درنگی در عوامل تعارض در روایات، و قاعده «الجمع مهما امكن اولی من الطرح»
✍️ عمیدرضا اکبری
از اشتباهات رایج در مواجهه با منابع روایی منتسب به شیعه این است که تلاش میشود در حد توان اختلافات اخبار بر وجوهی مانند تقیه حمل شود، تا این اختلافات به هیچ وجه از میزان اعتبار کتب روایی شیعه نکاهد. صد البته بسیاری از اختلافات با وجوه عرفی قابل جمع است. ولی واقع آنکه دسته زیادی از اختلافات جهاتی دیگر دارد، که توضیح آن در روایات نیز آمده، و در پژوهشهای تطبیقی جدید نیز نمونههای بسیاری برای آن معرفی و تبیین شده است؛ وجوهی مانند: 1- تفاوت قیود و ظروف اخبار و امکان جمع؛ 2- نَسخ اخبار؛ 3- سهو و ضعف در نقل به معنا؛ 4- وضع و جعل؛ 5- و در آخر تقیه با شرایط خودش.
نقد قاعده «الجمع مهما امكن اولی من الطرح»
همچنین در سدههای اخیر قاعدهای در میان جمعی از عالمان رایج شده که بر اساس آن بسیاری اوقات جمع حداکثری میان اخبار مختلف را ترجیح میدهند، و حتی اگر یک طرف از اخبار روایاتی بسیار ضعیف و غریب داشته باشد، برای رفع تعارض آنها تلاش میکنند. به تعبیر مشهور «الجمع مهما أمكن بارتكاب خلاف ظاهر لازم». این رویکرد در واقع متکی به این انگاره است که ریشه این روایات همواره به یک جا میرسد، و به تعبیری اصالت و اعتبار همگی یکی انگاشته میشود. اما روش صحیح این است که...
تفصیل مقاله:
🔹 deraayaat.ir/elale_taaroz
@Gholow
نقد كتاب عيون المعجزات.PDF
حجم:
903.1K
تحقيق حول كتاب عيون المعجزات بعنوان:
"صاحب كتاب عيون المعجزات من الغلاة وليس منا!" (دراسة نقدية)
✍️ محسن المحدث
الرابط:
http://8x838cj291x.blogspot.com/2023/04/blog-post.html
@Gholow
هدایت شده از میراث امامان
بِكَ اجتَمَعَتْ أَنسَابُنَا بَعدَ فُرقَةٍ
فَنَحنُ بَنُو الإِسلاَمِ نُدعَى وَنُنسَبُ
به واسطه تو نسبهای ما پس از پراکندگی گرد هم آمدند
پس ما فرزندان اسلام هستیم و به اسلام خوانده میشویم و نسب میبریم!
حَياتُك كَانَتْ مَجْدَنَا وسَناءَنَا
ومَوتُكَ جَدعٌ للعَرانِينِ مُرعِبُ
زندگی تو شکوه و بزرگی ما بود
و مرگ تو بریدن بینیها (ذلّت و خواریِ) و وحشتناک بود
وأَنتَ أَمِينُ اللهِ فِي النَّاسِ كُلِّهمْ
عَلَينَا وفِيمَا احتَازَ شَرقٌ ومَغرِبُ...
و تو امین خدا در میان همه مردم هستی
بر ما و بر آنچه مشرق و مغرب دربرگرفته
وبُورِكتَ مَولُوداً وبُورِكتَ نَاشِئاً
وبُورِكتَ عِندَ الشَّيبِ إِذ أَنتَ أَشيَبُ
و برکت یافتی هنگام تولد و برکت یافتی هنگام رشد
و برکت یافتی در سالخوردگی آنگاه که پیر شدی!
وَبُورِكَ قَبرٌ أَنتَ فِيهِ وبُورِكَتْ
بِهِ وَلَهُ أَهلٌ لِذَلِكَ يَثرِبُ
و برکت یافت قبری که تو در آن هستی و برکت یافت
به خاطر آن، شهرِ یثرب (مدینه) و سزاوار بود که برکت یابد!
لَقَد غَيَّبُوا بِرَّاً وصِدقَاً ونَائِلَاً
عَشِيَّةَ وَارَاكَ الصَّفِيحُ المُنَصَّبُ
به راستی آنان نیکوکاری و راستی و بخشندگی را دفن کردند
آن شام که سنگ قبر تو را پوشاند!
