🌈#دائره_المعارف_قرآن_کریم🌈
💟#اهل_ذمّه
ادامه
👈#احکام_اهل_ذمّه
5 .#گواهى_دادن_اهل_ذمه
💟در صورت امکان و اختیار، #شاهدان باید مسلمان و عادل باشند ؛
اما در فرض وجود #ضرورت و دسترسى نداشتن به مسلمان عادل، شهادت اهل ذمّه عادل در دین خودشان بر اموال قابل #پذیرش دانسته شده است :
* یا أیها الذین آمنوا شهاده و بینکم اذا حضر احدکم الموت حین الوصیّه اثنان ذوا عدل منکم او آخران من غیرکم ان انتم ضربتم فی الارض فاصابتکم مصیبه الموت * ( مائده ۱۰۶ )
🔸مقصود از * ذوا عدل منکم * مسلمانان #عادل هستند که در مرتبه اول قرار داشته و مقصود از * آخران من غیرکم * به نظر بیشتر #مفسران اهل ذمه اند که در صورت دسترسی نداشتن به شاهدان عادل و مسلمان می توانند به نفع یا ضرر مسلمانان در #وصیت شهادت دهند .
💟 برخی از فقیهان با استناد به جمله * ان انتم ضربتم فی الارض *
گفتهاند : #شهادت اهل ذمه تنها در سفر پذیرفته است ؛
ولی بسیاری از #فقیهان حکم مزبور را منوط به تحقق این شهرت ندانسته اند .
🔸در ادامه آیه خطاب به #مسلمانان آمده که اگر در شهادت اهل ذمه تردید دارید آنان را پس از #نماز چنین سوگند دهید که حاضر نیستند شهادت خود را با مال دنیا #معاوضه کرده یا کتمان کنند :
* تحبسونهما من بعد الصلاه فیقسمان بالله ان ارتبتم لا نشتری به ثمنًا و لو کان ذاقربی و لا نکتم شهاده الله انّا اذا لمن الاثمین * (مائده ۱۰۶ )
💟مقصود از #نماز در آیه ، نماز عصر یا نماز ظهر و عصر مسلمانان است .
🔸برخی نیز گفته اند :
#مقصود نماز و عبادت اهل ذمّه است ؛ اما در مقابل ، #شهادت مسلمانان بر ضدّ اهل ذمّه پذیرفته است .
💟به دلیل روایاتی که از پیامبر صلی الله علیه و آله و اهل بیت علیهم السلام نقل شده ، چنانکه آیه * و کذالک جعلناکم امّهً وسطا لتکونوا شهداء علی الناس * (بقره ۱۴۲ )
نیز به این مطلب اشعار دارد .
ادامه دارد .....
کانال 👇
#درسهایی_از_قران
#ترجمه
#روخوانی
#تجوید
#دائره_المعارف
@Targomeh
🌸🌺🌸🌺🌸🌺🌸🌺🌸
بسم الله الرحمن الرحيم
🌷 #تفسیر_قرآن #جلسه_302
🌷 #آیه_282 #سوره_بقره - بخش3
🔹 پيام های آیه282سوره بقره 🔹
✅ #ایمان، بستر و مقدّمه عمل به احكام، و عبارت«یا ایّها الّذین آمنوا» تشویقى براى عمل به احكام است.
✅ مدّت بدهكارى، باید روشن باشد. «الى اجل مسمّى»
✅ براى حفظ اعتماد و خوش بینى به همدیگر و #آرامش روحى طرفین و جلوگیرى از فراموشى، انكار و سوءظنّ، باید بدهى ها نوشته شود. «فاكتبوه»
✅ براى اطمینان و حفظ قرارداد از دخل و تصرّف احتمالى طرفین، سند باید با حضور طرفین و توسط شخص سوّمى نوشته شود. «ولیكتب بینكم كاتب»
✅ نویسنده ى قرارداد، حقّ را در نظر گرفته و عین واقع را بنویسد. «بالعدل» شرط گزینش نویسنده ى اسناد، داشتن #عدالت در قلم است.
