در نهایت این جمله را می پرسد که " اگه خدایی هم هست پس به چه درد میخوره ".
این متن در به تصویر کشیدن #طیف_وسیعی از افکار و احساسات جویل در هنگام ملاقات مادر در حال مرگش بسیار مؤثر است.
#آموزش
#سیال_ذهن
#سبک_غیرخطی
#تکرار
#جمله_بندی
#تفکر_تداعیگرا
#دستورزبان
#داستان
#داستانک
#قصه
#پیرنگ
♦️نشانی باغ
https://eitaa.com/joinchat/821624896Cb1d729b741
♦️نمایشگاه باغ
@anarstory
هدایت شده از هیام
🔹توجه🔹
برای درک بهتر مفهوم سیال ذهن
شما اولین چیزهایی که به ذهنتان می اید را روی کاغذ می نویسید. مثل طوفان فکری.
مثلا اگر خاطره ای را میخواید بنویسید خاطره را با اولین جمله هایی که روی کاغذ می آید مینویسید. فکر نمیکنید.
معمولا جمله ها در هم و برهم هست.
برای کمک ابتدا از کلمه شروع کنید.
مثلا ده کلمه که اولین بار به ذهنتون میاد را بنویسید
مثل
باروت، کلیدر، نماهنگ، آفتابه، اجاق گاز
پیرمرد، کوه طور، سرما، نخراشیده
بی درو پیکر
سپس وارد جمله شوید در خاطره ها.
#سیال_ذهن
با کلمات زیر یک داستان به سبک #سیال_ذهن بنویسید. بدون محدودیت کلمه و سوژه و...
کلمات:
شامپو، کفه ترازو، فانتزی، پرفورمنس، مادر فولاد زره، حسن آقا، مهر پدری، دمپایی ابری، مه لقا خانوم.
#آموزش_لقمه_ای
در سیال ذهن ابتدا شروع به نوشتن کنید بعد فکر کنید. به همین سادگی.
یک ربع بنویسید. نتیجه خارق العاده است. اوایل شاید سخت باشد. ولی شاهکار است. امتحان کنید.
#داستان
#داستانک
#سیال_ذهن
#تمرین47
@ANARSTORY
نور
#تمرین99
مهمترین اتفاق تلخ و مهمترین اتفاق شیرینی که در شش ماه گذشته برایتان افتاده را در یک روایت در کنار هم به روش #سیال_ذهن بنویسید. تلخ یا شیرین بودن ابتدایش با شما...ولی باید این اتفاق دو سه بار توسط اتفاق متضادش بریده شود و روایت شما از حالت خطی خارج شود...
مثلا مرگ پدربزرگ و ازدواج دختر عمه تان را جوری بنویسید که حرمت و ادب عزا حفظ شود و از یک نشانه و تصویر در عزا به عروسی منتقل بشوید...مثلا اشتراکات عزا و عروسی چیست...آفرین میکروفن و بلند گو و صدای خواننده و مداح...
مثلا مسافرت شمال و تصادف در جاده جنوب
نشانه های اینها خیلی زیاد است چون همه اش در جاده است.
مثلا بچه دار شدنتان و کلاه بردای اینترنتی ازتان...
🔸اول نقطه مشترک یا تصویر مشترکی از این دو تا اتفاق پیدا کنید....
🔸در مرحله بعد شروع کنید به نوشتن یکی از آنها...به یک نقطه اتکا برسانیدش همان تصویر یا نشانه...و وارد اتفاق بعدی شوید...همینطور ادامه بدهید...ولی زیاد این کار را نکنید که با روان مخاطب بازی شود...سه بار جابجایی برای یک روایت هزار کلمه ای کافیست...یعنی یافتن شش تصویر...
#تمرین99
#روایت
#داستان
#تمرین
#داستانک
#سیال_ذهن
#اتفاق
#دو_اتفاق_تو_در_تو
﷽؛اینجا با هم یاد میگیریم. با هم ریشه می کنیم. با هم ساقه می زنیم و برگ می دهیم. به زودی به اذن خدا انارهای ترش و شیرین و ملس.
نشانی باغ🔻
https://eitaa.com/joinchat/821624896Cb1d729b741
نمایشگاه باغ🔻
https://eitaa.com/joinchat/949289024Cec6ee02344