🎙حجت الاسلام قنبریان در گفتگو با صدای حوزه:
مردم اغلب، ائمه جمعه را اصولگرا می دانند؛ نه بدین خاطر که در ستاد اصولگرایان اند یا حتی الزاما سبد رأی آنها در انتخاباتها، اصولگرایانند؛ بلکه بدین خاطر که همان گفتمان ناقص اصولگرایی، گفتمان اغلب ائمه جمعه هم هست! گفتمانی که فقط از استقلال، پیشرفت و امنیت سخن میگوید و چیزی از آزادی و جمهوریت در آن نیست!
بزرگترین تبعیض، تبعیض در آرمانها و ارزشهای انقلاب است. متاسفانه اصلاح طلبان جمهوریت و آزادی اش را برداشته و اصولگرایان پیشرفت و استقلال و امنیتش! هر دو هم عدالت را رها کرده اند.
اینها وقتی از هم جدا میشوند، تحریف هم میشوند!
مردم ایران چه گناهی دارند که اینها را با هم میخواهند؟!
#شروع_نماز_جمعه_تهران_پس_از_بیست_ماه
☑️ @m_ghanbarian
⚜ نسخه دوم مرجع و رهبر شیعیان شدن، اقتضائی دارد که سید مصطفی مثل نوادری از فرزندان زعماء و فقهای بزرگ شیعه داشت:
نسخه دوم شدنش نه به خاطر انتساب و نزدیکی به پدر یا مدیرِ بیت پدر بودن، بلکه با اثبات علمی و عملی خود و در معرض ارزیابی جامعه علمی و مردم نهادن خود بود.
آیت الله مصطفی در کنار شاگردی و تقویت درس امام، معاصر با او در جوانی درس خارج فقه و اصول و فلسفه داشت و در معرض ارزیابی مجتهدان بود.
کتب تالیفی او:
- در قم: ۸کتاب فقهی و فلسفی.
- در تبعید به ترکیه: ۲کتاب فقهی.
- در تبعید به نجف: بیش از ۱۰ اثر.
مبارزات عملی او:
- چند نوبت زندان شدن.
- تبعید به ترکیه و نجف(شرط قطع ارتباط با مبارزین برای جواز ورود به ایران را نپذیرفت).
اینگونه نسخه دوم بودن یا نبودنش برای امام قابل ارزیابی می شد؛ نه اینکه اختیار مُهر و مدیریت بیتِ مرجعیت امام جای آن نشسته باشد.
#اول_آبان
#سالگرد_رحلت_سید_مصطفی
محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
۱۶-درسهای نهج البلاغه.mp3
20.14M
📖سلسله بحث #درس_های_نهج_البلاغه
جلسه شانزدهم ۳۰مهر۱۴۰۰
هیات راه فاطمه(س) قم
#حجت_الاسلام_قنبریان
🔸 وحدت شیعه و سنی از منظری دیگر
#شرح_خطبه_۱۲۷
#میلاد_پیامبر_و_امام_صادق(ع)
❓س۱: آیا امیرالمومنین(ع) با وجود قسیم الجنة و النار بودن و اینکه محبتش تمییز دهنده اشرار از اخیار و مومن از کافر است؛ اجازه می دهد با محبت و ولایت او امت دو پاره ی مقابل هم یا کشور دو شقه شود؟!
❓س۲: آیا علیرغم اعتقاد به شهادت حضرت زهرا(س) و قصاص نشدن قاتلین ایشان مجازیم الان پرچم انتقام خون آن حضرت را برداریم؟! مجازیم آن انتقام را نشان مذهب و جنبش های خود کنیم؟!
❓س۳: چرا رئیس مذهب تشیع در حکمت الهی و تدبیر معصومانه امام قبلی، به لحاظ نسلی هم متصل به امیرالمومنین(ع) و هم متصل به ابوبکر است؟!!
☑️ @m_ghanbarian
📖سلسله بحث درسهای نهج البلاغه
جلسه شانزدهم ۳۰مهر۱۴۰۰
هیات راه فاطمه(س) قم
#حجت_الاسلام_قنبریان
🔸 وحدت شیعه و سنی از منظری دیگر!
#شرح_خطبه_۱۲۷ / چکیده بحث
#میلاد_پیامبر_و_امام_صادق(ع)/ ۱از۲
❓س۱: آیا امیرالمومنین(ع) با وجود قسیم الجنة و النار بودن(۱) و اینکه محبتش تمییز دهنده اشرار از اخیار و مومن از کافر است(۲)؛ اجازه می دهد با محبت و ولایت او امت دو پاره ی مقابل هم یا کشور دو شقه شود؟!
❗️ج۱: در خطبه۱۲۷ جوهره خارجی گیری و تکفیر را از جمله این می شمارد:
•"اگر بر این عقیده پافشاری می کنید که من خطا کردم و گمراه شدم، چرا همه امت محمد(ص) را به خاطر گمراهی من گمراه می شمارید؟! چرا آنان را به خطای من مواخذه می کنید، و به گناه من کافرشان می دانید؟! شمشیرهای خود را بردوش نهاده اید و برسالم و ناسالم فرود می آورید..."
• بعد از توصیف تکفیر آنان و مقایسه با روش رسول الله(ص) می فرماید: "به زودی دو گروه در ارتباط با من هلاک می شوند:
- یکی دوستی که در محبت به من زیاده روی می کند و این اورا به سوی باطل می برد!
- دیگری دشمنی که در کینه توزی من زیاده روی می کند و این دشمنی اورا به سوی باطل می کشاند!
بهترین مردم درباره من مردم معتدل هستند پس همواره ملازم آنها باشید و با اکثریت همگام و همراه باشید(الزَموا السَّوادَ الاَعظَم) زیرا دست خدا بر سر جماعت است. از پراکندگی و تفرقه بپرهیزید..."
• محبت افراطی را، "غلو" و بغض افراطی را "برائت" و... معرفی کرده اند(۳) اما ظاهرا بتوان افراط را در عرض هم دید!
• نمط اوسط(مردم معتدل و وسط) نه حب افراطی دارند نه بغض افراطی! آیا یعنی کمی بغض اشکال ندارد؟!!