🖋 کمیت بن زید اسدی (60-126ق)؛ شرح هاشمیات الکمیت، 60-62
@Al_Meerath
استاد شهیدی4_5916034953061079689.mp3
زمان:
حجم:
1.4M
نقد استاد محمدتقی شهیدی بر تفسیر «باطنیه»
درس خارج فقه، دوشنبه ۱۷ شهریورماه ۱۴۰۴
https://t.me/Faede_v_Borhan/298
#تفسیر_باطن
@gholow
نقد یکی از روایات تحریف قرآن در دلائل الإمامة
https://alasar.blog.ir/1401/02/05/dalael4
@gholow
🌀ظهور امیرالمؤمنین در ادوار پیشین؛ بررسی موردی: داستان فرعون و فارِس
یکی از انگارههای غالیانه درباره امیرالمؤمنین (ع)، ظهور ایشان در امم پیشین به صورتهای مختلف است. داستانهای زیادی در این باره شکل گرفته که بازگشت آنها به خداانگاریِ امیرالمؤمنین (ع) و نگاه تناسخی و ادواری به عالم است. این داستانها یا در کتب غلات نقل شده یا در کتبی که واسطه انتقالِ روایاتِ غلات به منابعِ شیعه بودهاند. مثلاً مشارق أنوار الیقین رجب برسی، تعدادی از این داستانها را در خود جای داده است.
یکی از این داستانها چنین است:
«موسی و هارون وارد کاخ فرعون شدند و از او احساس ترس کردند. ناگهان سوارکاری پیشاپیش آن دو پیدا شد که بر تنش لباسی از طلا و در دستش شمشیری از طلا بود؛ و فرعون طلا دوست داشت. سوارکار به فرعون گفت: این دو را اجابت کن و گر نه تو را میکشم. فرعون نگران شد و به موسی و هارون گفت: فردا نزد من بازآیید. وقتی آن دو رفتند، دربانها را صدا زد و توبیخشان کرد و گفت: چگونه این سوارکار بدون اذن بر من وارد شد؟ دربانها به عزت فرعون سوگند خوردند که جز این دو نفر کسی وارد نشدند. آن سوارکار، مثال علی (ع) بود که خداوند با آن پیامبران را پنهانی و محمد (ص) را آشکارا یاری کرد؛ زیرا او بزرگترین کلمه خدا است که خداوند در هر صورتی خواسته برای دوستانش آشکار کرده و با آن یاریشان کرده است.»
📘مشارق أنوار اليقين، ص۱۲۷، با اندکی تصرف در ترجمه
متأسفانه این داستان به آثار سید هاشم بحرانی (البرهان، ج۴، ص۲۶۵؛ حلیة الأبرار، ص۱۶؛ مدینة المعاجز، ج۱، ص۱۴۳) و برخی منابع متأخر راه یافته است.
برسی پس از آوردن این داستان، ادعا میکند که ابن عباس در تفسیر آیه «وَ نَجْعَلُ لَكُما سُلْطاناً فَلا يَصِلُونَ إِلَيْكُما بِآياتِنا» گفته است: بزرگترین نشانه موسی و هارون، همین سوارکار بود! (مشارق أنوار اليقين، ص۱۲۸)
این تفسیر از ابن عباس جای دیگری یافت نشد و بدون شک ساختگی است. میرزا شریف شیروانی در این باره مینویسد:
«این روایت موضوع است و در کلام احدی از علما و رُوات نیست، و نسبت آن به ابن عباس بهتان است.»
📘مرغم الغلاة، ص۱۴۲
قبلا نشان دادهایم که رجب برسی روایاتِ بسیاری به ابن عباس نسبت داده كه از دیگران سرقت كرده است:
https://eitaa.com/Gholow/441
🔸اما اصل این داستان از کجا آمده است؟
چنان که میدانیم رجب برسی واسطه انتقال بسیاری از آموزههای فرقهای غلات قدیم بوده است. پیش از رجب برسی (قرن ۸ ق)، میمون طبرانی (د. ۴۲۶ ق) که از مهمترین نویسندگان و رهبران غلات نصیری است (اکبری، نصیریه، ص۲۵۰) این داستان را در «الرد علی المرتدّ» آورده است.
به گفته میمون طبرانی، این داستان را ابو علی اسماعیل بن علی قمی در کتاب الظهورات به روایت از مفضل بن عمر نقل کرده است (الرد علی المرتد، ص۱۳۰، ج۱۱ سلسله تراث علوی).
اسماعیل بن علی قمی، شاگرد علی بن حسکة و از بزرگان و مشاهیر غلات خطابیه و به ویژه مخمسه است (اکبری، نصیریه، ص۵۴).
