📎پی نوشت:
۱. به لحاظ نظری حرف دقیق و درستی است اما برخی رویه های حوزه یا اجزای حکمرانی عملا این استقلال و بودن در نهاد اجتماعی در عین همکاری با حکومت را نقض می کند که جای دیگر اشاره وار گفته ام و تلخیصی از آن را بارگذاری کرده اند: https://eitaa.com/sedayehowzeh/28427
۲. رهبر انقلاب ۷۴/۹/۱۶
https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2776
۳. برای نمونه ر.ک: تفسیر رهنما ج۷ص۲۳۶/ تفسیر نور ج۳ص۵۲۰ و...
۴. ر.ک: مجله نور علم دوره دوم ش ۵ ص۲۱ مقاله ده فتوای سیاسی مذهبی
۵.قسمتی از فتوای آخوند خراسانی/ ر.ک: غرب شناسی علمای شیعه احمد رهدار ص۸۷۷و۸۷۸
۶. https://www.hawzahnews.com/news/896405/
☑️ @m_ghanbarian
⚠️این ایام یکی دو ماجرا ، سوژه پرداختن وسیع به نماز جمعه در فضای حقیقی و مجازی شد؛ اما جای ائمه جمعه در این گفتگوها خالی بود، همانطور که جای اکثریت مردم در نماز جمعه خالی است!
ائمه جمعه کارمندان شورای سیاستگذاری نیستند، منصوب برای امامت اند نه مأموم ائمه جمعه مرکز و استان. هریک از ما در آنها نخبگان و مفاخری هم سراغ داریم!
نمیدانم چرا وقتی بحث از نماز جمعه مسأله میشود هم باز چیزی نمی گویند؟ اقلا از نظرات رئیس شورای سیاست گذاری و رویه موجود مستدل دفاع کنند!
می توانم قسم بخورم در سکوت بعضی این می گذرد که: الباطل یموت بترک ذکره! (باطل با نپرداختن به آن، از بین خواهد رفت)
و تا پرسش و نقد، حرف مفت و باطل تلقی شود و پاسخی شکل نگیرد ، اصلاحی شکل نمی گیرد نه در ذهنیت مردم نه در جانب جمعه!
#پاسخگویی
#مفاهمه
محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
تحلیل سریال بازی مرکب در برنامه رینگ با عینک اقتصادی. خیلیها اعتقاد دارند این فیلم یک فیلم ضدسرمایهداریه. آیا اینطور است؟!
این برنامه را در لینک زیر به طور کامل ببینید:
https://www.aparat.com/v/9tkGT/
☘کانال تحلیل های اقتصادی دکتر حمیدرضا مقصودی
@hamidrezamaghsoodi
➕ نقد دکتر حسین سرآبادانی تفرشی را هم اینجا بخوانید:
http://fdn.ir/62868
2-درس گفتار نظری-کاربردی عدالت اجتماعی.mp3
24.45M
⚜درس گفتارهای نظری-کاربردی درباره عدالت اجتماعی
📌جلسه دوم
۱۴۰۰/۷/۱۲
حجت الاسلام قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
بسم الله الرحمن الرحیم
✍️#خلاصه نکات مطرح شده در #جلسه_دوم درس گفتارهای نظری_کاربردی درباره عدالت اجتماعی حجت الاسلام محسن قنبریان
🗓۱۲ مهر ۱۴۰۰
📌 #بخش_اول
🔸 چگونگی شناخت و کشف فعل عدالت خواهانه در مقام اثبات
سوالات جلسه دوم:
1- معیار تشخیص عدالت چیست و چگونه می توان فهمید امری عادلانه یا تبعیضی است؟
2- مرجع تشخیص عدالت چه کسی است؟
🔹 توضیح سه مفهوم عدالت و تبعیض و جور:
* عدل: گاهی در مقام کنش است که به معنای اعطاء استحقاق می باشد و گاهی در مقام وضعیت و منشأ این استحقاق را شهید مطهری، دو علت فاعلی و غایی ذکر می کند:
- علت فاعلی به معنای کنش گری شخص مثل حیازت
- علت غایی به معنای غایت فعل دیگری بودن مثل ارث
* جور: جائر در لغت یعنی کسی که پرت افتاده است. جور -با توجه به معنای عدل-، به معنای عدم رعایت استحقاق ها مطلقا است.
* تبعیض: تفاوت گذاشتن بین دو مستحق و اعطاء حق یکی و عدم اعطاء به دیگری.
امیرالمومنین ع فرمود: از ارکان راهبری کردن به سمت عدالت، فراگیر کردن (استقصاء )درعدالت است.۱
🔸 سنجههای عدل؛
آیه 25 حدید، سه سنجه برای عدل قرار داده است: ۱- بینات ۲- کتاب و اجتهاد ۳- میزان یا شاخص
* سنجه اول؛ بینات: در مقابل مبیّن ها و به معنای چیزی که خودش واضح و غیر اجتهادی است و همه آن را قبول دارند و فرقی بین مجتهد و عامی و ولی امر و ... نیست. و همین سنگ زیرین است وگرنه پارادوکس و دور پیش می آمد مثلا تشخیص پیامبر راستین از دروغین، دین ساختگی از واقعی به وسیله بینات است که مردم خودشان می فهمند.
