🎇💫🎇💫🎇💫🎇💫
🍀 (آیه 282)- #تنظیم_اسناد_تجاری
#در_طولانیترین_آیه_قرآن.
💟 در این آیه که طولانیترین آیه قرآن است، احکام و #مقررات دقیقی برای امور تجاری و اقتصادی بیان کرده تا سرمایهها هر چه بیشتر رشد طبیعی خود را پیدا کنند و بن بست و اختلاف و #نزاعی در میان مردم رخ ندهد.
✅ در این آیه #نوزده دستور مهم در مورد داد و ستد مالی به ترتیب ذیل بیان شده است.
👈 1- در نخستین #حکم میفرماید:
«ای کسانی که ایمان آوردهاید هنگامی که بدهی مدت داری (به خاطر وام دادن یا معامله) به یکدیگر پیدا کنید آن را #بنویسید »
(یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا تَدایَنْتُمْ بِدَیْنٍ إِلی أَجَلٍ مُسَمًّی فَاکْتُبُوهُ).
💟 ضمنا از این تعبیر، هم مسأله #مجاز بودن قرض و وام روشن میشود و هم تعیین مدت برای وامها. همچنین آیه مورد بحث شامل عموم #بدهیهایی میشود که در معاملات وجود دارد مانند سلف و نسیه، در عین این که #قرض را هم شامل میشود.
⬅️ (1) برای شرح بیشتر در باره زیانهای #رباخواری به کتاب «خطوط اساسی اقتصاد اسلامی» نوشته آیة اللّه مکارم شیرازی مراجعه فرمائید.
⬅️ 2 و 3- سپس برای این که جلب #اطمینان بیشتری شود، و قرار داد از مداخلات احتمالی طرفین سالم بماند، میافزاید: «باید نویسندهای از روی #عدالت (سند بدهکاری را) بنویسد»
(وَ لْیَکْتُبْ بَیْنَکُمْ کاتِبٌ بِالْعَدْلِ).
✅ بنابراین این #قرارداد باید به وسیله شخص سومی تنظیم گردد و آن شخص #عادل باشد.
⬅️ 4- «کسی که قدرت بر #نویسندگی دارد نباید از نوشتن خودداری کند و همانطور که خدا به او #تعلیم داده است باید بنویسد»
(وَ لا یَأْبَ کاتِبٌ أَنْ یَکْتُبَ کَما عَلَّمَهُ اللَّهُ فَلْیَکْتُبْ).
💟 یعنی به پاس این #موهبتی که خدا به او داده نباید از نوشتن قرار داد شانه خالی کند، بلکه باید طرفین #معامله را در این امر مهم کمک نماید.
⬅️ 5- «و آن کس که حق بر #ذمه اوست باید املاء کند»
(وَ لْیُمْلِلِ الَّذِی عَلَیْهِ الْحَقُّ).
⬅️ 6- «بدهکار باید از #خدا بپرهیزد و چیزی را فرو گذار نکند»
(وَ لْیَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَ لا یَبْخَسْ مِنْهُ شَیْئاً).
⬅️ 7- «هر گاه کسی که #حق بر ذمه اوست (بدهکار) سفیه یا (از نظر عقل) ضعیف (و مجنون) و یا (به خاطر لال بودن) #توانایی بر املاء کردن ندارد، باید ولیّ او املاء کند»
(فَإِنْ کانَ الَّذِی عَلَیْهِ الْحَقُّ سَفِیهاً أَوْ ضَعِیفاً أَوْ لا یَسْتَطِیعُ أَنْ یُمِلَّ هُوَ فَلْیُمْلِلْ وَلِیُّهُ).
✅ بنابراین در مورد #سه طایفه، «ولی» باید املاء کند، کسانی که سفیهاند و نمیتوانند ضرر و #نفع خویش را تشخیص دهند و امور مالی خویش را سر و سامان بخشند (هر چند دیوانه نباشند) و کسانی که دیوانهاند یا از نظر فکری ضعیفند و کم #عقل مانند کودکان کم سن و سال و پیران فرتوت و کم هوش، و افراد گنگ و لال، و یا کسانی که توانایی املاء کردن را ندارند هر چند #گنگ نباشند.
💟 از این جمله احکام دیگری نیز بطور ضمنی استفاده میشود، از جمله #ممنوع بودن تصرفات مالی سفیهان و ضعیف العقلها و همچنین #جواز دخالت ولیّ در این گونه امور.
⬅️ 8- «ولی» نیز باید در #املاء و اعتراف به بدهی کسانی که تحت ولایت او هستند « #عدالت را رعایت کند » (بِالْعَدْلِ).
⬅️ 9- سپس اضافه میکند: «علاوه بر این دو #شاهد بگیرید» (وَ اسْتَشْهِدُوا شَهِیدَیْنِ).
⬅️ 10 و 11- این دو #شاهد باید «از مردان شما باشد» (مِنْ رِجالِکُمْ).
✅ یعنی هم بالغ، هم مسلمان باشند.
⬅️ 12- «و اگر دو #مرد نباشند کافی است یک مرد و دو زن شهادت دهند»
(فَإِنْ لَمْ یَکُونا رَجُلَیْنِ فَرَجُلٌ وَ امْرَأَتانِ).
⬅️ 13- «از کسانی که مورد #رضایت و اطمینان شما باشند»
(مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَداءِ).
💟 از این جمله مسأله #عادل بودن و مورد اعتماد و اطمینان بودن #شهود، استفاده میشود.
⬅️ 14- در صورتی که #شهود مرکب از دو مرد باشند هر کدام میتوانند مستقلا شهادت بدهند اما در صورتی که یک مرد و دو زن باشند، باید آن دو زن به #اتفاق یکدیگر اداء شهادت کنند «تا اگر یکی انحرافی یافت، دیگری به او یادآوری کند»
(أَنْ تَضِلَّ إِحْداهُما فَتُذَکِّرَ إِحْداهُمَا الْأُخْری).
✅ زیرا #زنان به خاطر عواطف قوی ممکن است تحت تأثیر واقع شوند، و به هنگام اداء شهادت به خاطر #فراموشی یا جهات دیگر، مسیر صحیح را طی نکنند.
⬅️ 15- یکی دیگر از #احکام این باب این است که «هرگاه، شهود را (برای تحمل #شهادت) دعوت کنند، خودداری ننمایند»
(وَ لا یَأْبَ الشُّهَداءُ إِذا ما دُعُوا).
💟 بنابراین تحمل #شهادت به هنگام دعوت برای این کار، واجب است.
ادامه دارد......
#دائره_المعارف_قرآن_کریم
#تفسیر
@Targomeh