• یعنی غیر از اینکه محبت را به غلو نمی کشانند، به تعصب مذهبی هم نمی کشانند که حق بودن علی(ع) بر همه پیروان سرایت و خود را حق مطلق و رقیب را باطل مطلق بشمارند! یعنی غیر از اینکه اشکال و شبهه شان درباره امام را به برائت و ستیز با او نمی کشانند، بغض را به پیروان سرایت نمی دهند و تکفیر و خارجی گری راه بیاندازند! آن مقدار بدوی شبهه و بغض با مدارای امت و بحث و ...راه نجات دارد!
⬅️پس نمی خواهد حب او، اینجا جامعه مسلمانان را تقسیم کند و مقابل قرار دهد.
❓آیا اگر برای یکی از ائمه(ع) فرصتی پیش می آمد تا شیعیان را کشوری جدا مقابل امپراطوری اموی یا عباسی کنند، چنین می کردند؟! چنانچه اموی ها کشوری در اندلس مقابل امپراطوری عباسی نگه داشتند!
❗️ظاهرا نه! ائمه(ع) خود را امام بشر و امام همه مسلمانان می دانستند و می خواستند اصلاح امت کنند نه فقط پیروان را صاحب کشوری کرده با عامه ستیز یا سازش کنند!(۴)
❓س۲: آیا علیرغم اعتقاد به شهادت حضرت زهرا(س) و قصاص نشدن قاتلین ایشان مجازیم الان پرچم انتقام خون آن حضرت را برداریم؟! مجازیم آن انتقام را نشان مذهب و جنبش های خود کنیم؟!
❗️ج۲: نه! آن مطالبه پس از ظهور و شروع رجعت است؛ الان مطالبه کردنش خلاف دکترین خود ائمه(ع) است!
(ادامه در صفحه بعد)
☑️ @m_ghanbarian
📖سلسله بحث درسهای نهج البلاغه
جلسه شانزدهم ۳۰مهر۱۴۰۰
#حجت_الاسلام_قنبریان
۲ از ۲
• به این معما دقت کنید:
- قاتلین سیدالشهدا همه قصاص شدند، اما پرچم نهضت های شیعی در دوره اموی و عباسی و حتی ظهور حضرت مهدی(ع) طلب ثار و انتقام خون حسین(ع) است! در زیارات و ندبه ها دائم می خوانیم.
- در حالیکه قاتلین حضرت زهرا(س) قصاص نشده رفتند، اما انتقام حضرت پرچم جنبش های شیعی نشده است و هیچ نمونه ای از ائمه حتی برای ظهور حضرت قائم(ع) در اینباره نیست!
• روایات قصاص ضرب و هتک حضرت صدیقه(س) در مجامع روایی شیعه، همه مال دوره پس از ظهور و شروع رجعت هاست.(۵)
• یکی از اقسام رجعت، رجعت استحضاری است که کسانی توسط حضرت مهدی(ع) از برزخ احضار می شوند.(۶) مضمون روایات یاد شده می گوید، انتقام فاطمه(س) شروع رجعت استحضاری است.(۷) شتاب کردن به آن (چه با انتقام از عامه و چه شعار کردنش برای نهضت)پیش از ظهور فقط صدمه به اردوگاه و نقشه و تدبیر ائمه شیعه است!
❓س۳: چرا رئیس مذهب تشیع در حکمت الهی و تدبیر معصومانه امام قبلی، به لحاظ نسلی هم متصل به امیرالمومنین(ع) و هم متصل به ابوبکر است؟!! امام صادق(ع) از جهت پدر نتیجه امیر المومنین و از جهت مادر نتیجه ابوبکر است(ام فروه مادر امام هم از جانب پدر و هم مادر به ابوبکر می رسد!)(۸)
❗️پیام این تولد:
- حقانیت بخشی به خلفاء نیست چنانچه از جانب امام صادق(ع) روایت #جعل کردند که: ابوبکر مرا دوبار متولد کرد!
-پلورالیسم هم نیست که هم سنی حق است و هم شیعه! و اینها دعوای زرگری است ائمه با خلفاء مشکلی نداشتند!
- اما قطعا این قدر هست که نزاع عقیدتی را #جنگ نژادی و بین نسلی نکنیم! بلکه با مدارا در یک امت واحد مذهب حق را پیش ببریم! چنانچه در صدر خطبه ۱۲۷ حضرت امیر(ع) فرمود؛ بخاطر گمراهی اولی، کل امت را گمراه نگیریم (احتمال قصور و استضعاف و... جدی است) و مواخذه آنها را با ستیز با عامه و تکفیر پی نگیریم. ام فروه و قاسم پدرش از نوادگان ابوبکر اما از محبین و شیعیان و مثل پدرشان محمد بن ابی بکر شدند. این نمادی روشن برای امکان اصلاح امت با مدارا و لزوم دوری از سرایت کینه و عداوت به کل پیروان است.۹
........................
۱.الکافی ج۴ص۵۷۰
۲.امالی صدوق ص۴۶
۳.شرح ابن ابی الحدید ج۸ص۱۱۸و۱۱۹
۴. برای تفصیل به جلسه دوم سخنرانی امام و روح جمعی امت و چکیده آن رجوع کنید:
https://eitaa.com/m_ghanbarian/1687
۵.کمال الدین ج۱ص۲۵۳/عیون ج۱ص۵۸/دلائل الامامه ص۴۵۵/ سرور اهل ایمان ص۶۵تا۶۷/ مختصر البصائر ص۴۴۸تا۴۵۰ و...
۶. درباره اقسام رجعت به رشحات البحار آیت الله شاه آبادی کتاب رجعت رجوع کنید
۷. برای تفصیل در اینباره سخنرانی خون خواهی و خیر خواهی و چکیده اش را ببینید:
https://eitaa.com/m_ghanbarian/1293
۸. الکافی ج۱ص۴۷۲/ المقنعه ص۴۷۳/ تهذیب ج۶ص۷۸/ احتجاج ج۲ص۴۷۴/تحریر الاحکام ج۲ص۱۲۳/ منتهی المطلب ج۱۳ص۳۰۱/ الدروس ج۲ص۱۲/ مرآت العقول ج۶ص۲۶/ الحدائق ج۱۷ ص۴۳۶/ کشف الغطاء ج۱ص۸۸/ جواهر الکلام ج۲۰ص۸۸/ موسوعه خوئی ج۱۵ص۳۲۱/ و...