لذا امیرالمومنین ع فرمود:" خدا را با خدا بشناسید و رسول را با رسالت و اولی الامر را با امر به معروف و عدل و احسان." یعنی ملاک تشخیص امام معصوم را نیز به مردم داده اند.۲
رهبری در طرح کلی اندیشه اسلامی میفرماید: «اگر دینی را دیدی که در جهت عکس فلسفه ادیان(قسط) حرکت میکند، بدان یا الهی نیست یا خرابش کرده اند.» پس معلوم می شود که معیار، در دست عامه مردم هست که یک دین را بسنجند.
مثلا در زمینهی اقتصادی، رهبر انقلاب برای بینات به اینها مثال میزند: " کم کردن فاصله ها، دادن فرصت های برابر، تشویق درستکار، مهار متجاوزان به ثروت ملی، مناطق دوردست کشور و مناطق فقیر را مثل مرکز کشور زیر نظر آوردن و...» که اینها را همه می فهمند و نیازی به اجتهاد ندارد.
* سنجه دوم؛ کتاب و اجتهاد:
مسائلی که نیازمند بحث و بررسی است مثلا آیا حقوق کسی که علم بیشتری دارد و کارش تاثیر بیشتری در جامعه می گذارد با کسی که کار کمتر و سادهتری دارد باید برابر باشد یا خیر؟ در اینجا عدالت، برابری حقوق ها است یا نابرابری؟ اگر تفاوت حقوق، عدالت است، تا چه اندازه؟! به عبارت دیگر آیا علم و تاثیرگذاری بیشتر، استحقاق بیشتری را موجب می شود تا حقوق بیشتری دریافت کند یا حقوق برای سیر کردن شکم است و فرقی بین شکم او و خانواده اش با دیگری نیست و علمش، موجب جایگاه اجتماعی بالاتری شده است. مثال دیگر اینکه آیا مدرسه خصوصی داشتن، نقض عدالت آموزشی است؟! اینها نیازمند بررسی و اجتهاد است و برخورد با این مسائل، باید نسبت به برخورد با بینات، متفاوت باشد؛ باید به اندازه کافی در جامعه بحث صورت بگیرد تا مسئله روشن شود که عدالت است یا خیر؟
* سنجه سوم؛ میزان و شاخص:
بعد از کتاب و اجتهاد، در تطبیق نیز نیازمند شاخص هستیم؛ مثلا بعد از اینکه اجتهاد کردیم که فاصله حقوق کارمندان دولت باید کم باشد، در مرحله انجام آن، حقوق به صورت پلکانی افزایش یابد یا درصدی تا فاصله طبقاتی ایجاد نشود؟ یا مثلا اینکه یارانه به صورت نقدی باشد یا به صورت پنهان؟، نیازمند شاخص هستیم که همه جنبه ها را لحاظ کند تا به ضد خود تبدیل نشود.
مثال واقعی آن که در سال ۸۰ رخ داد و حقوق کارگران افزایش یافت اما در همان سال اخراج حداکثری کارگران را نیز داریم، به دلیل نداشتن شاخص است.
☑️ @m_ghanbarian
✍️#خلاصه نکات مطرح شده در #جلسه_دوم درس گفتارهای نظری_کاربردی درباره عدالت اجتماعی
#بخش_دوم
🔹 نمونه شاخص کلی در روایات ۳:
دوست داشتنی ترین تصمیم در کارهای سیاسی و حکمرانی، باید این 3 ویژگی را داشته باشد:
۱- میانگین بیشتری از حقوق لحاظ شود.
۲- عدل عمومی تری را در بربگیرد.
۳- رضایت عمومی بیشتری را شامل شود.
🔸 شاخص های عدالت اجتماعی در قانون اساسی:
1- عدالت به معنای برابری (مانند عدم تبعیض جنسیتی، عدم تبعیض منطقه ای، حق رأی)
2- عدالت اقتصادی به معنای رفاه عمومی (مانند توسعه انسانی، نرخ بیکاری، تورم، آزادی اقتصادی)
3- عدالت اجتماعی (مانند شاخص آموزش، نسبت بیمه شدگان به کل جمعیت، امنیت اقتصادی)
4- عدالت سیاسی (مانند حق اعتراض مردم و پاسخگویی حکومت، آزادی مطبوعات، نرخ مشارکت مردم در انتخابات)۴
5- عدالت حقوقی و قضائی (کنترل فساد، نقش قانون)
وزن هرکدام در قانون اساسی نیز مشخص است اما عدالت سیاسی و عدالت قضائی، وزن و اهمیت بیشتری دارند.۵
در ادامه آیه 25 حدید میگوید که عدل را مردم، به پا کنند و این به معنای مقصر بودن مردم درجایی که عدالت نیست، نمی باشد بلکه به معنای این است که حکومت زمینه را فراهم کند تا کنش گران و صنوف مختلف مردمی، بتوانند به سمت عدالت پیش بروند پس باید به «فناوری اجتماعی اقامه قسط توسط مردم» توجه کرد که ظرفیت هایی در قانون اساسی نیز وجود دارد مانند شوراهای کارگری و انجمن های اسلامی در همه صنوف.
❗️اگر سیاست دولتی به سمت عدل باشد اما همه را خود انجام داد و تشکل های مختلف مردمی احیاء نشوند، کاری ناقص و موقت است.
.........................................
