مجله اقلیـــــــــما
🔻چادر، زبان قدرت
فاطمه بهروزفخر، پژوهشگر مطالعات زنان و ادبیات
🔁 #بازتاب_اندیشهها
بعد از تهدید ترامپ به زدن زیرساختها، مردم اهواز، به ویژه زنها روی پل سفید اهواز حاضر میشوند.
زنها را ببینید که بدنهایشان در حرکت است؛ کمی بالا و پایین میپرند، چادرهایشان در هوا موج میخورد و با صدای بلند رجز میخوانند.
یک پرفورمنس سیاسی زنانه.
در برخی نظریههای پسااستعماری، بدن بهعنوان صحنه مقاومت شناخته میشود. اینجا چادر و حجاب، که در نگاه برخی اغلب بهعنوان نشانه انقیاد و قربانیبودن شناخته میشود، به ابزار بصری-حرکتی قدرت بدل میشود: پارچهای که در هوا میچرخد و فضا را تصرف میکند.
سادهتر بگویم:
در نگاههای رایج، مخصوصاً در بعضی روایتهای فمینیستی غربی، معمولاً زنِ چادری یا زنِ باورمند به یک گفتمان سیاسی، جایی ندارد یا خیلی سریع بهعنوان «تحت فشار» یا «بیصدا» تعریف میشود. اما این تصویر دقیقاً خلاف این را نشان میدهد. اینجا زنهایی را میبینیم که نهتنها حاضرند، بلکه صحنه را در اختیار گرفتهاند. چادرشان را که اغلب بهعنوان نشانه محدودیت دیده میشود، به بخشی از حرکتشان تبدیل کردهاند؛ پَر چادر در هوا میچرخد، دیده میشود و به چشم میآید.
رجزخوانی به عربی هم لایه مهمی دارد. این انتخاب زبانی، صرفاً یک ابزار ارتباطی نیست؛ نوعی بازپسگیری جغرافیای معنایی است. عربی، بهعنوان زبان تاریخی مقاومت در منطقه، این اجرا را از سطح صرفاً ملی (ایران) به سطح فراملی (غرب آسیا) میبرد. همراهی پرچم ایران و عراق نیز همین منطق را تقویت میکند.
چرا چنین صحنهای در چارچوبهای فمینیستی مسلط نامرئی میشود و به چشم نمیآید؟ پاسخ، در استانداردسازی سوژه زن نهفته است. در این چارچوبها، زنِ رها کسی است که بدنش را از نشانههای دینی/ملی آزاد کرده باشد. اما این صحنه دقیقاً همین را به چالش میکشد: زنانی که با چادر، با پرچم و در دل یک گفتمان سیاسی، نهتنها حذف نشدهاند، بلکه در مرکز صحنه ایستادهاند و معنا تولید میکنند.
آنچه بر پل اهواز رخ داد و ما تصویرش را دیدیم، نه صرفاً یک تجمع، بلکه یک بازنویسی از معنای زنبودن در میدان سیاست است؛ جایی که بدن، صدا و نمادهای انتخابی در هم تنیده میشوند تا شکلی از عاملیت را بسازند که در بسیاری از نظریههای غالب، هنوز نامرئی است.
📝 فصلنامهٔ اقلیما
مجلهٔ تخصصی زن، جنسیت و جامعه
eqlimamag.ir
📗 @Eqlima_Mag
🔻گمشدۀ انسجام
زنان چطور میتوانند قوامبخش ارادههای پراکنده شوند؟
هانیه کثیری، طلبه و پژوهشگر
🔹️ #گزیده_ویژهنامه
این وحدت یک تصمیم جمعی محاسبه شده نیست بلکه یک برونریزی وجودی از هویت عزتمندانه است؛ آنچه در کارنامۀ انسان ایرانی در سال ۱۴۰۴، بهخصوص در مواجهه با دشمن، اوج آن را مشاهده کردیم، ارادۀ جمعی معطوف به عزت بود که قبل از جنگ هم در کالبد این ملت وجود داشت و محصول آمیزهای ناگسستنی از عناصر هویت ایرانی_اسلامی است که در طول تاریخ شکل گرفته است.