۹. در اینباره سه یادداشت زیر را بخوانید:
https://eitaa.com/m_ghanbarian/591
https://eitaa.com/m_ghanbarian/592
https://eitaa.com/m_ghanbarian/594
(برای قضاوت درست بی نیاز از شنیدن فایل صوتی نیستید!)
☑️ @m_ghanbarian
🔆 مشرکی در غزوه ای از فرصت استفاده و بالای سر حضرت حاضر و شمشیر کشید و گفت: چه کسی مانع کشتن تو می شود؟!
فرمود: خدا!
شمشیر از دست مشرک افتاد و رسول الله برداشت و فرمود: چه کسی جلوی کشته شدن تو را می گیرد؟
مرد گفت: شما لطف کنید و با من به نیکی رفتار کنید!
پیامبر به اسلام دعوتش کرد؛ اما نپذیرفت!
گفت: نه با تو می جنگم و نه به طرفداری تو!
پیامبر او را بخشید. او هم راهش را جدا کرد و رفت.
به قبیله خود گفت: از نزد بهترین مردم پیش شما آمدم!
(راه روشن ترجمه محجه البیضاء ج۴ص۱۷۴)
جالب است نه اسلام آوردن ها به خاطر شمشیر و نجات جان بوده و نه نجات دادن ها و آزاد کردن ها شرطش مسلمان شدن!
#میلاد_پیامبر
محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
پیوست عدالت.pdf
227.5K
📍سهم حوزه در پیوست عدالت
گزارشی از ارائه حجت الاسلام محسن قنبریان در مدرسه عالی فقه و اصول امام حسین(ع)
۲۲مهر۱۴۰۰
☑️ @m_ghanbarian
💠 نمازجمعه در آمار 1⃣
به حسب پیمایش ایسپا(سال۸۹) شرکت در نماز جمعه از نماز جماعت هم عقب افتاده است و به شرکت ۱۰ درصدی رسیده است(قبل از شیوع کرونا)!
درحالیکه شرکت در مجالس روضه خوانی و زیارت کردن اماکن مقدسه، روند افزایشی داشته و به حدود ۷۵٪ رسیده است.(رئیس ایسپا/۳۰تیر۹۸)
پ.ن:
کاهش شرکت در نماز جمعه نشانه بی دینی مردم و حتی کم اعتنایی به مناسک و شعائر اسلامی نیست و لابد دلیل دیگری دارد.
کم رونقی یک نماز عبادی-سیاسی نسبت به نماز جماعت، به "نماز" یا "جماعت خواندنش" نیست و شاید به "بُعد سیاسی اش" مربوط باشد!
یک ملت سیاسی، از مناسک سیاسی هم بیزار نیست؛ پس شاید مساله های سیاسی مردم و نماز جمعه تطابق درستی ندارد!
محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
💠 نماز جمعه در آمار 2⃣
گزینه "هیچ" شرکت نکردن را در جدول بالا مقایسه کنید:
نماز جمعه با بیشترین عدم شرکت مطلق(۴۶/۶٪) رتبه اول است!
هیئت های مذهبی با ۹/۶٪ کمترین عدم شرکت مطلق را دارد!
پ.ن:
هیئت های مذهبی به لحاظ جایگاه سنتی، تباین جدی با نماز جمعه ندارند؛ پس افزایش شرکت در هیئت های مذهبی، کاری دگراندیشانه نیست.
نمازجمعه هم شاید بتواند با افزایش کارکردهای معنوی و اجتماعی اش(بخصوص برای جوانان) از سمت و سوی دینداری معاصر ایران جا نماند.
امام جمعه، منصوب حاکم در نهاد مدنی است؛ یعنی باید بتواند مردم را به حکومت پیوند و حکومت را مردمی کند.
اگر با کاهش مشارکت مواجه است، معلوم است وظیفه اش را خوب انجام نداده است؛ مثلا نماز جمعه را به روابط عمومی نظام بروکراتیک تقلیل داده، یا زبان بلیغ در دفاع از حرکت عمومی حکومت به سمت آرمانها نداشته است.
محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
9717.pdf
11.85M
📎 پیوست نماز جمعه در آمار
پیمایش ملی سنجش دینداری ایرانیان
ایسپا /بهار /۸۹
☑️ @m_ghanbarian
🔸🔶🔹🔷🔸🔶🔹🔷🔸🔶🔹🔷
📌 گره و گرای عدالت
⭕️ گرای عدالت، تلاشی محققانه و دلسوزانه برای عدالت پژوهی کاربردی است
🔰 پویشهای اجتماعی #عدالت (عدالتخواهی) بدون پژوهشهای علمی -کاربردی عدالت (عدالتپژوهی) به ثمر نمیرسد. این دو #لازم و #ملزوم هماند.
🟢 امیرالمؤمنین(ع) عدالت را، هم «بهترین سیاست» و هم «ملاک سیاست» معرفی فرمود (خَیرُ السِّیاساتِ العَدلُ/ مِلاکُ السِّیاسَهِ العَدلُ).
#گرههای_عدالت در جامعه ما گاه «گرای عدالت» در آن معلوم نیست.
🔻 ارائه #معیار و میزان برای سیاستها و هم راهحلهای عادلانهتر برای آنها، #گرای_عدالت دادن است.
☑️ @m_ghanbarian
⬇️⬇️ ادامه متن ⬇️⬇️
📌 گره و گرای عدالت
[قسمت دوم]
💢 البته پژوهشها هم، بدون #پویشهای_اجتماعی و عدالتخواهیهای محققانه عقیم میماند. واقعیت این است که #تبعیض و #فساد، جانسختتر از آن است که بهصرف عدالت پژوهی فرو ریزد؛ بلکه #عدالتخواهی برای رفع #گره عملی را در تعاقب میخواهد.
💠 از همین روست که #آیه_عدالت در قرآن، از پژوهشهای «علمی و اجتهادی» و «معیار و ملاک» گذاری شروع (وَ أَنزَلنا مَعَهُمُ الكِتابَ وَ الميزانَ) و به «پویشهای عمومی اجتماعی» میکشاند (لِيَقومَ النّاسُ بِالقِسطِ) و هم «شدت و حدت» حکومت را میطلبد (وَ أَنزَلنَا الحَديدَ فيهِ بَأسٌ شَديدٌ).