1. غرر الحکم، ص 400
2. کافی، ج 1، ص 85
3. عهدنامه مالک اشتر
4. در فرهنگ اسلامی، شروع عدالت با عدل سیاسی (امام عدل) است و به لحاظ رتبه، عدل سیاسی مقدم بر عدالت های دیگر است و امام عادل نیز به طور آزادانه و با انتخاب مردم می آید نه با زور و غلبه شمشیر لذا دوگانه عدالت – آزادی از اساس غلط است
5. برای مطالعه بیشتر: کتاب «شاخصی برای عدالت» چاپ مرکز رشد دانشگاه امام صادق ع
☑️ @m_ghanbarian
🌀 خبرنگار مجله تایم آمریکا: شما زندگی خیلی منزویای داشتید؛ شما اقتصاد جدید و حقوق روابط بینالمللی را مطالعه نکردهاید؛ تحصیل شما مربوط به علوم الهی است؛ شما در سیاست و گیر و دار یک زندگی اجتماعی درگیر نبودهاید؛ آیا این، در ذهن شما این شک را بهوجود نمیآورد که ممکناست عواملی در این معادله باشد که شما نمیتوانید درک کنید؟
امام خمینی: ما معادله جهانی و معیارهای اجتماعی و سیاسیای که تابهحال بهواسطه آن، تمام مسائل جهان سنجیده میشده است را شکستهایم؛ ما خود، چارچوب جدیدی ساختهایم که در آن، عدل را ملاکِ دفاع و ظلم را ملاکِ حمله گرفتهایم؛ از هر عادلی دفاع میکنیم و بر هر ظالمی میتازیم؛ حال شما اسمش را هرچه میخواهید بگذارید. ما این سنگ را بنا خواهیم گذاشت. امید است کسانی پیدا شوند که ساختمان بزرگ سازمان ملل و شورای امنیت و سایر سازمانها و شوراها را بر این پایه بنا کنند؛ نه بر پایه نفوذ سرمایهداران و قدرتمندان که هر موقعی که خواستند هرکسی را محکوم کنند، بلافاصله محکوم نمایند. آری با ضوابط شما، من هیچ نمیدانم و بهتر است که ندانم.
۹ آذر ۱۳۵۸ / صحيفه امام ج١١ ص١٦٠
#سیزده_آبان
#استکبار_ستیزی
محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
💠 چالش خطبه مصداقی !
• گرچه هنوز #مطالبه_اصلی از نهاد نماز جمعه را #گفتمان_سازی (نه صرف سخنرانی) میدانم؛
• گرچه مطالبه #نام_بردن_از_مفسد قبل از دادگاه و حکم در خطبه، نداشته و ندارم؛
• اما اینکه "خطبه" -چون مصداق "ذکر" در آیه تشریع نماز جمعه است- خصوصیت دارد و مطلقا نمیشود مصداق(نه فقط نام مفسد) درش گفت، حرف بی مبنایی است؛ مثال نقض بی شمار است!
• اینکه بین امام جمعه ای که حاکم یا قاضی است با غیر او فرق نهادن هم در این خصوص فارق موثری نیست. پرداختن به #مسائل_عدالت (مثلا تبعیض آموزشی و تفاضل های بالای حقوقی و...) یا ورودهای موردی و منطقه ای مثل #پرسش_از_پدیده_های_ضد_عدالت در منطقه شان (هفت تپه و ماشین سازی و...) نه نام بردن از مفسد است نه حکم کردن، پس قاضی یا حاکم بودن امام جمعه مدخلیتی ندارد.
• این خطبه را آیت الله خامنه ای در امام جمعه بودن (بدون سمت قضائی یا حاکم بودن) خوانده؛ اگر جای خرمشهر، هفت تپه و جای آن روزنامه از رسانه های توجیه گر امروز نام می برد، خطبه اش باطل بود؟! برای "استقلال" میشود خطبه اینجور مصداقی خواند برای "عدالت" نه؟!!
#پاسخ_چند_پرسش
☑️ @m_ghanbarian
🔰 عدالتِ مظلوم!
گذاشتن دو مُهر روی هم در مساجد، سؤال عده ای میشود؛ و از ضوابط فقه جواب می گیرد.
در بین ۲/۲ میلیون کارمند دولت، بیش از ۱۲۸ هزارنفر از کارمندان شرکتهای دولتی، میانگین ۲۶میلیون حقوق از بیت المال می گیرند(تا ۵۲میلیون هم پیدا میشود!)۱
تعداد زیادی از کارمندان هم حقوقشان ۳/۵ میلیون است!
❓دسته اولی ها چند مُهر روی هم گذاشته اند؟!!
اگر عدالت در کارگران، برابری دستمزد با بهره وری نیروی کار هم باشد، یعنی سهم ارزش افزوده ای که در تولید آفریده را بگیرد؛ باز الان فقط یک سوم را می گیرد و کفاف زندگی اش نمی شود!
❗️کارگر مُهر ندارد!
• بلاتشبیه:
مردی پس از عاشورا از فرزند خلیفه دوم پرسید: خون پشه در لباس احرام چه حکمی دارد؟!
-: تو از کدام سرزمینی؟!
-از عراق!