✅ به شكرانه سواد و علمى كه خداوند به ما داده است، كارگشایى كنیم. «ولا یأب كاتب ان یكتب كما علّمه اللّه»
✅ اهل هر فن و حرفه اى مسئولیّت ویژه دارد، كسى كه قلم دارد باید براى مردم بنویسد. «ولا یأب كاتب ان یكتب»
✅ باید #بدهكار كه حقّ بر ذمّه اوست، متن قرار داد را بگوید و كاتب بنویسد، نه آنچه را بستانكار ادعا نماید. «و لیملِل الّذى علیه الحقّ»
✅ اقرار #انسان علیه خودش، قابل قبول است. «فلیملل الذى علیه الحقّ»
✅ #بدهكار، هنگام املاى قرارداد باید خدا را در نظر بگیرد و چیزى را فروگذار نكند و تمام خصوصیّات بدهى را بگوید. «ولیتّق اللّه ربّه»
✅ تدوین #قانون باید به گونه اى باشد كه حقّ ناتوان ضایع نشود. اگر بدهكار، سفیه یا ضعیف و ناتوان و یا گنگ و لال بود، سرپرست و ولىّ او متن قرارداد را بگوید و كاتب بنویسد. «فان كان الذى علیه الحقّ سفیهاً او ضعیفاً... فلیملل ولیّه»
✅ سفیهان و ناتوانان در مناسبات اجتماعى، نیازمند ولىّ هستند. «فلیملل ولیّه»
✅ توجّه به #حقوق طبقه محروم و اقشار ضعیف، از سوى مسئولان وسرپرستان لازم است.
✅ گواهان باید #عادل و مورد اطمینان و رضایت طرفین باشند. «ممن ترضون»
✅ هر كدام از مردها به تنهایى مى توانند شاهد باشند، ولى اگر شاهد یک مرد و دو زن بود، آن دو زن به اتفاق هم اداى شهادت كنند. تا اگر یكى لغزش یا اشتباه كرد، نفر دوّم یادآورى كند. «فتذكّر احداهما»
✅ دو زن به جاى یک مرد در گواهى، یا به خاطر روحیّه ى ظریف و عاطفى آنهاست و یا به جهت آن است كه معمولاً مردان در مسائل بازار و اقتصاد حضور بیشتری دارند.
✅ اگر براى شاهد گرفتن از شما دعوت كردند، خوددارى نكنید، گرچه گواه شدن بدون دعوت #واجب نیست. «ولا یأب الشهداء اذا ما دعوا»
✅ مبلغ قرارداد مهم نیست، حفظ اطمینان و حقّ الناس مهم است. «ولاتسأموا ان تكتبوه صغیراً او كبیراً»
✅ ثبتِ سند به صورت دقیق و عادلانه سه فایده دارد:
1⃣ضامن اجراى عدالت است.
2⃣ موجب جرأت گواهان بر شهادت دادن است.
3⃣ مانع ایجاد بدبینى در جامعه است.
✅ اگر فایده واسرار #احكام براى مردم گفته شود، پذیرفتن آن آسان مى شود. «ذلكم اقسط...»
✅ معطل شدن امروز براى نوشتن قرارداد، بهتر از فتنه و اختلاف فرداست. «ادنى الا ترتابوا»
✅ در معاملات نقدى، لزومى به نوشتن نیست. «اِلاّ أن تكون تجارة حاضرة»
✅ در #معاملات نقدى، اگرچه نوشتن لازم نیست، ولى شاهد بگیرید. «فلیس علیكم جناح ألاّ تكتبوها واشهدوا اذا تبایعتم»
✅ كاتب و شاهد در امان هستند و نباید به خاطر حقّ نوشتن و حقّ گفتن مورد آزار و اذیّت یكى از طرفین قرار گیرند. «لایضارّ كاتب ولاشهید»
✅ اگر اداى شهادت و یا نوشتن قرارداد، نیازمند زمان یا تحمّل زحمتى بود، باید شاهد و كاتب به نحوى تأمین مالى شوند وگرنه هر دو ضرر خواهند كرد. «ولا یضارّ كاتب ولا شهید»
✅ كاتب و شاهد حقّ ندارند #سند را به گونه اى تنظیم كنند كه به یكى از طرفین ضررى وارد شود. «لایضارّ كاتب ولاشهید»
✅ هرگونه خدشه در سند، از هركسی كه باشد، فسق و #گناه است.«فانّه فسوق»
✅ كاتب و شاهد، مرزبان حقوق مردم هستند و شكستن مرزها همان خروج از مرز وفسق است.«فانّه فسوق»
✅ قلب #پاک و با تقوا، همچون آینه علوم و حقایق را مى گیرد. «واتقواللّه و یعلّمكم اللّه»
✅ #خداوند تمام نیازهاى مادّى و معنوى شما را مىداند و بر اساس آن، احكام و قوانین را براى شما بیان مىكند. قانون گذار باید آگاهى عمیق و گسترده داشته باشد. «واللّه بكل شىء علیم»