🔻اقلاً دو جنگ امیرالمؤمنین (جمل و صفین) مصداق بهکارگیری حدید و حدّت برای #قسط و #عدالت بود.
✅ این سه، فقط در همافزایی هم، #جامعه قسط را ممکن میکنند. تخطئه کردن هریک از این سه گروه، همدیگر را؛ توطئهها و تمهیدات فساد و تبعیض، برای جانِ سالم در کردن، است.
〽️ صفحه #گرای_عدالت تلاشی محققانه و دلسوزانه برای #عدالت_پژوهی_کاربردی است که خوب است نقد و نظر عدالتپژوهان دیگر را جلب کند و عدالتخواهان عزیز، گرای عدالت در مسائل جاری را از مثل این پژوهشها تعقیب کنند.
❇️ دوستان عزیزی که در «گرای عدالت» فعالاند هم اگر #اتصال_پژوهشها را با پویشهای عدالت تسهیل کنند، در کنار اتصالهای رسمی و دولتی، مزید فایده شده و #چرخش به سمت عدالت را بیشتر میکند.
💠 صمیمانه یکسالگی گرای عدالت را به آن عزیزان و مخاطبان ارجمندشان تبریک عرض میکنم.
✍️ «حجت الاسلام محسن قنبریان»
#نخبگان_و_گرای_عدالت
#گرای_عدالت
#عدالتخواهی
#عدالت_پژوهی
📣 صفحه اینستاگرام، کانال تلگرام و بله گرای عدالت:
@gerayeedalat
☑️ @m_ghanbarian
👑 جوانگرایی؛ امانِ از امارة الصبیان است!
#باز_نشر
❓"جوان گرایی" چه فرقی با "امارة الصبیان"(حکمرانی بچه ها)دارد؟!
🔹اولی در قرآن و سیره بسیار مدح شده است. طالوت جوان در قرآن، اسامه فرمانده ۱۸ساله، معاذ ۲۰ساله قاضی در یمن، جعفر طیار ۲۵ساله سرپرست مهاجران حبشه و...در سیره رسول الله و باز نمونه های اینچنین در سیره حکومتی امیر(علیه السلام)گویای جوان گرایی معصوم در حکمرانی است. فرمود: "رُبّ صغیر احزم من کبیر"(چه بسیار کودکی که دور اندیش تر از بزرگسال است)!
🔸دومی بسیار نکوهش شده است. اگر واژه های"امارة الصبیان"، "أُمّرالصبیان" ، "امور الصبیان" و مانند آن در روایات سرچ شود به احادیثی در مذمت حکمرانی بچه ها و نفوذ آنها در کارها و بدی زمانه و جامعه ای با این ویژگی برمیخوریم!
❓آیا تفاوت در سن است که مثلا تا ۱۸سالگی -بخاطر بچه بودن- ممنوع و پس از آن -بخاطر جوان بودن- نیکو باشد؟!
واضح است چنین جمع کردنی بین روایات، مضحک و دور از فقاهت است. اگر غیر از "مفهوم" صبیان به "مصادیق" و ظرف صدور روایات نگاهی شود می بینیم روایات، متعرض حکومت اموی و عباسی و آخرالزمان است و از قضا در آن دوره ها هم بچه بمعنای سنی اش پر نمونه در حکمرانی نیست. وقتی ابوذر به عثمان اعتراض میکرد که "تستعمل الصبیان ...وتقرب اولاد الطلقاء"(:بچه ها را به کار گرفتی و فرزندان آزادشدگان فتح مکه را مقرب درگاه کردی)؛ بچه ای در دربار عثمان نبود! پس به حمل شایع (مصداقی)، صبیان به لحاظ سنی نیست؛ بخصوص که فرمودند:"ان العالم کبیر و ان کان حدثا و الجاهل صغیر و ان کان شیخ": عالم بزرگ است ولو تازه سن، و جاهل صغیر است ولو پیرمرد!
درآخرالزمان نیز چنین چیزی رویه نیست تا نشانه بدی جامعه و زمانه شود(ر.ک:الکافی ج۸ص۶۹).
⬅️ظاهرا صبیان در این تعابیر همان مفهوم "آقازادگی" عصر ماست!
نه در آن دوره ها و نه دوره مدرن بی سابقه است با وجود مردان رشید سراغ کودکی غریب و معمولی رفته باشند و او را امارت داده باشند. اما بسیار شایع است که کودکان شاهان با کوچکی سن ولیعهد شاه شده یا بر تخت جلوس کرده باشند. یا نوجوان و جوانان خانواده های حاکم(#هزار_فامیلهای_امروز ، بنی الفلان دیروز) بخاطر اعتبار پدران و #پدر_زنان و ...به امارت جایی و نفوذ در مناصبی رسیده باشند!
دوره مدرن هم از آن استثناء نیست اینقدر میشود که نشانه آخرالزمان شود(لایظهر القائم حتی یکون امور الصبیان...)!
💠جوانگرایی امان از این بلیه:
اگر حلقه های بسته مدیریتی قبل از اینکه توسط "آقا شدگان" به فرزندان و آقازادگان اعطاء شود، با جوانگرایی شکسته شود؛ راه بر امارت صبیان بسته می شود. جوانانی که با شایستگی هایشان توسط نظام و رهبر از اقصی نقاط مملکت وارد عرصه مدیریتی میشوند عادتا جای آقاهای کهن و بانفوذ می نشینند و مانع موروثی شدن مناصب میگردند از اینرو جوان گرایی نه فقط بخاطر انگیزه و تحرک جوان بلکه برای جلوگیری از امارت صبیان برای یک نظام انقلابی ضروری است.
کم ندیده ایم "آقایانی" که توسط خود یا "آقایی دیگر" برای آتیه فرزندان خود در اقتصاد و سیاست کشور جایگاه ساخته اند. دلیل عمده اینکار زیاد شدن عمر نفوذ و حکمرانی آن آقایان بوده است.
"قعود الصبیان علی المنابر"(به دست آقازادگان افتادن منابر و تریبونها) هشدار جدی پیامبر(ص) را جدی بگیریم.
جوان گرایی بمعنی آوردن شایستگان مردم بجای آدمهای کهنه و خانواده های همیشه بوده، رمزی اساسی در نظام سازی انقلابی است.