عبدالله بن عُمر رو به مردم کرد و گفت: این مردمان را بنگرید که خون فرزند پیامبر(ص) ریخته شد، تماشا کردند؛ حال آمده اند از خون پشه می پرسند! ۲
•پ.ن:
در مثَل مناقشه نیست؛ خون پشه در احرام هم حکمی دارد و حاجی هم تکلیفی، اما وقتی اولویت ها اینقدر گم میشود، فقه و شرع را هم مضحک می کند!
۱.گزارش دیوان محاسبات دی ۹۹
۲.ر.ک: صحیح بخاری ج ۵ ص۲۲۳۴
محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
۱۷-درس های نهج البلاغه.mp3
11.32M
📖سلسله بحث #درس_های_نهج_البلاغه
جلسه هفدهم ۱۴آبان۱۴۰۰
🔸 توصیفی تازه از امام عصر(ع)
#شرح_خطبه_۱۸۲
حجت الاسلام قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
📖سلسله بحث درسهای نهج البلاغه
جلسه هفدهم ۱۴آبان۱۴۰۰
هیات راه فاطمه(س) قم
#حجت_الاسلام_قنبریان
🔸 توصیفی تازه از امام عصر(ع)
#شرح_خطبه_۱۸۲/ چکیده بحث
• خطبه از نُوف بِکالی در سال۴۰ و اواخر عمر حضرت امیر(ع) نقل شده است. فرازهای اول در توحید و عبرت است.
• فقره مورد بحث درباره امام زمان(ع) : "برای حفظ حکمت، زرهی که حافظ آن است برتن کرده، حکمت را با آدابش در برگرفته، توجه خاص به آن نموده و آنرا به خوبی شناخته و یکسره به آن پرداخته، حکمت گمشده ای است که همواره در جستجوی آن است، نیاز اوست و پیوسته در طلب آن است"
- حکمت به لحاظ ادبی، نوعی محکم کاری و کار محکمی است که سستی و رخنه در آن راه ندارد.
اگر برهان را حکمت می گویند بدین خاطر است.۱
- حکمت، عملی هم دارد که معصومی نیازمند آن باشد چنانچه در خطبه ۱۵۰ گفتیم حضرت حجت(ع) حتی در زمان غیبت از این حکمت عملی برکنار نیست؛ جمع هایی را پراکنده و پراکندگی هایی را اجتماع می بخشد بدونی که مضرّ به غیبت کبری باشد! ۲
• توصیف خاص: "فهو مُغتَرِب اذا اغتَرَبَ الاسلام"
- مغترب: درباره شخص یعنی پنهان شدن، مهاجر شدن/ درباره غیر شخص(مثل اسلام) یعنی افول کردن، غروب کردن
- در فقه اللغه: هرجا حروف "غ" و "ر" در کلمات عرب باشد، دلالت بر پستی، پایینی، از بالا به پایین آمدن و افول کردن است
- به لحاظ بلاغت: جمله اسمیه مخصوصا وقتی با "اذا" زمانیه باشد، دلالت بر استمرار دارد.
⬅️پس یعنی: او همواره در مهاجرت و اختفاء و افتادن از مقام و جایگاه است در تمام دوره غروب و افول اسلام.
🔅 نسبت امامِ اسلام با دینِ اسلام، در واقعیت و مقام ثبوت این است که هروقت اسلام در اوج واقعی و وسعت منهج است، امام آن هم در جایگاه خود است. به لحاظ انکشاف و مقام اثبات، جایگاه امامِ اسلام، حاکی و نماگر وضع اسلام است.(دقت کنید):
- حضرت امیر(ع) فرمود: "این دین اسیر به دست اشرار است"۳ نماگر آن خانه نشینی و اسارت حضرت بود.
- در زیارت ناحیه مقدسه درباره سال ۶۱ هجری می فرماید:"قد قتلوا بقتلک الاسلام"! این تو (امام حسین) نبودی که کشته شدی، اسلام بود که کشتند!
- اینجا هم می خوانیم: غروب اسلام علامتش، مغترب شدن امام زمان(ع) است.
• این افول و مهاجرت -با انجام آن کارکردهای ولاء سیاسی خطبه ۱۵۰ در عین غائب بودن- ادامه می یابد تا حضرت خسته و بریده میشود !
-می فرماید:"مثل شتری خسته که از راه رفتن باز ماند، دم بر زمین می نهد؛ از خستگی سینه و گردن را به زمین می چسباند"!
-اینرا باید بیابیم که همانکه در غیبتش "بردگی هایی را باز و برده هایی را آزاد می کند" (خطبه۱۵۰) ، روزی خسته و بی صبر میشود! همو که غیاث است روزی مضطر میشود!
او هزار سال درد و رنج بشر دیده و دویده، برای کشته های جنگهای جهانی هم گریسته، بر ۴۰میلیون سرخپوست هم نالیده، گمشده های اسکیمو هم او را فریاد رس دیده اند۴
اما روزی این صبر به نهایت می رسد و فرج می خواهد.
• سه روایت که همین فرازها را به زبان صریح می گویند و امام زمان(ع) را مصداق آیه ۶۲ نمل(امّن یُجیب المضطر اذا دعاه...) می شمارد.۵
*(تفصیل را در فایل صوتی بشنوید)
....................................