➕️دانلود فایل شمارۀ سوم ویژهنامه جنگ رمضان در مجله اقلیما
📝 فصلنامهٔ اقلیما
مجلهٔ تخصصی زن، جنسیت و جامعه
eqlimamag.ir
📗 @Eqlima_Mag
🔻مجموعه یادداشت های تحریریه اقلیما در جنگ رمضان
🔷️فاطمه بهرامی، پژوهشگر مطالعات جنسیت
🔸️بلوغ توحیدی ملت
🔷️رها پارسا، پژوهشگر مطالعات جنسیت
🔸️احساس پیروزی؛ نیروی پنهان زنانِ میداندار
🔷️مبینا پیشیار، دانشجوی ارشد الهیات و معارف اسلامی
🔸️کانون خلیفه پروری در مسئله قدس
🔸️روح اسلام بر دوش زینب
🔷️فاطمه سادات سجادی، پژوهشگر مطالعات جنسیت
🔸️۸ مارس؛ قربانگاه زن
🔸️شرارت غربی و تمدن معصومیت
🔷️فاطمه صفدری، دانشجوی دکترای ارتباطات
🔸️هیچ چیز برای زن ایرانی، خطرناک تر از آمریکا نیست
🔷️حمیده عرب سرخی، دانشجو ارشد جامعه شناسی
🔸️سنگر بانان انقلاب اسلامی
🔸️آخرین درس ولایت
🔸️چادر به کمر ببندید که وقت تنگ است
🔸️خصلتها، تجربهها و دستاوردهای اختصاصی زن ایرانی
🔸️مادر انقلاب
🔷️زهرا ستاری فقیهی، پژوهشگر مطالعات جنسیت
🔸️شهر مقاومت زندگی را به رخ میکشد
هانیه زلفی، پژوهشگر مطالعات جنسیت
🔸چرخش پارادایمی: از زندگی تا میدان
🔷فاطمه صادقی، پژوهشگر مطالعات جنسیت
🔸پارادوکس حیرت و نشناختن زن ایرانی
🔸سنت موشکنویسی، تجلی عقلانیت لطیف در رگهای قدرت سخت
📝 فصلنامه اقلیما | #اقلیما_مجازی
مجله تخصصی زن، جنسیت و جامعه
eqlimamag.ir
📗 @Eqlima_Mag
🔻بعثتِ زن مسلمان ایرانی؛ پیوند عاطفه، عقلانیت و شجاعت
فاضله دهقانی در کانال مجله افکار بانوان حوزوی
🔁 #بازتاب_اندیشهها
بعثت فقط یک حادثهی تاریخی برای یک برههی معیّنی از زمان نیست بلکه یک امر دائمی برای بشر است.
بعثت برای یک ملت زمانی محقق میشود که اراده آن ملت با اراده الهی هممسیر شود. هر مردمی شایستگی این را ندارند که محل تحقق اراده خدا روی زمین باشند؛ این جایگاه رفیع، نیازمند نوعی «بلوغ» است که امروز در حضور معنادار مردم در میدانهای سخت، بهوضوح مشاهده میشود.
حضور آگاهانه مردم در خیابانها، صرفاً یک کنش سیاسی نیست، بلکه نشاندهنده فرایند بلوغی است که ریشه در مبانی قرآنی دارد. در این نگاه، مردم نه رعیت، بلکه ستونهای اقامه عدل هستند. زمانی که مردم از هراسهای مادی عبور میکنند و در میان غرش موشکها و فعالیت پدافندها، با صلابت در صحنه میمانند، یعنی فرایند جامعهسازی توحیدی به ثمر نشسته است.
پرسش اساسی اینجاست: چگونه زنانی که بر حسب اقتضائات روحی، تدبیر و احتیاط (ترس از آسیب) بر آنها غالب است، اینگونه شجاعانه در بطن خطر حضور مییابند؟
پاسخ را باید در «خودآگاهی» جستوجو کرد. در سایه تربیت خمینی کبیر (رحمه الله علیه) و خامنه ای شهید (رضوان الله علیه)، هویت زن مسلمان بازتعریف شد. زن ایرانی امروز:
ـ ماموریت تاریخی خود را فهمیده است.
ـ تحلیل دقیق سیاسی و اجتماعی دارد.
ـ وظیفه خود را نه در حاشیه، بلکه در متن تحولات میبیند.