#نه_به_تبار_گزینی
#نیم_طبقه_آقازادگان_و_وابستگان
📝محسن قنبریان ۹۷/۱۲/۲۱
☑️ @m_ghanbarian
1-درس گفتار نظری-کاربردی عدالت اجتماعی.mp3
21.42M
⚜درس گفتارهای نظری-کاربردی درباره عدالت اجتماعی
📌جلسه اول
۱۴۰۰/۷/۱۱
حجت الاسلام قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
✍️#خلاصه نکات مطرح شده در #جلسه_اول درس گفتارهای نظری_کاربردی درباره عدالت اجتماعی
حجت الاسلام محسن قنبریان
🗓۱۱ مهر ۱۴۰۰
#بخش_اول
🔸 پیش درآمد و مقدمهای بر نظریه عدالت و ناظر به میدان و مبانی (۱)
سوالات و مبانی جلسه اول:
۱- آیا عدالت فرد، عدالت اجتماعی، عدالت در جهان هستی و عدالت خداوند یک مفهوم واحد با مصادیق متعدد است یا چند مفهوم هستند؟
۲- آیا عدالت امری اعتباری است که باید به دنبال ایجاد آن بود یا عدالت امری حقیقی است که وجود دارد و به دنبال کشف آن هستیم؟
۳- خاستگاه عدالت کجاست و برای تحقق آن، چه نیروهایی تأثیر گذار هستند؟
🔹 تاریخچه تحولات فکری در باب عدالت:
- در دورهی حکمای یونان، عدالت را حقیقتی ثابت و عقلی میدانستند و به همین دلیل می گفتند حکماء باید حاکمان جامعه باشند. و از عدالت فردی و اجتماعی، هردو سخن میگفتند و از این به فلسفه اجتماعی و حکمرانی رسیدند.
- در قرون وسطی، ثبوت عدالت را پذیرفتند ولی عقلی بودن آن را کنار گذاشته و آن را امری الهی دانستند که اشعری گری، نوعی بازتولید همین نگاه است (با آمدن امر، عدالت محقق می شود). اینها به فلسفه اجتماعی و سیاسی نرسیدند چون وقتی امر الهی باشد دیگر حاکم و شیوه حکومت را مشخص کرده است.
- در غرب جدید پس از رنسانس (خصوصا کانت، مارکس، هابز و ...) عدالت را امری عقلایی اما غیر ثابت میدانستند. عقل هم از آن جهت دنبال عدالت است که میخواهد آن را تحقق ببخشد (عقل عدالت ساز) نه اینکه حقیقت عدالت را کشف کند (عقل عدالت یاب).
در دنیای مدرن، دو مشرب به وجود آمد و دوگانه ای ایجاد کرد تحت عنوان «اصالت فرد یا جامعه؟»
🔸 عدالت یا آزادی؟
کسانی که فرد را اصیل و منشا اثر دانستند، به طور طبیعی آزادی را بر عدالت مقدم کردند؛ زیرا هر انسانی یک واحد اراده آزاد است و این آزادی را از اول با خود دارد (حق طبیعی) لذا محصل تعریف آنها از عدالت، «برآیند تراضی ارادههای آزاد» شد. پس هر کسی آزاد است و هرکسی نفع و ضرر خود را بهتر متوجه میشود؛ بنابراین برآیند اینها هر چه شد، عدالت است!
در مقابل کسانی که اصالت را به جامعه دادند، به طور طبیعی عدالت را بر آزادی مقدم کردند؛ در این تفکر سلب آزادی ارادهها برای برقراری عدالت و رسیدن به جامعه بی طبقه بدون اشکال است.
اما باید توجه شود که هر دو این جریان، از آبشخور رنسانس و مدرنیسم برگرفته شدهاند.
🔹 عدالت در اسلام:
عدالت دو گونه است؛ عدالت به عنوان کنش و عدالت به عنوان وضعیت.
عدالت به عنوان کنش یعنی دادن حق هرکس به او (اعطاء کل ذی حق، حقه). اینجا چون عدالت، صفت یک فعل است، ناگزیر نسبیت می پذیرد؛ علت این است که عقائد و باورها در عالم تجرد است و هیچ مانعی برای ورود اندیشه صحیح نیست اما عمل، در اعضاء و جوارح و عالم ملک است و تزاحم ممکن است پس نسبیت نیز راه دارد.
مثال پیچیده آن وضعیت حضرت علی ع پس از کشته شدن عثمان است؛ عثمان به ناحق کشته شده بود و باید قاتلین او قصاص میشدند اما حضرت خطبه ۱۶۸ را ایراد فرمودند و نسبیت فعل ( تاخیر در اجرای عدالت)را به نفع امنیت رعایت کردند.
❓اما خوبی و بدی و ارزش گذاری همین نسبیتها را چه چیز مشخص میکند؟ عدالتی که وضعیت است یعنی نگاه ترکیبی به مجموعه کنش ها (الْعَدْلُ يَضَعُ الْأُمُورَ مَوَاضِعَهَا) پس اگر در یک فعل، کنش عادلانه رعایت نشد، باید برای رسیدن به وضعیت عادلانه باشد و این باز یعنی خودِ عدالت (قرار گرفتن کارها سر جای خود).
☑️ @m_ghanbarian
✍️#خلاصه نکات مطرح شده در #جلسه_اول درس گفتارهای نظری_کاربردی درباره عدالت اجتماعی
#بخش_دوم
🔸 مفهوم واحد و مصادیق متعدد عدالت:
۱- عدالت در فرد یعنی اعتدال در قوای ادراکی مانند عقل و وهم (حکمت) و قوای تحریکی مانند شهوت و غضب (عفت و شجاعت) و اعتدال در مجموع نسبت با همدیگر. ۲
۲- عدالت در جامعه یعنی وضعیت کنشها و امور جامعه به گونهای تنظیم شود که موجب پرورش انسان و رسیدن به هدف اصلی خود (قرب الهی) باشد.
۳- عدالت در تکوین یعنی قوانین عالم طوری باشد که استحقاقها لحاظ شود؛ مثلا اگر گوسفند، دندان جویدن علف دارد باید در جهان علفی باشد که او استفاده کند وگرنه ظلم به او بود.