۱. ر.ک: تفسیر المیزان ج۳ص۳۹۵
۲. دراینباره صوت و چکیده جلسه۱۵ را ببینید
۳. نامه۵۳ نهج البلاغه
۴. ر.ک: روزنه هایی از غیب آیت الله سید محسن خرازی
۵. ر.ک: بحارالانوار ج۵۱ص۴۸ وص۵۹/ و هم تفاسیر روایی ذیل آیه۶۲ نمل
☑️ @m_ghanbarian
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
🖋 حجتالاسلام جواد سلیمانی #امام_جمعه_لاهیجان:
🔹 در #نماز_جمعهای که #درد_مردم گفته نشود، در نماز جمعهای که به #مشکلات_مردم ورود نشود، نماز جمعهای که #مسئول_بیخیال را به استیضاح نکشاند؛ این نماز جمعه نیست، نمایش است؛ تویِ این نمایش مردم شرکت نکنید.
🔺 من اگر دستم به جایی برسد درب چنین نمایشی را گِل میگیرم.
🎬 @Mostazafin_TV
🔻گفتگوی صریح و صمیمی ثریا با رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه
🔹ائمه جمعه و رسالت عدالتخواهی
🔸عدالتخواهی مصداقی آری یا خیر؟
🔹️مشی امام و رهبری در حوزه عدالتخواهی چیست؟
🔹ظرفیت مهم شبکه امامت جمعه و مساله عدالتخواهی و مطالبه گری
🔸حفظ اخلاق در عدالتخواهی و مبارزه با فساد؛ چرا و چگونه؟
🕚امشب(یکشنبه) ساعت ۲۳:۰۰ شبکه یک سیما
☑️ @m_ghanbarian
46.89M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🖥چند دقیقه تماس تصویری حجت الاسلام قنبریان در برنامه ثریا با حجت الاسلام حاج علی اکبری را کامل ببینید!
۱۴۰۰/۸/۱۶
• اصلا گفتمان سازی را همان سخنرانی بگیریم، خطبای معروف چند خطبه درباره عدالت خوانده اند؟!
• حفظ جوانان بر ائمه جمعه واجب است، چرا فقط ۱۰٪ مردم در نماز جمعه شرکت می کنند؟!
• نهی های امامین انقلاب برای کشاندن مسائلی به تریبون است که موحب اختلاف میشود نه آنچه موجب وحدت و امید مردم؟!
• باستی هیلز مثل زعفرانیه سال۶۱ طرح شد!
• زندانیان اقتصادی را باید نماز جمعه آورد و "مفسد اقتصادی" حکم تشهیر دارد، اگر اینها خدشه به آبروی خانواده است چرا خدا گفته؟!
☑️ @m_ghanbarian
43.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🖥 پاسخ های حجت الاسلام حاج علی اکبری رئیس شورای سیاستگذاری به حجت الاسلام قنبریان در برنامه ثریا
• (تیتر نمی زنیم تا سلیقه ما دخالت داده نشود)
قضاوت با شما!
☑️ @m_ghanbarian
🛑 نسبت نهاد نماز جمعه با مجرمین قضائی در روایات و فقه اسلامی۱
• گرچه نام بردن و نسبت فسادِ ثابت نشده به افراد را در یک توئیت -چه رسد به خطبه نماز جمعه- جایز نمی دانیم؛ اما اینگونه نیست که بطور کلی نماز جمعه هیچ نسبتی با مفسدان اقتصادی نداشته باشد.
چند نمونه:
1⃣ حاضر کردن زندانیان در نماز جمعه
•روایت صحیح السند صدوق و شیخ طوسی از امام صادق(ع): "بر امام است که زندانیان قرض و بدهکاری را روز جمعه به نماز جمعه و روز عید به نماز عید بیاورد. با آنان نگهبانانی بفرستد و وقتی نماز تمام شد به زندان برگرداند"۲
فقهاء بزرگ برای زمان حضور امام معصوم که نماز جمعه واجب تعیینی است، این کار را بر امام واجب می شمارند.۳
برخی بخاطر وجوب نماز جمعه بر آن زندانیان تاکید دارند.۴ نه بخاطر مجازات آنها.
• در الجعفریات روایت شده، امیرالمومنین زندانیان قرض و تهمت را به نماز جمعه حاضر می کرد و اولیاء را برآنها می گمارد تا به زندان برگردانند.۵
• در زمانه ما که نماز جمعه مستحب است(واجب تخییری)، حاضر کردن زندانیان در نماز هم راجح است.
⬅️ ارسال این زندانیان همراه با نگهبان و تحت الحفظ، آنها را در چشم نمازگزاران و حاضران نشان دار می کند؛ اما خداوند حضور آنها را واجب یا راجح قرار داده است. (علی القاعده در زمانه ما حضورشان اختیاری است).
• پس از انقلاب تا سالهای متمادی زندانیان با لباس مخصوص زندان در نماز جمعه آورده می شدند، هیچکس نگفت این موجب هتک آنها یا لکه دار شدن خانواده آنها یا مغایر با شان نماز جمعه است!
2⃣ تشهیر مجرمان اقتصادی!
در روایات و فقه اسلامی ۴صنف مشمول مجازات تشهیرند. این حضور دلخواه نیست حاضر کردن برای مجازاتِ ننگ و عار است. یکی از آنها "مُحتال" است.