اگرچه کمیت حضور زنان در میدانها چشمگیر است، اما بخش مهمتر این پدیده، کیفیت آن است. جامعه برای عبور از بحرانها به دو بال نیاز دارد: عقلانیت و عواطف.
زنان، مدیرانِ حب و بغض جامعه هستند. همانطور که حضرت زینب (سلام الله علیها) پس از واقعه عاشورا، پیروزیِ ظاهری و نظامی یزید را در کاخ خودش به شکستی مفتضحانه تبدیل کرد، زنان ما نیز امروز مدیریت عاطفی جامعه را بر عهده دارند. حضرت زینب (س) با خطبههای خود چنان تردیدی در دل یاران یزید انداخت که اولین مجلس عزای حسینی در کاخ قاتل برپا شد. این یعنی قدرتِ مدیریتِ عاطفه در اوج بحران.
امروز نقش زنان از حضور صرف در تجمعات فراتر رفته است. هنر زن ایرانی در این بزنگاه تاریخی، گره زدن مقاومت به جریان زندگی و فرایند تربیت است. زنان از حاشیهی تاریخ به متن اصیل حوادث آمدهاند.
زنان جامعه ما امروز خود به «محل بعثت الهی» تبدیل شدهاند. آنها با ترکیب شجاعت، تحلیل و عاطفه، نه تنها در برابر تهدیدها نمیهراسند، بلکه با حضور خود، به جامعه روحیه و استقامت تزریق میکنند. این همان بلوغی است که تاریخ را ورق میزند و اراده انسان را به اراده پولادین الهی پیوند میدهد.
📝 فصلنامهٔ اقلیما
مجلهٔ تخصصی زن، جنسیت و جامعه
eqlimamag.ir
📗 @Eqlima_Mag
🔻سفرۀ مشترک معنا
زن و خلق تجربههای معنوی دستهجمعی
هانیه زلفی، پژوهشگر مطالعات جنسیت
🔹️#گزیده_ویژهنامه
یکی از جلوههای مهم این حضور، شکلگیری و گسترش تجربههای معنوی دستهجمعی در فضای عمومی شهرهاست. برگزاری دعاهای جمعی، افطارهای خیابانی، گردهماییهای خودجوش معنوی و حضور همزمان اقشار مختلف مردم در کنار هم از جمله صحنههایی است که نشان میدهد جنگ به تجربه زیسته و معنوی جامعه نیز وارد شده است. در چنین وضعیتی، خیابان دیگر فقط محل عبور و مرور نیست؛ بلکه به میدان معنا، همدلی، نیایش و مقاومت تبدیل میشود. این تحول، یکی از دستاوردهای مهم حضور زنانه در عرصه عمومی است.
➕️دانلود فایل شمارۀ سوم ویژهنامه جنگ رمضان در مجله اقلیما
📝 فصلنامهٔ اقلیما
مجلهٔ تخصصی زن، جنسیت و جامعه
eqlimamag.ir
📗 @Eqlima_Mag
🔖بستۀ محتوایی «ما و زن ایرانی»
مجموعه محصولات مجله اقلیما پیرامون شناخت حرکت تاریخی و دستاوردهای زن ایرانی
📝 یادداشت:
🔸جنگ رمضان و رؤیتپذیرشدن زنان نامرئیِ همیشه حاضر
فاطمه قاسمپور | [لینک]
🔸هزینه صفر مقاومت
دکتر عاطفه خادمی | [لینک]
🔸از سنگر خانه تا میدان مقاومت؛ بازخوانی نقش زن ایرانی در روزهای بحران
دکتر فاطمه درخشان | [لینک]
🔸نقش راهبردی زنان ایرانی در مدیریت بحران و هویتسازی تمدنی
سحر قناعتی ملکی | [لینک]
🔸زنان و سیاست همبستگی
دکتر ناهید سلیمی | [لینک]
🔸زنان ایران برای نوروز امسال جهان را تکان میدهند
زهره حسنی خوشبخت | [لینک]
🔸تثبیت ولایت، زن ایرانی در متن میدان
محدثه مولایی | [لینک]
🔸خصلتها، تجربهها و دستاوردهای اختصاصی زن ایرانی
حمیده عربسرخی | [لینک]
🔸 پارادوکس حیرت و نشناختن زن ایرانی
فاطمه صادقی | [لینک]