۴- عدالتِ خداوند یعنی اقتضاء اطلاق اسماء مختلف خداوند، به وسیله اسم اعظم «الله» متناسب شده است. هر اسمی، مقتضی اطلاق و فراگیری است ؛ رحمت جایی برای غضب نگذارد و غضب جایی برای رحمت! ذیل اسم الله ، دو اسم " الحَکَم العَدل" تناسب اسماء را موجب میشود.
بسط عدالت در اجتماع، همان بسط صفت حق تعالی است؛ یعنی اگر اسماء حکم العدل را در زندگی اجتماعی متجلی کردیم (اقامه عدالت)، اجتماع را آیینه اسماء حضرت حق کرده ایم و این هم کاری عرفانی است و هم سیاسی اجتماعی.
اگر این ۴ عدالت را به هم متصل کنیم یک صراط میشود که همان صراط مستقیم است. لذا امام خمینی عدالت را «استقامت کردن بر صراط مستقیم» معنا کرده است.۳
پس عدالت حداقل در تکوین و اسماء الهی دارای یک حقیقت است و اعتبار نیست و باید زندگی فردی و اجتماعی خود را آیینه آن عدالت کنیم.
.......................................
۱. اگر پیوند مبانی با میدان را برقرار نشود، بدون مبانی کلان، راه حل هایی که در میدان داده می شود، پس از مدتی به ضد خود تبدیل می شوند.
۲. شرح حدیث جنود عقل و جهل، ص ۱۶۰
۳.درباره نظر امام خمینی بیشتر بخوانید:
http://www.imam-khomeini.ir/fa/NewsPrint.aspx?ID=23349
☑️ @m_ghanbarian
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
❗️آقای حاج علی اکبری اینها را هم منع کنید❗️
یادداشت حجت الاسلام قنبریان را اینجا بخوانید 👇
☑️ @m_ghanbarian
❗️آقای حاج علی اکبری اینها را هم منع کنید❗️
۱از۲
می فرمایند: "طبق نظر امامین انقلاب طرح اینگونه مسائل [مبارزه با فساد و عدالت خواهی] بصورت مصداقی (در نماز جمعه) ممنوع است!"
❗️آقای حاج علی اکبری بر این اساس از نشر این خطبه ها و تکثیر و تأسی از این خطباء هم منع کنید:
1⃣ امام جمعه کوفه!
ایشان در اولین خطبه پس از جمل(۱۲رجب سال۳۶ه) و انتخاب کوفه بعنوان مرکز حکومت؛ از ضرورت:
- خراب کردن مسجد برای بازگرداندن #خانه_جعفر به ورثه اش!
- بازگرداندن زمین های تقسیم شده #خیبر بین عده ای معلوم به بیت المال !
سخن گفته اند.(۱)
می بینید بشدت مصداقی و معین است! نمونه های بیشتر هم در مجموعه خطبه های ایشان هست که خوب است دستور فرمایید از نهج البلاغه سانسورش کنند تا امام جمعه ای تأسی نکند!
2⃣ امام جمعه بالاصاله تهران (که شما موقت ایشانید)!
فرموده اند: "طرف شرق یک بوستان بزرگی است، یک منطقه خیلی وسیعی است #بین_بزرگراه_بابائی_تا_ارتفاعات_قوچک ، یک زمینی است متعلق به ارتش. بنده بعضی اوقات در این مسیرهای صبحگاهی در بعضی از روزها آنجا می روم و ارتفاعات را حرکت می کنیم، راه می رویم. هر وقت آنجا می روم دلم می لرزد، چون می دانم ده ها چشم طمع کار متوجه اینجاست. کارهایی شروع کردند، ما جلویش را گرفتیم یک تشری زدیم، دعوایی کردیم! می دانم موقتاً دست برداشتند، اما منتظرند یک غفلتی صورت بگیرد یا این حقیر نباشم یا غفلتی پیش بیاید، بالاخره بروند اینجا را تصرف کنند. واقعا انسان دلش می لرزد، یک بوستان بزرگ شاید چند صد هکتاری که اصلش هم ظاهرا متعلق به #ارتش بوده لکن الان مورد استفاده ارتش نیست و مورد اختلاف بین ارتش و #وزارت_اطلاعات و اینهاست. به نظر من اینجا مال مردم است. اینجا باید به صورت یک گردشگاه عمومی مردمی در بیاید. مکرر من این پیغام را دادم به مسئولین گوناگون! شهرداری باید برود اینجا را تصرف کند در اختیار مردم بگذارد"(۲)
این امام جمعه تهران از پدیده کوه خواری در شهر سابقشان مشهد هم گفته اند!
❓آقای حاج علی اکبری بگوید؛ آن امام جمعه "عدالتخواه مصنوعی(!)" چیزی غیر از این جنس حرفها درباره منطقه خود می گفت؟!
❗️آقای حاج علی اکبری بجای طرح فسادها(زمین خواری ها و کوه خواری های آشکار و...) در خطبه ها، #صرفاً طی سلسله مراتب تا گفتن به دفتر رهبری را مطرح می کند؛ همین جملات رهبر انقلاب بهترین نقض ایشان است. میفرماید مکرر به مسئولین گوناگون درباره همین زمین پیغام داده؛ اما فایده نکرده و همه می دانیم پس از این علنی کردن با مردم بود که آن زمین توسط شهرداری گردشگاه شد!
❓وقتی پیغام مستقیم خود رهبر، افاقه نمی کند، امام جمعه یا نماینده ولی فقیه در استان می تواند مانع فساد کوه خواری و... در منطقه اش شود؟!
❗️اگر یک در هزار مثل همین نمونه یک طرف دعوا نهادی نظامی یا امنیتی باشد با گفتن به نهادهای امنیتی میشود مسأله را حل کرد؟!
در خوشبینانه ترین حالت باید بگویم از عمق ماجرا بی خبرید!
🔘 ورودهای مصداقی مذمومی که منع نمی شود!
⏪ ادامه در بخش بعد
☑️ @m_ghanbarian
❗️آقای حاج علی اکبری اینها را هم منع کنید❗️
۲از۲
🔘 ورودهای مصداقی مذمومی که منع نمی شود!
از ورود موردی و منطقه ای در تبعیض و فساد (مثل هفت تپه ها و هپکو ها و کوه خواری ها و...) منع می کنند؛ در حالیکه باید از ورودهای جناحی بنا به دستور صریح امامین انقلاب منع کنند که نمی کنند و نماز جمعه را حتی برای همه گرایش های اصولگرا نگذاشته اند!