• محتال: کسی که با مکر و خدعه و سندسازی مال مردم یا بیت المال را ببرد.۶
درباره چنین مفسد اقتصادی ای فقهاء شیعه تصریح کرده اند: سزاوار است با عقوبت، تشهیر شود طوری که دیگران از تکرار کار او بازداشته شوند.۷
• معنا و مراد از تشهیر؟
تشهیر در لغت آشکار کردن چیزی در ننگ و عار است طوری که مردم او را بدان بشناسند.
فقهاء در تعیین مصادیق تشهیر و چگونگی آن در ۴صنف(شاهد دروغ/قوّاد و دلال جنسی/قاذف و تهمت زن فحشاء به بی گناه/ محتال) سخن گفته اند: "اینکه ندا دهنده در قبیله و مسجد و بازار و مانند آن صدا بزند: این آدم، شاهد دروغین[مثلا] است او را بشناسید"۸ یا گفته اند:"او را در محافل و #مجامع_مردم از سر خواری و مجازات بچرخانند تا مردم از رفت و آمد با او برحذر شوند"۹
⬅️پس تشهیر و رسوا کردن ،صرف اطلاع رسانی و محاکمه علنی و... نیست. باید تشهیر، مجازاتی و خوار کننده(شهّره السلطان بالنکال/یشهره بالعقوبة/خزیّاً ونکالاً) باشد؛ و هم بشکل بازدارنده(لیحذرمنه الناس/لکی یرتدع غیره) باشد.
• ظاهرا مجازاتی که امیرالمومنین(ع) برای ابن هرمه -کارگزار او در بازار اهواز- قرار داد از همین قسم است؛ که دستور داد:"...دربرابر دیدگان مردم او را بازداشت و زندانی کن. جارچی ماجرای او را بازگوید...چون #جمعه شود او را از زندان بیرون کش و ۳۵تازیانه بزن و او را در بازارها بگردان"۱۰
⬅️ بنابراین نماز جمعه -باهمکاری قوه قضائیه- میتواند مکانی برای اجرای این حکم اسلامی درباره مفسدان اقتصادی باشد.
• این خیرخواهی که با رسوا کردن مجرم اقتصادی(وسایر موارد مُجاز تشهیر) آبروی خانواده او آسیب می بیند را شریعت اسلام لحاظ نکرده است. فقهاء شیعه هم در ادوار مختلف علیرغم آن، به تشهیر آن مجرمان فتوا داده اند.
از اینجا معلوم است شریعت اسلام، درباره مثل مفسدان اقتصادی، #خیر_اجتماعی را بر خیر فردی و خانوادگی ترجیح داده است.
🔅 در این دو نمونه می بینید نه آوردن زندانیان برای انجام نماز و نه مجازات تشهیر درون مجامع عمومی مردم -که نهاد نماز جمعه از زمره آن است- برای اختلاس گران و اخلالگران اقتصادی هیچ مغایرتی با شان این نهاد ندارد بلکه رجحان هم دارد.
اگر جای/ یا مثل اراذل و اوباش۱۱، مفسدان اقتصادی که مشمول حکم محتال اند، تشهیر می شدند آیا بازدارندگی دو چندان از اطلاع رسانی صرف در رسانه ها(مطابق قانون تشهیر مصوب و تصحیح سال۸۵و۹۲)۱۲ نبود؟!
⚠️توجه!
روشن است بدون تصحیح قانون و حکم قاضی به چنین تشهیری، از نهاد نماز جمعه در اجرا، انتظاری نیست؛ اما #ثمره_علمی این بحث آن است که شان نماز جمعه بنام تقدس طوری معنا نشود کانه همه این کارها مغایر با آن است!
📝محسن قنبریان ۱۴۰۰/۸/۱۷
☑️ @m_ghanbarian
📌پی نوشت:
۱. درباره نسبت نهاد نماز جمعه با گفتمان سازی های اجتماعی و مساله پژوهی های مردم و... جداگانه به تفصیل سخن گفته ام
۲.روایت را شیخ طوسی از عبدالرحمن بن سیابه (تهذیب ج۳ص۲۸۵) و صدوق از عبدالله بن سنان نقل کرده(وسائل ج۲۷ ص۳۰۱) و هردو طریق صحیح است مخصوصا طریق صدوق.
۳.ر.ک: منتهی المطلب ج۶ ص۴۹/ذکری ج۴ص۱۶۷/ جامع المقاصد ج۲ص۴۵۴
۴.مختلف الشیعه ج۸ص۴۲۰
۵.الجعفریات ص۴۴
۶.ر.ک: جواهر الکلام ج۴۱ص۵۹۸/ المقنعه ص۸۰۵/ السرائر ج۳ص۵۱۲/ تحریر الاحکام ج۲ص۲۳۴/و...
۷.السرائر ج۳ص۵۱۲/ المقنعه ص۸۰۵و...
۸.الخلاف ج۲ص۶۰۱مساله۳۹
۹.المهذب البارع ج۵ص۶۴
۱۰.مستدرک الوسائل ج۱۷ص۴۰۳و۴۰۴
۱۱. گرداندن اوباش هم مستند قانونی ندارد اما تا همین اواخر بشکل های عجیب انجام میشد اما درباره اخلالگران اقتصادی و محتال علیرغم فتوای مشهور فقهاء سر مرز قانون تشهیر -که فقط درج حکم در روزنامه ها ست- می ایستند.