🔸هیچچیز برای زن ایرانی خطرناکتر از آمریکا نیست
فاطمه صفدری | [لینک]
🎙 صوت:
🔸الگووارههای زن ایرانی
دکتر میثم مهدیار | [صوت]
🔸زنان و حماسه
دکتر فریبا علاسوند | [صوت اول] | [صوت دوم]
🔸زن ایرانی و تکثیر شجاعت
حریرعادلی | [صوت]
📸 گزیده و عکسنوشته:
🔸[سری اول]
گزیده عالمه غیر معلمه
🔸[سری دوم]
گزیده تالیف ملت
🔁 بازنشر:
🔸زنان مسلمان ایرانی، پیشگام و پیشران
حجت الاسلام دکتر سعید داوودی | [لینک]
🔸خداوند زنان را مبعوث کرد
دکتر ابوالقاسم اجاقلو | [لینک]
🔸 حاضر غایب از نظر
حجتالاسلام مجید دهقان | [لینک]
🔸زنها معادلات را جور دیگر میچینند
صفورا سادات امینجواهری | [لینک]
🔸بعثت زن مسلمان ایرانی، پیوند عقلانیت، عاطفه و شجاعت
فاضله دهقانی | [لینک]
📂 ویژهنامه:
🔸 شمارۀ دوم جنگ رمضان: [عالمۀ غیرمعلمه]
🔸شمارۀ سوم جنگ رمضان: [تألیف ملت]
📝 فصلنامهٔ اقلیما
مجلهٔ تخصصی زن، جنسیت و جامعه
eqlimamag.ir
📗 @Eqlima_Mag
🔻زنانگی معطوف به مقامِ «شهادت خانوادگی»
حجت الاسلام علیرضا ملااحمدی، دانش آموخته دکتری فلسفه تطبیقی و طلبه سطح چهارم
🔸️ #یادداشت_اختصاصی
«شهادت» حاصلِ «جهاد» است. وقتی جهاد فی سبیل الله تبدیل به یک «اصل» برای انسان میگردد و روح حاکم بر همۀ ساحتهای زندگیاش میشود، بستر تکوینی برای نیل به «مقام شهادت» فراهم میشود. حادثۀ شهادت فقط مَظهری از این مقام است. چهبسا شهیدانی که مدّتها یا سالها قبل از حادثۀ شهادت به مقامش رسیده باشند و به تعبیر شهید سلیمانی (رضوان الله علیه) «شهید باشند قبل از اینکه شهید بشوند». امّا رسیدن به چنین موقعیّتی اصلاً آسان نیست. عزمی پولادین میخواهد که هرکسی را یارای آن نیست.
امّا پدیدۀ شگفتانگیز وقتی است که شهادت نه در مورد افراد بلکه در مورد «خانواده» جریان مییابد. وقتی تمامِ یک خانواده به این مقام نائل میشود و اصلیترین روحِ حاکم بر محیط خانواده، میشود جهاد فی سبیل الله! حتّی ممکن است این موقعیّت بلافاصله منجر به حادثۀ شهادت برای همۀ اعضای خانواده نشود؛ امّا چهبسیار خانوادههایی که در همین زیست خانوادگیشان به مقام شهادت نائل شدهاند تا موعد آن حادثه فرابرسد. (حال یا به صورت خانوادگی و یا به صورت فردی)
هرچه شهادتِ فردی انقدر غامض و سخت است که هرکسی سودای رسیدن به آن را ندارد، «شهادتِ خانوادگی» بهمراتب سختتر و پیچیدهتر است. دهها و صدها متغیّر خانوادگی باید در کنار هم «معطوف به جهاد» سامان بگیرند تا اینکه خانواده به این اوج نائل شود. امّا چنین وضعیّتی را کراراً در #جنگ_رمضان دیدهایم خانوادههایی را که همۀ مناسباتش معطوف به جهاد شکل گرفته است! چطور چنین چیزی ممکن شده است؟
این ممکن نشده است مگر به واسطۀ اینکه روحِ جهاد از مرکز ثقل خانواده که «زن/مادر» است، بر کلّ خانواده متصاعد میشود و بر همۀ مناسبات خانوادگی حاکم میگردد. اگر در محیط خانوادهای جنبوجوشی برای جهاد و انقلابیگری هست، بیتردید این بیقراری حاصل روحی است که «زنِ خانه» بر خانواده دمیده است.