کتاب الظهورات نیز اثری غالیانه بوده که بعضاً مانندِ بسیاری دیگر از مجموعههای غالیانه به مفضل بن عمر منسوب شده است (اکبری، نصیریه، ص۱۷۷). موضوع این کتاب با توجه به مطالبی که از آن نقل شده، احتمالاً ظهور معنی (= ذات خداوند که در نگاه غلات همان امیرالمؤمنین (ع) است) در قالب بشر در زمانهای مختلف بوده است (طبرانی، الرد علی المرتد، ص۱۳۵؛ طبرانی، البحث والدلالة، ۲۰۱۶م، ص۵۰؛ طبرانی، الجوهریة، ۲۰۱۶م، ص۳۵).
داستانی که طبرانی از اسماعیل بن علی قمی نقل کرده، نسبت به نقل خلاصهشده برسی، جزئیات بیشتری دارد که به شناخت ریشه تناسخی و تألیهی آن کمک میکند. در این متن با اشاره به الوهیت علی (ع) و ظهور او در صور مختلف آمده است: «جل من یظهر كیف یشاء لمن یشاء كما یشاء» (الرد علی المرتد، ص۱۳۱). مضمون این جمله در متن برسی نیز آمده بود.
همچنین در این داستان، بر اساس عقیده تناسخی غلات درباره «اضداد»، ادعا شده که فرعون همان ابلیس بود که در زمان موسی (ع) به صورت فرعون ظهور کرد. لذا فرعون به علی (ع) میگوید: اگر به همان صورت که در عالم حجب، ظاهر شدی، ظاهر میشدی تو را میشناختم! و ادعا شده که علی (ع) همان یوشع بود!
در پایان آمده است که امیرالمؤمنین (ع) به آسمان رفت در حالی که عبدالله بن سبا (نماد غلو) پیشاپیش او بود! (الرد علی المرتد، ص۱۳۱)
گفتمان موجود در این اسطوره را با آیات صدق و حقیقت مقایسه کنید که در آن بصیرتهایی است:
«فلولا ألقي علیه أسورة من ذهب أو جاء معه الملائکة مقترنین» (زخرف، ۵۳)
«وما کنت بجانب الغربي إذ قضينا إلى موسى الأمر وما كنت من الشاهدين» (قصص، ۴۴)
این یک نمونه از قصص ظهورِ علی (ع) در امم پیشین که تمام شواهد متن، سند و منبع، نشاندهنده خاستگاه غالیانه آن است و قصص مشابه را نیز میتوان به همین صورت پیگیری کرد.
#مخمسه
#تناسخ
#اضداد
#برسی
@Gholow
4_5911164524571927039.opus
زمان:
حجم:
20.9M
🔵 آموزههای غالیان
جلسه اول: چارچوب کلی اندیشههای غالیان
🎙علی عادل زاده
در جوار امام علی بن موسی الرضا (ع)
۱۲ شهریور ۱۴۰۴
#آموزههای_غالیان
@Gholow
4_5960570005824215652.opus
زمان:
حجم:
6.6M
🔵 آموزههای غالیان
جلسه دوم: بررسی عقلی وساطت فیض و وجوه درست و نادرست آن
🎙سید محسن هندی
قم، ۴ مهر ۱۴۰۴
#آموزههای_غالیان
#تفویض
@Eategadat
@Gholow
جنبش مردمی حذف برندهای حامی اسرائیل از ایران
https://eitaa.com/qlist_ir
هدایت شده از قرنطینه
19.4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔻 در حالی که توسل اســـ.ـــرائیل به خشونت برای متوقف ساختن حداقل 40 فروند کشتی از ناوگان صمود و دستگیری غیرقانونی چند صد تن فعال مردمی قطعی است، سرنوشت دیگر کشتیها در هالهای از ابهام مانده.
آنچه مسلم است این است که رژیم صهیونی تتمه آبروی تکه پاره خود را در این آدمربایی بینالمللی به حراج گذاشته تا اجازه ندهد به اندازه حتی یک قاشق شیر خشک راه به نوار غزه باز شود.
🟢 صمود نام انسانهایی است که جان خود را گروگان وحشیترین رژیم سیاسی مستقر در عصر حاضر ساختهاند
با این هدف که جهانیان واقعیت را ببینند...
🟢 اجازه ندهیم فریادشان خاموش شود.