۱۲.https://b2n.ir/685512
3-درس گفتار نظری-کاربردی عدالت اجتماعی.mp3
25.17M
⚜درس گفتارهای نظری-کاربردی درباره عدالت اجتماعی
📌جلسه سوم
۱۴۰۰/۷/۱۳
حجت الاسلام قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
✍️#خلاصه نکات مطرح شده در #جلسه_سوم درس گفتارهای نظری_کاربردی درباره عدالت اجتماعی حجت الاسلام محسن قنبریان
🗓۱۳ مهر ۱۴۰۰
📌#بخش_اول
❓سوال جلسه سوم:
خاستگاه مالکیت و واحد اولی در مالکیت چیست؟ و اصالت با چه چیزی است؟
🔸 مالکیت:
مالکیت حقیقی، از آن خداست. همچنین مالکیت ما نسبت به قوای خود، حقیقی است اما مالکیت هایی که در زندگی اجتماعی استفاده می شود، اعتباری هستند.
اعتبار یعنی دادن حد و تعریف چیزی به چیز دیگر به صورت ادعائی مثل دادن حد مالکیت حقیقی به مالکیت ما نسبت به کتاب.
🔹خاستگاه اولی مالکیت اعتباری در زندگی عقلاء، چیست؟
برخی از فقهاء و فلاسفه، واحد اولیه را کار می دانند نه احتکار! و کار یا به صورت صناعت است یا به صورت حیازت.
بعد از آن، مالکیت های تبعی مطرح می شود مانند ارث، خرید و فروش و... یعنی اگر کار (واحد اول) نمی بود، مالکیت های بعدی نیز نمی بود.۱
• نتیجه: جامعه مطلوب از نظر عدالت اقتصادی به گونه ای است که :
۱. همه بهره مندی ها از کار است.
۲. کار، موجب بهره مندی است.
پس جامعه غیر عادلانه به این صورت است که بهره مندی، از کار مفید نیست بلکه از طریق بورس بازی و اختلاس و ... است. همچنین طبق نتیجه دوم، نشانه دیگر جامعه غیر عادلانه این است که ثمره کار را، دیگری ببرد (استثمار).۲
🔸در دنیای مدرن، این نظم طبیعی و عقلائی که بیان شد، بهم ریخته است و مثلا کارگر که کارش از همه بیشتر و سخت تر است، از فقیرترین افراد جامعه هستند.
القاریجار (معرَّب کارگر) در عرف اسلامی، کسی است که خودش (کارش) را اجاره میدهد و در ازای آن پول میگیرد. در روایات ما اجاره دادن خود و قوای خود، مکروه است.
❗️کارگر غیر از عامل و رعیت و برده است؛ با نگاه پسینی به احکام اسلام در مزارعه و مساقات و مضاربه و... -مثل اینکه عامل در سود شریک است-، می توان دریافت که اسلام بیشتر جانب عامل را گرفته است تا سرمایه دار. ۳
در دنیای قبل از سرمایه داری هم کارگر و اجاره نفس وجود داشته است که در داستان حضرت موسی ع، آیه «علی أن تأجرنی ثمانی حجج» شاهد بر آن است اما هیچ وقت تعداد کارگران از تعداد کارفرمایان اینقدر بیشتر نبوده است! به همین دلیل است که از امام صادق ع سوال پرسیدند اگر سود کارگری از تجارت بیشتر باشد، تجارت بکند یا کارگری؟!
پس معلوم می شود که تعداد کارگران زیاد نیست که سود آن می تواند بیشتر از تجارت بشود. اما ایجاد طبقه کارگر، از اتفاقات دوران سرمایه داری است.
🔹تاریخچه ایجاد طبقه کارگر:
در دوره فئودالیته نظام ارباب – رعیتی حاکم بود. بعد از فروپاشی روم غربی، اشراف صاحب زمین های بزرگی شدند و نحوه جدیدی از حکمرانی به وجود آمد که هرکسی، واحد بزرگی از زمین را در اختیار داشت و عده ای رعیت او بودند و عادتا نسل اندر نسل بر آن زمین کار می کردند اما درصدی از سهم -ولو کم-، مال آنها بود. در این دوره، تجارت بسیار محدود و در حد فروش مازاد نیاز خود به شهرهای اطراف و خرید ما یحتاج بود.
با پیشرفت صنعت کشتی سازی و ایجاد دولت مرکزی به خصوص در انگلستان، تجارت بر کشاورزی غلبه کرد ، حالا تجارت مشخص می کرد که چه چیزی کاشته شود تا به درد تجارت بخورد! درنتیجه در اثر «نهضت حصار کشی» جمعیت بسیاری از رعیت، اخراج شدند. این طبقه بیکار مجبور به بستن قرارداد اجاره با همان ارباب های سابق -که الان به دنبال تجارت یا تولید محصولات تجاری بودند-، شدند و چون خیلی جمعیت بیکارها زیاد و در مقابل تقاضا کم بود، قیمت کار او بسیار پایین بود. پس کارگری به معنای اجیر شدن و فقط اجرت گرفتن (نه مشارکت در سود) مولود دوره سرمایه داری (دوره غلبه تجارت بر کشاورزی) است.
❓در چنین جامعه ای، آن اصل «بهره مندی از کار؛ و کار، موجب بهره مندی است» چه می شود؟!