چرا که اساساً کار زن همین است. خانواده، جسمی دارد و روحی، عقلی دارد و قلبی. جسمِ خانواده را با همۀ الزاماتش مرد تأمین میکند و روحش را زن است که زنده نگه میدارد و بر آن میدمد. عقلانیتِ خانواده را مرد است که تدبیر و هدایت میکند و حبّوبغضها و گرایشات قلبی روی سرانگشت زن است که پیش میرود. روحیّۀ جهاد، هیچگاه با عقلانیّتِ تنها و با جسمانیّتِ صرف شکل نمیگیرد. زن است که در بسترِ کالبد خانواده و عقلانیّتِ انقلابی، این روح را در این کالبد میدمَد و خانواده را به «مقام شهادت» میرساند.
📝 فصلنامهٔ اقلیما
مجلهٔ تخصصی زن، جنسیت و جامعه
eqlimamag.ir
📗 @Eqlima_Mag
🔻حقیقت اتحادی محبت
بررسی رابطۀ حبی از منظر الهیات و فلسفه
مبینا پیشیار، دانشجوی ارشد الهیات و معارف اسلامی
🔹️#گزیده_ویژهنامه
اگر حقیقتِ محبت را رابطهای اتحادی تلقی کنیم، معرفت و اخلاق نیز دگرگون میشوند: معرفتِ ناشی از محبت، معرفتی حضوری و عملی است که در آن شناخت با مسئولیت و التزامِ عاطفی همراه است. اخلاقی که از این فهم برمیخیزد، اخلاقِ اشتراکی و التزامآور است؛ نه تنها قواعدِ بیرونی را حکمرانی میکند بلکه مناسباتِ درونیِ انسانها را بازسازی میکند.
گفتنِ اینکه «حقیقتِ محبت یک رابطه اتحادی است» یعنی بازشناختنِ محبت به مثابه فرایندی هستیساز که مرزهای وجودی را در تجربه و حضور فرو مینشاند و پیوندی ایجاد میکند که عقلِ مجرد و تاکتیکِ هدفمحور بهتنهایی قادر به توضیح یا به بار آوردنِ آن نیستند.
➕️دانلود فایل شمارۀ سوم ویژهنامه جنگ رمضان در مجله اقلیما
📝 فصلنامهٔ اقلیما
مجلهٔ تخصصی زن، جنسیت و جامعه
eqlimamag.ir
📗 @Eqlima_Mag
🔻بی نقشی مطلق؛ پرداختی به دختران جوان در روز دختر
حمیده عرب سرخی، دانشجوی ارشد جامعه شناسی
🔸️ #یادداشت_اختصاصی
مراسم ولادت حضرت معصومه (س) با روز دختر همزمان است و در این مناسبت، توجهات نسبت به دختران بیش از سایر روزهای سال جلب میشود. با این حال، مسئلهای که نمیتوان از آن چشمپوشی کرد، محدود بودن بازه سنی مورد توجه است؛ به این معنا که وقتی صحبت از تقدیر در روز دختر میشود، بازه سنی مورد نظر معمولاً از کودکان خردسال تا دختران نوجوان در نظر گرفته میشود.
اگر دختری بیش از بیست یا سی سال سن داشته باشد، اساساً از این قشر مستثنی شده و وی را دیگر در زمره دختران محسوب نمیکنند؛ بلکه زنان یا در جایگاه مادر و یا در جایگاه دختر به مثابه دختر کوچک قرار میگیرد.
در واقع، بازه سنی "دختر جوان" کمتر مورد توجه قرار گرفته و برنامهها، مناسبتها و مراسمهای تکریم، عمدتاً معطوف به دختربچههاست که این امر از نظر مثبت برای دختران جوان، نکتهای منفی تلقی میشود؛ گویی آنان از این قشر نادیده گرفته شدهاند و اصلا در جامعه هدف قرار نمیگیرد. محتوا برای بازه کودک و نوجوان تولید شده و مخاطب هدف قرار میگیرند.