کانال 👇
#درسهایی_از_قران
#دائره_المعارف
#تفسیر
@Targomeh
بسم الله الرحمن الرحیم
🌹 #تفسیر_قرآن #جلسه_532
🌹 #آیه_58 #سوره_نساء
🌸 إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤَدُّواْ الأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُم بَيْنَ النَّاسِ أَن تَحْكُمُواْ بِالْعَدْلِ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُم بِهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ سَمِيَعاً بَصِيرا
ً
🍀 ترجمه: همانا خداوند به شما فرمان مى دهد كه امانت ها را به صاحبانش بازگردانید و هنگامی که میان مردم داورى کردید، به عدالت داوری كنید. چه خوب است آنچه خداوند شما را با آن موعظه می کند. قطعا خداوند همواره شنوا و بیناست.
🌷 #یأمركم: به شما فرمان مى دهد
🌷 #تؤدوا: بازگردانید
🌷 #امانات: جمع امانت است، امانت چیزی که شخص را برای آن امین دانسته و به او داده اند.
🌷 #حکمتم: قضاوت و داوری کردید
🌷 #نعما: چه خوب است
🌷 #سمیع: شنوا
🌷 #بصیر: بینا
🔴 وقتی #پبامبر_اسلام صلی الله علیه و آله و سلم با پیروزی کامل وارد شهر مکه شد، عثمان بن طلحه را که کلید دار #کعبه بود احضار کرد و کلید را از او گرفت تا درون کعبه را از وجود بت ها پاک سازد، عباس عموی پیامبر تقاضا کرد که کلید خانه کعبه را به او بسپارد و کلیدداری خانه خدا که در میان عرب مقام برجسته ای بود به او بسپارد. ولی #پیامبر بر خلاف تقاضای عمویش، پس از تطهیر خانه کعبه کلید را به عثمان بن طلحه که از او به امانت گرفته بود بازگرداند در حالی که این آیه را #تلاوت می نمود.
🌸 این آیه که یک #حکم عمومی و همگانی از آن استفاده می شود ابتدا به بازگردان امانت ها به صاحبانشان اشاره می کند و می فرماید: إن الله يأمركم أن تؤدوا الأمانات إلى أهلها: همانا #خداوند به شما فرمان مى دهد كه امانت ها را به صاحبانش بازگردانید. در قسمت دوم آیه، اشاره به دستور مهم دیگری شده و آن مسأله #عدالت در حكومت است. که می فرماید: و إذا حكمتم بين الناس أن تحكموا بالعدل: و هنگامی که میان مردم داوری کردید، به #عدالت داوری کنید. سپس برای تأکید این دو فرمان مهم می فرماید: إن الله نعما يعظكم به: چه خوب است آنچه خداوند شما را با آن موعظه می کند. باز تأکید می کند که در هر حال خدا مراقب اعمال شماست هم سخنان شما را می شنود و هم کارهای شما را می بیند که می فرماید: إن الله کان سمیعا بصیرا: قطعا #خداوند همواره شنوا و بیناست.
🌸 امانتداری و رفتار عادلانه و دور از تبعیض، از نشانه هاى مهم #ایمان است، چنانكه خیانت به امانت، علامت نفاق است. در حدیث است: به ركوع و سجود طولانى افراد نگاه نكنید، بلكه به راستگویى و امانتدارى آنان نگاه کنید. كلید خوشبختى جامعه، بر سر كار بودن افراد لایق و رفتار عادلانه است و منشأ نابسامانى هاى اجتماعى، ریاست نااهلان و قضاوت هاى ظالمانه است. خیانت در #امانت شامل كتمان علم ، تصاحب اموال مردم، اطاعت از رهبران غیر الهى، انتخاب همسر یا معلّم نااهل براى فرزندان و... مى شود. امام باقر و امام صادق علیهما السلام فرمودند: اوامر و نواهى خدا امانت هاى الهى است. امام صادق علیه السلام در تفسیر این آیه فرمود: #خداوند امر فرموده كه هر امامى آنچه در نزدش است به امام بعد از خود بسپارد.