#قرنطینه | جنبش مردمی حذف برندهای حامی اسرائیل از ایران
🆔 @qlist_ir
🌐 qlist.ir
نقد_مستندات_نقلی_خالقیت_و_رازقیت_امامان،_اکبری.mp3
زمان:
حجم:
28.6M
🔵 آموزههای غالیان
جلسه سوم: بررسی نقلی اعتقاد به تفویض
00:00 آیات رد تفویض
35:12 روایات رد تفویض
52:10 بررسی مستندات قرآنی تفویض
1:15:00 بررسی مستندات روایی تفویض
🎙عمیدرضا اکبری
قم، ۱۱ مهر ۱۴۰۴
#آموزههای_غالیان
#علم_غیب
#تفویض
@Gholow
⚠️خبر تکبر با متکبران
✍️ عمیدرضا اکبری
روایتی در فضای مجازی و بعضاً منابر به ائمه علیهم السلام و به طور خاص به نهج البلاغه منسوب میشود:
«التَّكَبُرُ علي المتكبِّرِ هُوَ التّواضُعِ بِعَيْنِهِ. نهج البلاغه، حكمت 410» (نمونه)
همین روایت مورد توجه برخی بزرگان معاصر نیز واقع شده است (نمونه استاد مطهری که البته با تعبیری محتاطانه آن را نقل کردهاند.)
اما چنین مطلبی در نهج البلاغه نیامده، و در واقع در شرح ابن ابی الحدید (م656ق) در میان حکمتهای منسوب آمده است (ج20، ص298). اما جالب است که پیشتر ابوطالب مکی (م386ق)، ابوحیان توحیدی (م400ق) و خرگوشی (م407ق) به ابن مبارک (م181ق) منسوب کردهاند (قوت القلوب 2/ 88؛ البصائر الذخائر، 2/ 51؛ تهذيب الاسرار، ص425). سپس ثعالبی (م429ق) و انصاری (م453ق) از يحيى بن معاذ (م258ق) نقل کردهاند که: «التكبر على المتكبر تواضعٌ.» (التمثيل والمحاضرة، ص410؛ زهر الآداب وثمر الألباب، 4/ 1054)
برخی هم مضمون آن را به بعض اهل العرفة منسوب کردهاند (علم القلوب، ص136). و در دوران بعد فخر رازی (م606ق) چنین آورده است: «فِي الْكَلَامِ الْمَشْهُورِ التَّكَبُّرُ عَلَى الْمُتَكَبِّرِ صَدَقَةٌ.» (التفسير الكبير، 15/ 366). شاید نسبت این کلام به بشر حافی (ابن الملقن، طبقات الأولياء، ص101) از همه متأخرتر باشد.
روشن است که با این وضع، نقل متأخر ابن ابی الحدید که تنها به عنوان حکمتی منسوب آمده، چیزی را اثبات نمیکند.
البته نقلی مشابه را نیز سمرقندی (م373) به عنوان خبری نبوی بدون سند به ابن عمر نسبت داده است:
«إِذَا رَأَيْتُمُ الْمُتَوَاضِعِينَ فَتَوَاضَعُوا لَهُمْ. وَإِذَا رَأَيْتُمُ الْمُتَكَبِّرِينَ فَتَكَبَّرُوا عَلَيْهِمْ. فَإِنَّ ذَلِكَ لَهُمْ صَغَارٌ وَمَذَلَّةٌ وَلَكُمْ بِذَلِكَ صَدَقَةٌ» (تنبيه الغافلين، ص186)
که غزالی (م505ق) آن را غریب خوانده است (إحياء علوم الدين، 3/ 341). و در منابع متقدم دیگر اثری از آن نیافتیم (نیز نک: مجموعه ورام، 1/ 201)
هرچه هست این اخبار یا در منابع پرتسامح صوفیه و یا از اشخاص مورد توجه صوفیه و بدون سند نقل شدهاند، و در مصادر امامیه نیز جایی نداشته است. فارغ از اینکه این کلام مطلبی صحیح باشد، یا نه، قیاس آن با تعبیر قرآنی «اعزة علی الکافرین» (مائده: 54) نیز وضعیت تاریخی خبر را روشن نمیکند. خصوصاً استنادات برخی به این خبر برای کنار زدن اصل متواتر تقیه و یا حتی اموری کلان چون مواجهه با امریکا (نمونه) استناداتی غیر علمی است.
گفتنی است بسیاری از روایات اخلاقی بیسند منسوب به ائمه ع در منابع متأخر گرفتار مشکل انتسابهای موازی هستند، و بسیاری اوقات انتسابهای دیگر مسند، متقدمتر، پرتکرارتر و پذیرفتنیتر هستند. و هرچند واقعاً بعضی از این اخبار حکیمانه باشند، نمیتوان آنها را با استحسان از معصومان ع شمرد. به ویژه که در مواردی ریشه این استحسانات نیز همین دست ادله ضعیف هستند.
#انتسابهای_موازی
@Gholow