قشر دخترانی که نه در سن نوجوانی هستند و نه ازدواج کردهاند تا به عنوان زن یا مادر مورد تکریم قرار گیرند، گویی به عنوان قشری رهاشده در نظر گرفته میشوند. این زنان در فضایی قرار میگیرند که نه ازدواج کردهاند و نه فرزندی دارند که نقشی به آنها نسبت داده شود؛ بدین ترتیب، آنان در نوعی "بینقشی مطلق" به سر میبرند. این بینقشی، فضای زیست آنها را در روزی که قاعدتاً باید نخستین گام برای تکریم دختران جوان باشد، متمایز و متفاوت میکند.
با این حال، گویی برای این دختران تا پیش از ازدواج، نقشی قائل نیستند و آنان را قشری نمیدانند که باید در فضای تکریم و جشن، نسبت به آنها محتوای تولید شده یا بحثهایی صورت گیرد. حداقل تفاوت در این است که برای یک کودک، رویکردی متفاوت در نظر گرفته میشود؛ اما گویی بازه زمانی نوجوانی تا پیش از ازدواج، بازهای خاکستری تلقی شده که در آن، این دختر نادیده گرفته میشود. با ازدواج، مسئولیتی به این دختر جوان تفویض میشود، در حالی که پیش از آن، مسئولیتی به او واگذار نشده است.
این بدان معناست که اگر فردی تا بازه طولانیای، حتی پس از سی سال، ازدواج نکند، همچنان در همان وضعیت بینقشی باقی میماند. این بینقشی نوعی آشفتگی در هویت او ایجاد میکند؛ چرا که وی نمیداند جایگاه دقیقش کجاست و در کجا باید خود را قرار دهد. او درگیر یک بیمرزی میشود و گویی از هر دو سو رانده و نادیده گرفته شده است.
گفتار رایج در سطح جامعه، این بازه سنی را در نظر نمیگیرد. این دختران باید تا زمانی که شرایط ازدواج آنگونه که در عرف و شرع جامعه تعریف شده است؛ برای آنان فراهم شود، به عنوان "دختر جوان" شناخته شوند. بدیهی است که باید برای این قشر، فارغ از سایر مسائل، برنامهریزی، تبیینگری و ملاحظات بسیاری در نظر گرفته شود؛ این قشر نباید از نظر محتوایی تهی بماند و بایستی برای آنان محتوای متناسب تولید شود.
زیرا این قشر نیز، همانند سایر گروههای جامعه، در خیابانها و تجمعات حضور دارد و از زمان آغاز جنگ، در فعالیتهای مختلف مشارکت داشته است؛ از حضور در خیابان و مسجد گرفته تا سطح خانواده. با توجه به اینکه این افراد هنوز خانواده تشکیل ندادهاند، با شکل و چارچوب متفاوتی در تجمعات حضور مییابند، اما با حضور فردی خود، نقشآفرینی لازم را ایفا میکنند؛ حتی پیش از آنکه وارد حیطه تاهل شوند. بنابراین، ضرورت دارد که پیش از ورود آنان به آن مرحله، برای این قشر برنامهریزیهای خاص خود صورت گیرد.
فانتزی موجود در این حوزه، نوعی رویکرد گاها افراطی و بیمهابای "صورتیگرایی" است. حتی گاها تلاش میشود تا هر آنچه مربوط به تقدیر از دختران است، با رنگ صورتی عجین شود؛ به گونهای که هرچه رنگ صورتی بیشتر باشد، تصور میشود که تقدیر و گرامیداشت بیشتری صورت گرفته است.
با وجود اینکه در این روز، توجه وافری به کرامات حضرت معصومه (س) و دلایل مجرد ماندن ایشان و پیوند آن با خاندان موسی بن جعفر (ع) و وقایع مربوط به دختران ایشان معطوف میشود، اما تا حد امکان از برخی جنبهها چشمپوشی شده و با استثنا قائل شدن برای حضرت معصومه (س)، کل موضوع به شکلی سطحی نگاه میشود.