🔴 #امانت سه گونه است:
1⃣ #میان_انسان_و_خدا: وظایف و واجباتى كه بر انسان تعیین شده است.
2⃣ #میان_انسان_و_دیگران: اموال یا اسرار دیگران نزد انسان
3⃣ #میان_انسان_و_خودش: مثل علم و عمر و قدرت كه در دست ما امانت هستند.
🌸 حضرت علی علیه السلام فرموده است: «من تقدّم على قوم و هو یرى فیهم من هو افضل، فقد خان اللّه و رسوله والمؤمنین» هر كسی خود را در جامعه بر دیگران مقدّم بدارد و پیشوا شود در حالى كه بداند افراد لایقتر از او هستند، قطعاً او به خدا و پیامبر و مؤمنان خیانت كرده است.
🔹 پيام های آیه 58 سوره نساء 🔹
✅ سپردن امور به كاردانان و قضاوت عادلانه، از مصادیق عمل صالح و از نشانه هاى #ایمان است.
✅ هر #امانتى صاحبى دارد و هر كسی لیاقت و استعداد كار و مقامى را دارد.
✅ در اداى #امانت و #دادگرى، ایمان شرط نیست. نسبت به همه ى مردم باید امین و دادگر بود.
✅ قاضى و حاكم باید #عادل باشد.
✅ تشكیل #حكومت لازم است. لازمه ى سپردن مسئولیّت ها به اهلش و قضاوت عادلانه برقرارى نظام و حكومت الهى است.
✅ موعظه ى خوب، آن است كه علاوه بر پندهاى #اخلاقى، به مسائل اجتماعى و قضایى هم توجّه كند.
✅ اگر مردم هم خیانت در امانت یا ستم در قضاوت را نفهمند، #خدا بینا و شنواست.
کانال 👇
#درسهایی_از_قران
#دائره_المعارف
#تفسیر
@Targomeh
بسم الله الرحمن الرحیم
🌹 #تفسیر_قرآن #جلسه_648
🌹 #آیه_۸ #سوره_مائده
🌸 يَا أَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ كُونُواْ قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَدَآء بِالْقِسْطِ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنئانُ قَوْمٍ عَلَى أَلَّا تَعْدِلُواْ اعْدِلُواْ هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى وَ اتَّقُواْ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرُ بِمَا تَعْمَلُونَ
🍀 ترجمه: اى كسانى كه ایمان آورده اید! همواره قیام کننده برای خدا و گواهان به عدل باشید و هرگز دشمنى با قومى، شما را به بى عدالتى وادار نكند. به عدالت رفتار كنید كه به تقوا نزدیكتر است و خداوند را تقوا پیشه كنید كه قطعا خدا به آنچه انجام مى دهید آگاه است.
🌷 #قوامین: قیام کنندگان
🌷 #شهدآء: گواهان
🌷 #القسط: عدل
🌷 #لا_یجرمنکم: شما را وادار نکنند
🌷 #شنئان: دشمنی
🌷 #أقرب: نزدیکتر
🌷 #خبیر: آگاه
🌸 اين آيه دعوت به قيام به #عدالت مى كند و نظير آن با تفاوت مختصرى در سوره نساء آيه ١٣٥ گذشت. نخست خطاب به افراد با ايمان كرده، مى فرماید: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوّامِينَ لِلّهِ شُهَداءَ بِالْقِسْطِ: ای کسانی که ایمان آورده اید! همواره قیام کننده برای خدا و گواهان به عدل باشید.» سپس به يكى از عوامل انحراف از #عدالت اشاره نموده، به مسلمانان چنين هشدار مى دهد كه نبايد دشمنی های قومى و اختلافات شخصى مانع از اجراى عدالت و موجب تجاوز به حقوق ديگران گردد، زيرا عدالت از همه اينها بالاتر است.