این دستور صریح رهبر انقلاب است:
"من فقط دو سه نکته را مورد تأکید قرار میدهم: یکى، این #حالت_پدرانه برخورد کردنِ آقایان در شهرها و در مراکز نماز جمعه [است]؛ این واقعاً مهم است. یکى از خطرهایى که انقلاب را تهدید میکند -که انشاءالله اگر یادم نرود دو سه جملهاى عرض میکنم- همین است که مردم دچار دودستگى بشوند و جناحبندى و صفبندى و خط و خطوط بر مردم حاکم بشود.
اگر امامجمعه به زبان بگوید که من به جایى وابسته نیستم، جناحى را تقویت نمیکنم، حتّى در نماز جمعه این را تأکید هم بکند، امّا در واقع اینجور نباشد، مردم میفهمند. اینجور نیست که ما که در تریبون نماز جمعه هستیم، به مردم بگوییم ما به هیچ طرف وابستگى نداریم، با کسى کارى نداریم، از کاندیدایى -کاندیداى مجلس- حمایت نمیکنیم، ما پدر همه هستیم، امّا در کنار حرفهایمان، با تعبیراتمان، با گوشه کنایههایمان، با بعضى از کارهاى جنبى برخلاف این گفته و ادّعا عمل کنیم! مردم زود میفهمند. این اشتباه است که ما خیال کنیم که مردم به زبانْ فریب میخورند و خیال میکنند ما به یک طرفْ گرایش خاصّى، به یک جناحْ تمایل خاصّى یا تقویت خاصّى نداریم؛ نه، مردم این را حس میکنند و اختلاف بین قول و عمل امامجمعه اثر معکوس هم خواهد بخشید. من عرض میکنم واقعاً باید آقایان ائمّهی جمعه، پدرانه برخورد کنند."(۳)
❗️اگر آقای حاج علی اکبری از نمونه های خروج از این دستور و ورودهای مصداقی جناحی مذموم بی خبرند تا جوانان انقلابی برایشان از برخی ائمه جمعه مشهور فهرست و مستند کنند!
❗️در برخی مراکز استانها کار به جایی کشیده که بسیاری از نیروهای انقلابی و حتی اصولگرا در نماز حاضر نمیشوند، چون امام جمعه محترم فقط یک گرایش از اصولگرایی را قبول و تقویت می کند و لیست و گروه فعال دیگر را شدیدا نفی و طرد می کند!
❗️برخی سابقین شان رسما و علنا در تشکلی سیاسی برای لیست بندی انتخابات حضور هم یافتند و این اصلا پدیده نادری نیست!
❗️واقعا عجیب و جالب است که رئیس شورای سیاست گذاری نماز جمعه در این ورودهای مصداقی مذموم هیچ عملکرد و خط کشی ای ندارد و ورود موردی و منطقه ای علیه تبعیض و فساد را با آن طاق زده است!
.........................
۱.الکافی ج۸ص۵۸. سید رضی صدر خطبه را در خ۴۲ نهج البلاغه آورده است
۲. ر.ک: yun.ir/wvrpb
اگر ملانقطی نگوید این سخنان امام جمعه تهران در خطبه انشاء نشده است!
۳.https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2124
📝محسن قنبریان ۱۴۰۰/۸/۶
☑️ @m_ghanbarian
⚠️ وقتی در یاداشت با مثالها، ورود مصداقی عدالتخواهی را به "ورود موردی و منطقه ای علیه تبعیض و فساد" معنا کردم، نظرم به این جمله رهبر انقلاب بود که: مصداق سازی و نام بردن از اشخاص را نهی کرده اند؛ از مثالهای کوه خواری و دره خواری و سخنان خود رهبری معلوم است ورود موردی و منطقه ای هپکوها و هفت تپه ها و... منظور است؛ نه نام بردن از اشخاص و پرونده های ثابت نشده!
از قضا هم برخی ائمه جمعه در اینباره ورود داشته اند و هم آقای حاج علی اکبری دقیقا همین ورودها را ممنوع اعلام می کنند. آن امام جمعه مورد بحثشان، بحث مصداقی و نام بردن از کسی نداشت، درباره باستی هیلز و... سخن می گفت مثل همین که رهبر انقلاب از زمین ارتفاعات قوچک می گفت!
خلاصه جمود بر لفظ نیست همین کاری که دانشجویان درباره هفت تپه و ماشین سازی کردند و مورد تمجید رهبر انقلاب واقع شد را از ائمه جمعه و نماز جمعه می خواهیم نامش را گفتمان سازی، مصداقی، منطقه ای یا هرچه می گذارید!
محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
💠دوره کوتاه مدت گروه مطالعات عدالت اجتماعی
لینک ثبت نام؛
https://b2n.ir/z46685
☑️ @m_ghanbarian
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
👁🗨 گفتند این یک دقیقه از سخنان حاج آقا حاج علی اکبری جا مانده بخاطر تقوا و انصاف پخش کنید.
✔️بنده در #سه_سطح عدالت خواهی از نماز جمعه تراز توقع دارم:
۱. گفتمان سازی که هرگز نه یعنی سخنرانی صرف درباره عدالت. اینجا توضیح داده ام:
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2496
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2505
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2506
۲. مساله محوری که یکی دو مثالش در جهان آرا طرح شد. اینجا را هم ببینید:
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2408
۳. ورود موردی و منطقه ای
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2516
بنده سطح سوم را هم نام بردن از این و آن و مصداق سازی برای فاسد، نخواندم. اگر این سطح هم مورد انکار شورای ائمه جمعه باشد، دو سطح دیگر هنوز جوابی نگرفته است!
❓لازمه سخن آقای حاج علی اکبری در این یک دقیقه این نیست که: یا فساد و تبعیض در شهرها درحال میل به صفر است یا ائمه جمعه در حال از دست دادن شرایط و منعزل شدن؟!!
محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
💢جمع بندی ورود عدالتخواهانه در بیانات رهبرانقلاب:
1⃣ گفتمان سازی_ (مقابل:) اتهام زنی و مصداق سازی برای فساد ثابت نشده!