یکی از مصادیق این مسئله، صحنههایی است که در تجمعات مربوط به این روزها شکل میگیرد که در آنها، موضوع دختربچهها در اولویت قرار دارد و تولید محتوا برای آنان است و همه جای تجمعات شبانه با رنگ صورتی پوشانده میشود. درحالی که این روزها زمان آن است که برای دختر ایرانی اعم از هر سنی کار انجام شود و سخن درحدود فانتزیگرایی به واقعگرایی صحنه خیابان تغییر پیدا کند.
📗 @Eqlima_Mag
✳️رهبری بانویی در دلِ تاریخ
بدون تردید نقش حضرت معصومه سلاماللهعلیها در قم شدن قم و عظمت یافتن این شهر عریقِ مذهبىِ تاریخی، یک نقش ما لا کلام فیه است. این بانوی بزرگوار... موجب شده است که این شهر به عنوان پایگاه اصلی معارف اهلبیت علیهمالسّلام در آن دورهی ظلمانی و تاریکِ حکومت جباران بدرخشد و پایگاهی بشود که انوار علم و انوار معارف اهلبیت را به سراسر دنیای اسلام از شرق و غرب منتقل کند.
۱۳۸۹/۷/۲۹ | #بیانات_رهبر_شهید
📝 فصلنامهٔ اقلیما
مجلهٔ تخصصی زن، جنسیت و جامعه
eqlimamag.ir
📗 @Eqlima_Mag
🔻غربت دختران جوان مجرد در گفتمان مرسوم روز دختر
زهرا ستاری فقیهی، پژوهشگر مطالعات جنسیت
🔁 #بازتاب_اندیشهها
ما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، با زن جدیدی روبهرو شدیم که دیگر مجاز نبودیم با ذهنیتها و چارچوبهای فکری قبلی درمورد او صحبت بکنیم. زنی که پیش از مبارزه با طاغوت حکومت پهلوی، دست طاغوتورزیهای مردانۀ شرقی و غربی را از پشت بسته بود و هم خودش در میدان مبارزه حاضر بود و هم به دنبال خود مردان را به تظاهرات کشانده بود. همین تقدم حرکت زنانه هم موجب شد تا رهبر شهید، پیش از بیانیه گام دوم عمومی، بیانیه گام دوم زنان را بدهد؛ یعنی آن چیزی که تحتعنوان «پیام به کنگرۀ هفتهزار زن شهید» میشناسیم؛دقیقا همانجا که از «ارائه تعریف جدیدی از زن» صحبت میکنند.
با اینحال، شاید چون تجربۀ انقلاب اسلامی و خصوصاً دقتهای جنسیتیاش برای متفکران و اندیشمندان ما دور از ذهن مینمود، آنچنان که باید و شاید، گفتمان انقلاب اسلامی در مسئلۀ زن متناسب با کنشهای این زن جدید در واقعیت میدان جلو نیامد و در سطحی فراتر، حتی با فهمهای پیشاانقلابی خود، مانع ارادهورزی و تشخیصهای جهادی زنانه شد. اما دیگر بعد از آنچه از زنان مسلمان ایرانی در این چهل روز جنگ تحمیلی سوم مشاهده کردیم و به چشم دیدیم که چطور ارادۀ زنانه میتواند جامعه را از رکود به قیامی بکشاند که تعبیر «نوانقلاب» حقاً برازندۀ آن است، با جرئتی بیش از گذشته باید بگوییم حق نداریم از این لحظه به بعد با گفتارهای عقبگرد گذشته از این زنان صحبت کنیم.
یکی از مصادیق این گفتارهای عقبگرد، در نحوۀ تخاطب ما با دختران جوان مجرد خودش را نشان میدهد. ما هر ساله در روایتهای رسمی با روز دختری مواجه میشویم که به روز «دختربچهها» فروکاسته میشود و با فانتزیهای صورتیرنگ خودش را نشان میدهد. از سوی دیگر وقتی به دختران جوان مجرد میرسیم، نقشآفرینی تاریخی آنها را منوط به ازدواجشان میکنیم. انگار که تا پیش از موقعیت تأهل، تصمیمها و فعالیتهای این دختران در معادلات تاریخسازی جهان به حساب نمیآید بلکه تنها مقدمهای برای هویتیابی اصلی(ازدواج) است. هویت آنها تازه از جایی شروع میشود که وارد یک پیوند زناشویی بشوند و نقشهای مادری و همسری را برعهده بگیرند.