🌸 «وَ لا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنئانُ قَوْمٍ عَلى أَلاّ تَعْدِلُوا: و هرگز دشمنی با قومی ، شما را به بی عدالتی وادار نکند.» بار ديگر به خاطر اهميّت موضوع روى مسأله #عدالت تكيّه كرده، مى فرمايد: «اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى: به عدالت رفتار کنید که به تقوا نزدیکتر است.» و از آنجا كه عدالت مهم ترين ركن #تقوا است، براى سوّمين بار به عنوان تأكيد اضافه مى كند: وَ اتَّقُوا اللّهَ إِنَّ اللّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ: و خداوند را تقوا پیشه کنید که قطعا خدا به آنچه انجام می دهید آگاه است.
🔹 پيام های آیه ۸ سوره مائده 🔹
✅ #عدالت_اجتماعى، تنها در سایه ایمان به خدا و معاد استقرار مى یابد.
✅ #عدالت، تنها یک ارزش اخلاقى نیست. فرمان حتمى الهى است.
✅ اگر انگیزه ى #انسان كینه هاى او شد، اخلاصى در كار نیست، ولى اگر قیام براى خدا باشد، كینه ها در اجراى عدالت بى اثر مى شود.
✅ #عدالت مستمر به صورت ملكه و عادت، ارزش است، نه عدالت لحظه اى.
✅ #مؤمنان، هم رابطه با خدا دارند و هم در رابطه با مردم گواهى به عدل مى دهند.
✅ اگر باور كنیم كه #خدا عملكرد ما را مى داند، به عدل رفتار خواهیم كرد.
✅ انسان هاى كینه توز و عقده اى نمى توانند عادل باشند. براى رسیدن به عدالت باید كینه ها را كنترل كرد.
✅ احساسات باید تحت الشعاع #عدالت باشد.
✅ كینه جویى، از عوامل انحراف از #عدالت است.
✅ در سیاست گذارى ها و روابط داخلى و خارجى حتّى نسبت به دشمنان هم #عادل باشیم.
✅ انسان هاى عادل و منصف، به تقوا نزدیكترند.
کانال 👇
#درسهایی_از_قران
#دائره_المعارف
#تفسیر
@Targomeh
🤎 #دائره_المعارف_قرآن_کریم🤎
🖌احکام در قرآن >
✍ #فهرست_آیات_الاحکام_قرآن
✅ #سوره_جمعه
📋 «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نُودِی لِلصَّلَاةِ مِنْ یوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِاللَّهِ وَ ذَرُواالْبَیعَ ذَلِكُمْ خَیرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ»؛
ای کسانی که ایمان آوردهاید! هنگامی که برای #نماز روز جمعه اذان گفته شود، به سوی ذکر خدا بشتابید و خرید و فروش را رها کنید که این برای شما #بهتر است اگر میدانستید! (آیه 9)
✅ #سوره_طلاق
📜«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ یا أَیهَا النَّبِی إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَأَحْصُوا الْعِدَّةَ وَاتَّقُوااللَّهَ رَبَّكُمْ لَاتُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُیوتِهِنَّ وَلَایخْرُجْنَ إِلَّا أَنْ یأْتِینَ بِفَاحِشَةٍ مُبَینَةٍ وَ تِلْكَ حُدُودُاللَّهِ وَ مَنْ یتَعَدَّ حُدُودَاللَّهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ لَاتَدْرِی لَعَلَّ اللَّهَ یحْدِثُ بَعْدَ ذَلِكَ أَمْرًا»؛
ای #پیامبر! هر زمان خواستید زنان را طلاق دهید، در زمان عده، آنها را طلاق گویید (=زمانی که از عادت ماهانه پاک شده و با #همسرشان نزدیکی نکرده باشند)، و حساب عده را نگه دارید؛ و از خدایی که پروردگار شماست بپرهیزید؛ نه شما آنها را از خانههایشان بیرون کنید و نه آنها (در دوران عده) بیرون روند، مگر آن که کار #زشت آشکاری انجام دهند؛ این حدود خداست و هر کس از حدود الهی تجاوز کند به خویشتن ستم کرده؛ تو نمیدانی شاید #خداوند بعد از این، وضع تازه (و وسیله اصلاحی) فراهم کند! (آیه 1)