"گفتمان عدالت خواهی را فریاد کنید اما انتقاد شخصی و مصداق سازی نکنید... شما اسم نیاورید، شما روی مصداق تکیه نکنید؛ شما پرچم را بلند کنید"(۸۷/۲/۱۴)
2⃣ سؤال از پدیده های واقعی و ملموس ضد عدالت_ (مقابل:) فقط سخن گفتن از عدالت!
" اگر عدالت -عدالت واقعی و ملموس و نه فقط سخن گفتن از عدالت- آرزو و آرمان و هدف برنامه ریزی هاست، پس باید هر پدیده ی ضد عدالت در واقعیات کشور مورد سؤال قرار گیرد"(۸۱/۸/۶)
3⃣ ورود موردی مطالبه گرانه و اثر گذاری بر دستگاه های نظام_ (مقابل:) فقط سخنرانی یا اتهام زنی!
"دانشجویان در مساله کارخانه های نیشکر هفت تپه و ماشین سازی رفتند و مشکل را حل کردند. اینها نه پول دارند و نه قدرت قانونی اما حضورشان مشکل را حل کرده است. حضورشان در پیگیری مطالبات کارگران بر دستگاه های نظام اثر داشته و این کار خوبی بوده"(۹۸/۳/۱)
محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
🇮🇷 استقلال سه نبش!
(درباره چند ضلعی توهین به آیت الله صافی)
1⃣ نبش اول: استقلال حوزه
استقلال حوزه از حکومت در عین همکاری، به لحاظ نظری #طرح_مقبول خود رهبر انقلاب است.۱ در شمارش فروضِ نسبت حوزه و حکومت فقط این فرض را درست می دانند:" فرض چهارمی هم وجود دارد و آن عبارت است از حوزه علمیه مستقل از حکومت که همکار حکومت است. کار خود را در مجموعه عظیمی که امروز بر دوش همه است انجام می دهد. وابسته به دولت نیست اما به دولت کمک و از آن پشتیبانی می کند. به آن خدمت می دهد آنرا نصیحت و راهنمایی می کند و مقررات اسلامی را به آن می شناساند".۲
نیروهای ولایی و انقلابی حتی اگر راهنمایی و نصیحت مرجعی -بلکه مجتهد و فاضلی- را درست ندانند، نباید آنرا "سراپا غلط" و آن مرجع را بعنوان "مقلدِ سیاسی نیروهای سکولار" مذمت کنند!
می توانند حرف درست بنظر خودشان یا بیان رهبری را محترمانه تبیین کنند. خود می دانند حرف و حتی بیانیه یک مرجع، فوری عمل و اجرائی نمیشود که نگران "ناصواب" بودنش باشند(نمونه اش بیانیه همین مرجع در ابطال #مصوبه_بنزینی بود)!
آن تعابیر موهن در نقد موجب این موج و #موج_سواری برخی آدمها و جریانهای خاص شد، تا آن نصیحت کنج اتاق حالا بنام دفاع از مرجعیت، الزاما حرف درستی القاء شود!
2⃣ نبش دوم: استقلال ایران
استقلال حوزه هرچقدر هم لازم، دربش به خیابان استقلال ایران باز میشود. با یک حکومت جبّار دست نشانده، چیزی از حوزه نمی ماند که از استقلالش بپرسیم! متقابلا اندیشه استقلال کشور با فتاوای جهادیه و تحریمیه(تحریم اجناس خارجی)، #میراث_حوزه برای جوانان انقلابی بوده است.
"اصل اغاظه"(آیه ۱۲۰توبه، مبنی بر عمل صالح بودن ورود به میادینی که موجب غضب کفار و دشمنان است) را تفاسیر حوزه به جوانان آموخته است.۳
طلاب بصیر در کنار #کفایه_الاصول_آخوند، فتوای تحریم امتعه خارجیه ایشان برای حفظ استقلال اقتصادی ایران را هم دیده اند.۴
به مبانی این فتوا، پرداخته اند که چگونه مصرف محصولات "شرکت اسلامیه" -مقابل اجناس بیگانه- "جهاد اقتصادی و به منزله جِد و شهادت در رکاب امام زمان(ع) است".۵
اگر امروز براساس این مبانی و فتاوا، اشکالی صغروی بر مرجعی عظیم الشان بگیرند، حوزه را حوزه و مرجعیت را نگهبان استقلال ایران می خواهند.
اگر صرف مذاکره و ارتباط(بدون آسیب به استقلال)، با تنها دولت جبّار مورد قهر ملت ایران، بهبود معیشت را موجب می شد، در ۸سال گذشته شده بود.
امروز دولت ایران از قاجار کمتر نیست که مراجع بزرگ وقت رساله دعوت به مقاومت خود را به عباس میرزایش تقدیم و به نام او صادر کردند.
3⃣ نبش سوم: استقلال قوه قضائیه
اینکه دادگاه بتواند مستقل از اجزای دیگر حکومت، پشتیبان حقوق فردی و اجتماعی باشد هم، در گرو دو استقلال قبل است.
روزی که احمد رشیدی مطلق روحانیت شیعه را استعمار سیاه و همکار با استعمار سرخ شوروی خواند و امام خمینی را ماجراجو، وابسته به مراکز استعماری و جاه طلب می خواند(!)، قوه قضائیه ایران به تبع حکومت پهلوی، استقلالی نداشت که از حوزه، مرجعیت و اقلا شخص امام بعنوان یک شهروند، دفاعی کند.
امروز اگر دادستان کل، هوادار مواضع رسمی حکومت را به اتهام توهین به منتقدِ سیاست خارجی، تحت پیگرد می نهد، می خواهد #استقلال_خودش را نمایش دهد که جای خود "بیش باد" دارد؛ اما باید بداند بین کلمات موهنی که در جهت استقلال ایران و حفظ میراث مراجع سلف حوزه ی مستقل، انشاء شده با توهین کنندگان دست نشانده و وابسته برای زدن مبانی استقلال یا مرجعیت شیعه، فرق بسیار است.
• چه خوب و به جا است #آیت_الله_صافی مثل آیت الله سیستانی توهین کننده خود را ببخشد و مانع پیگرد قضایی شود.۶
ظاهرا صفح پیامبرانه بهتر توهین را از نقد، پیرایش می کند و پیگرد قضائی را حداقلی و برای مهره های مامور نگه می دارد.
📝 محسن قنبریان ۱۴۰۰/۸/۹
☑️ @m_ghanbarian