مقدمۀ این حرفها هم پیش از این چیده شده است: زمانی هم که داشتیم از حضور زنان در خیابان میگفتیم، این حضور را به «مقاومت خانوادگی» محدود میکردیم و در آنجا هم این دختران را مستقلاً نمیدیدیم. ندیدن به این معنا که نمیتوانستیم توضیح بدهیم اینها خارج از بستر خانواده، چطور دارند زنانگی میورزند؟ چطور ارادههایشان را در تاریخسازی دخیل میکنند؟ درحالیکه بخش اعظمی از حضور پرجمعیت اینروزها به این دختران پرانرژی اختصاص داشت.
البته بخش مهمی از این نپرداختن و ندیدن هم بخاطر بحرانهای موجود در جامعه از قبیل «بالا رفتن سن ازدواج» و «کاهش جمعیت» است که به ما اجازه نمیداد بتوانیم این مشکل را از ریشهاش حل بکنیم و درمورد علل اصلی آنها تأمل کنیم. بلکه ما را از دل این هراسها به این سمت سوق داد که هرچه میتوانیم از ارتباط زن و خانواده بگوییم تا شاید در حل این مسائل فرجی شود. غافل از اینکه این بیصبری و بیفکری نتیجۀ عکس میدهد.
من به جد معتقدم که متأسفانه انقلاب اسلامی، ارتباط گفتمانی خود را با این قشر از دست داده است. چرا که نمیتواند هویت آنها را بدون بند کردن به ازدواج توضیح بدهد و آنها را تا پیش از رسیدن به این مرحله و برقراری این پیوند در یک خلأ هویتی و نقشی رها میکند. حتی نمیتواند در حالت بسیار جسارتمندانه نشان بدهد که گاهی ممکن است جهاد یک زن از مسیر تشکیل خانواده گذر نکند. کاراکتر حضرت معصومه(س) اصلا یک موهبت تاریخی و کلیشهشکن برای همین موقعیت است.
در پایان لازم میدانم اشاره کنم که نگارندۀ این سطور، در پی دفاع از چیزی تحت عنوان «تجرد انتخابی دختران» نیست. چه اینکه بنده درخصوص خانواده که مستعدترین بستر نقشآفرینی زنانه است چندین مطلب در همین کانال و بسترهای دیگر نوشتهام. اما متأسفانه چارچوبهای ذهنیت شرقی و کلیشه زده به ما اجازه نمیدهد که بتوانیم گفتمان انقلاب اسلامی را با همان «اصولمحوریاش در عین کلیشهبردار نبودن» درک کنیم و در قالب یک طرح جذاب و خواستنی به دختران جوان امروز ارائه بدهیم؛ این یادداشت درواقع توجهی به این مطلب است.
📝 فصلنامهٔ اقلیما
مجلهٔ تخصصی زن، جنسیت و جامعه
eqlimamag.ir
📗 @Eqlima_Mag
📌#گزارش | لیست ویژهنامههای مجله اقلیما
💢شمارۀ اول ویژهنامه «اساس ملت»
📂زندگی در قوارۀ جنگ | زن چگونه با خلق زندگی به مصاف جنگطلبی و جنگگریزی میرود؟
لینک دانلود
💢شمارۀ اول ویژهنامه جنگ رمضان
📂موقعیت زینبگونگی | زنِ مقاومت و فراخوانی زینب(س) در لحظۀ اکنون
لینک دانلود
💢شمارۀ دوم ویژهنامه «اساس ملت»
📂زن معاصر و دنیای نوفرعونیان | مطالعهٔ اسرائیل از دریچهٔ جنسیت و نظم جنسیتی
لینک دانلود
💢شماره دوم ویژهنامه جنگ رمضان
📂عالمه غیرمعلمه | زن ایرانی کیست؟ جنگ رمضان پاسخ میدهد.
لینک دانلود
💢شمارۀ سوم ویژهنامه جنگ رمضان
📂تألیف ملّت | آیا میتوان گفت تحقق وحدت در جامعه مسئولیتی زنانه است؟
لینک دانلود
📝 فصلنامهٔ اقلیما
مجلهٔ تخصصی زن، جنسیت و جامعه
eqlimamag.ir
📗 @Eqlima_Mag