📋 «فَإِذَا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ فَارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَأَشْهِدُوا ذَوَی عَدْلٍ مِنْكُمْ وَ أَقِیمُوا الشَّهَادَةَ لِلَّهِ ذَلِكُمْ یوعَظُ بِهِ مَنْ كَانَ یؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْیوْمِ الْآخِرِ وَمَنْ یتَّقِ اللَّهَ یجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا»؛
و چون #عده آنها سرآمد، آنها را به طرز شایستهای نگه دارید یا به طرز شایستهای از آنان جدا شوید؛ و دو مرد #عادل از خودتان را گواه گیرید؛ و شهادت را برای خدا برپا دارید؛ این چیزی است که #مؤمنان به خدا و روز قیامت به آن اندرز داده میشوند! و هر کس #تقوای الهی پیشه کند، خداوند راه نجاتی برای او فراهم میکند. (آیه 2)
📜 «وَاللَّائِی یئِسْنَ مِنَ الْمَحِیضِ مِنْ نِسَائِكُمْ إِنِ ارْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلَاثَةُ أَشْهُرٍ وَاللَّائِی لَمْ یحِضْنَ وَأُولَاتُ الْأَحْمَالِ أَجَلُهُنَّ أَنْ یضَعْنَ حَمْلَهُنَّ وَمَنْ یتَّقِ اللَّهَ یجْعَلْ لَهُ مِنْ أَمْرِهِ یسْرًا»؛
و از زنانتان، آنان که از #عادت ماهانه مأیوسند، اگر در وضع آنها (از نظر بارداری) شک کنید، عده آنان سه ماه است، و همچنین آنها که عادت ماهانه ندیدهاند؛ و #عده زنان باردار این است که بار خود را بر زمین بگذارند؛ و هر کس #تقوای الهی پیشه کند، خداوند کار را بر او آسان میسازد!
....... پایان
#دائره_المعارف_قرآن_کریم
#تفسیر
@Targomeh
🎇💫🎇💫🎇💫🎇💫
🍀 (آیه 282)- #تنظیم_اسناد_تجاری
#در_طولانیترین_آیه_قرآن.
💟 در این آیه که طولانیترین آیه قرآن است، احکام و #مقررات دقیقی برای امور تجاری و اقتصادی بیان کرده تا سرمایهها هر چه بیشتر رشد طبیعی خود را پیدا کنند و بن بست و اختلاف و #نزاعی در میان مردم رخ ندهد.
✅ در این آیه #نوزده دستور مهم در مورد داد و ستد مالی به ترتیب ذیل بیان شده است.
👈 1- در نخستین #حکم میفرماید:
«ای کسانی که ایمان آوردهاید هنگامی که بدهی مدت داری (به خاطر وام دادن یا معامله) به یکدیگر پیدا کنید آن را #بنویسید »
(یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا تَدایَنْتُمْ بِدَیْنٍ إِلی أَجَلٍ مُسَمًّی فَاکْتُبُوهُ).
💟 ضمنا از این تعبیر، هم مسأله #مجاز بودن قرض و وام روشن میشود و هم تعیین مدت برای وامها. همچنین آیه مورد بحث شامل عموم #بدهیهایی میشود که در معاملات وجود دارد مانند سلف و نسیه، در عین این که #قرض را هم شامل میشود.
⬅️ (1) برای شرح بیشتر در باره زیانهای #رباخواری به کتاب «خطوط اساسی اقتصاد اسلامی» نوشته آیة اللّه مکارم شیرازی مراجعه فرمائید.
⬅️ 2 و 3- سپس برای این که جلب #اطمینان بیشتری شود، و قرار داد از مداخلات احتمالی طرفین سالم بماند، میافزاید: «باید نویسندهای از روی #عدالت (سند بدهکاری را) بنویسد»
(وَ لْیَکْتُبْ بَیْنَکُمْ کاتِبٌ بِالْعَدْلِ).
✅ بنابراین این #قرارداد باید به وسیله شخص سومی تنظیم گردد و آن شخص #عادل باشد.
⬅️ 4- «کسی که قدرت بر #نویسندگی دارد نباید از نوشتن خودداری کند و همانطور که خدا به او #تعلیم داده است باید بنویسد»
(وَ لا یَأْبَ کاتِبٌ أَنْ یَکْتُبَ کَما عَلَّمَهُ اللَّهُ فَلْیَکْتُبْ).
💟 یعنی به پاس این #موهبتی که خدا به او داده نباید از نوشتن قرار داد شانه خالی کند، بلکه باید طرفین #معامله را در این امر مهم کمک نماید.
⬅️ 5- «و آن کس که حق بر #ذمه اوست باید املاء کند»
(وَ لْیُمْلِلِ الَّذِی عَلَیْهِ الْحَقُّ).
⬅️ 6- «بدهکار باید از #خدا بپرهیزد و چیزی را فرو گذار نکند»
(وَ لْیَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَ لا یَبْخَسْ مِنْهُ شَیْئاً).
⬅️ 7- «هر گاه کسی که #حق بر ذمه اوست (بدهکار) سفیه یا (از نظر عقل) ضعیف (و مجنون) و یا (به خاطر لال بودن) #توانایی بر املاء کردن ندارد، باید ولیّ او املاء کند»
(فَإِنْ کانَ الَّذِی عَلَیْهِ الْحَقُّ سَفِیهاً أَوْ ضَعِیفاً أَوْ لا یَسْتَطِیعُ أَنْ یُمِلَّ هُوَ فَلْیُمْلِلْ وَلِیُّهُ).
✅ بنابراین در مورد #سه طایفه، «ولی» باید املاء کند، کسانی که سفیهاند و نمیتوانند ضرر و #نفع خویش را تشخیص دهند و امور مالی خویش را سر و سامان بخشند (هر چند دیوانه نباشند) و کسانی که دیوانهاند یا از نظر فکری ضعیفند و کم #عقل مانند کودکان کم سن و سال و پیران فرتوت و کم هوش، و افراد گنگ و لال، و یا کسانی که توانایی املاء کردن را ندارند هر چند #گنگ نباشند.
💟 از این جمله احکام دیگری نیز بطور ضمنی استفاده میشود، از جمله #ممنوع بودن تصرفات مالی سفیهان و ضعیف العقلها و همچنین #جواز دخالت ولیّ در این گونه امور.
⬅️ 8- «ولی» نیز باید در #املاء و اعتراف به بدهی کسانی که تحت ولایت او هستند « #عدالت را رعایت کند » (بِالْعَدْلِ).
⬅️ 9- سپس اضافه میکند: «علاوه بر این دو #شاهد بگیرید» (وَ اسْتَشْهِدُوا شَهِیدَیْنِ).
⬅️ 10 و 11- این دو #شاهد باید «از مردان شما باشد» (مِنْ رِجالِکُمْ).
✅ یعنی هم بالغ، هم مسلمان باشند.
⬅️ 12- «و اگر دو #مرد نباشند کافی است یک مرد و دو زن شهادت دهند»
(فَإِنْ لَمْ یَکُونا رَجُلَیْنِ فَرَجُلٌ وَ امْرَأَتانِ).
⬅️ 13- «از کسانی که مورد #رضایت و اطمینان شما باشند»
(مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَداءِ).
💟 از این جمله مسأله #عادل بودن و مورد اعتماد و اطمینان بودن #شهود، استفاده میشود.
⬅️ 14- در صورتی که #شهود مرکب از دو مرد باشند هر کدام میتوانند مستقلا شهادت بدهند اما در صورتی که یک مرد و دو زن باشند، باید آن دو زن به #اتفاق یکدیگر اداء شهادت کنند «تا اگر یکی انحرافی یافت، دیگری به او یادآوری کند»
(أَنْ تَضِلَّ إِحْداهُما فَتُذَکِّرَ إِحْداهُمَا الْأُخْری).
✅ زیرا #زنان به خاطر عواطف قوی ممکن است تحت تأثیر واقع شوند، و به هنگام اداء شهادت به خاطر #فراموشی یا جهات دیگر، مسیر صحیح را طی نکنند.
⬅️ 15- یکی دیگر از #احکام این باب این است که «هرگاه، شهود را (برای تحمل #شهادت) دعوت کنند، خودداری ننمایند»
(وَ لا یَأْبَ الشُّهَداءُ إِذا ما دُعُوا).
💟 بنابراین تحمل #شهادت به هنگام دعوت برای این کار، واجب است.
ادامه دارد......
#دائره_المعارف_قرآن_کریم
#تفسیر
@Targomeh