☑️ @m_ghanbarian
✍️#خلاصه نکات مطرح شده در #جلسه_سوم درس گفتارهای نظری_کاربردی درباره عدالت اجتماعی
#بخش_دوم
🔸 کارگر در انقلاب اسلامی:
در جامعه ایران که حدود ۱۱میلیون کارگر و ۲۰۰ هزار کارفرما وجود دارد، طبیعی است که دستِ بالا را کارفرما دارد.
به همین دلیل، امام خمینی (ره) تعیین حداقل دستمزد کارگر توسط شورای مرکب از کارفرما، کارگر و دولت را مطرح کرد درحالیکه طبق شریعت در عقد اجاره، تراضی طرفین( کارگر - کارفرما) شرط است! این یکی از کارکردهای عدالت خواهانه انقلاب اسلامی و اِعمال ولایت مطلقه به نفع طبقات محروم بود.
البته متاسفانه در عمل همیشه دولت، جانب کارفرما را رعایت می کند زیرا گفته می شود که اگر دستمزد کارگر بالا برود، هزینه تولید بالا می رود و نمی توان در بازار رقابت کرد درنتیجه ورشکست می شویم و از آن طرف چون تولید و رشد اقتصادی، برای دولت مهم است، در مقابل رشد درآمد کارگر مقاومت می کند درحالیکه این یک #تله_سیاست است و بررسی های دقیق ثابت کرده است که سهم دستمزد کارگران برای تولید هر واحد محصول صنعتی در بنگاه های خصوصی، ۸/۲درصد است و با کاهش سود بانکی مثلا، می توان هزینه تولید را کاهش داد.
‼️ استفاده از ولایت مطلقه فقیه در این جهت، یک راه علاج موقت است در دوره ای که کارگر طبقه شده است اما راه حل اساسی برای طبقه کارگر چیست و علوم اجتماعی اسلامی و اقتصاد اسلامی چه پیشنهادی دارند؟
یک ایده این بود که ماشین های بزرگ و کارخانجات بزرگ به ملک عموم در بیاید تا کارگر به جای اجاره نفس، به عامل تبدیل شود تا در سود شریک شود که شهید مطهری بیان کرده است۴ و در خود اصل ۴۴ قانون اساسی هم به نوعی دیده شد.
ایده امام موسی صدر، به سمت صنایع کاربَر رفتن نه صنایع سرمایه بَر بود. ۵
اما این سوال جای کار و فکر دارد و پژوهش ها همانجا متوقف شده است!
.............................
۱. برای نمونه به کتاب فقه العقود آیت الله سید کاظم حائری ج۱ رجوع و نظر شهید صدر و آیت الله خویی و... را ببینید.
۲. مجموعه آثار شهید مطهری ج۲۰
۳. رهیافت های اقتصادی امام موسی صدر، ص ۹۳تا۹۵
۴. ر.ک: رهیافتهای اقتصادی
☑️ @m_ghanbarian
📣 نقادی به سبک فارس
▫️خبرگزاری فارس پس از پوشش خبری عادلانه ی(!) سخنان طرفهای بحث در ثریا از حدود ده دقیقه تماس تصویری بنده چند غلط فقهی و... شمارش کرده و همین جا هم آن ده دقیقه را انعکاس نداده تا مخاطب بتواند ارزیابی کند.
• مثلا مخاطب ببیند در همان #وقت_ضیق (ده دقیقه مقابل یک ساعت) هم درباره زندانیان گفته ام: "البته آنها برای انجام یک واجب آورده می شدند"!
و درباره تشهیر هم قبل از یادداشت پیوست در همان برنامه گفته ام: "پیشنهاد می کنم شورای سیاستگذاری با #همکاری_قوه_قضائیه چنین کند"!
• نویسنده محترم خود را معرفی کند تا محضرشان درس پس دهم و قول مشهور فقهای شیعه در هر دو مساله را مرور کنم!
• عمده مطلب یادداشت "نسبت نهاد نماز جمعه با مجرمین قضائی" هم سالهای قبل بنام "رسواگری مفسد اقتصادی از فقه تا قانون تشهیر" در این کانال بود !
• چنانچه آمارهای خوانده شده هم سالها بوده و چون به رخ کشیده نشده بود نویسنده فارس عهده دار توجیهش نبود!
• مروری در یادداشت های بنده، تمجید و تحسین ائمه جمعه حتی برای برداشتن یک نرده یا جوشکاری یک لوله را نشان می دهد. خداوند ما را از انصاف دور نکند.
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2552
به هرشکل همین قدرش هم سپاسگزاریم
مخاطبان فرهیخته، "نقد فارس" / "ده دقیقه حضور تصویری در ثریا" /"یادداشت پیوست" را اینجا بخوانند و قضاوت کنند:
- http://fna.ir/4vrfk
-https://eitaa.com/m_ghanbarian/2543
-https://eitaa.com/m_ghanbarian/2546
🤲 ربنا آتنا من لدنک رحمه و هیئ لنا من امرنا رشدا!
محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
✍🏻 فهرست مطالب حجت الاسلام قنبریان در حوزه نماز جمعه
🔺نماز جمعه؛ تریبون اصیل عدالتخواهی
(برنامه جهان آرا)
- صوت
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2399
- برش های تصویری
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2400
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2401
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2408
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2409
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2413
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2417
🔺واکاوی دلایل کاهش اثرگذاری نهاد نماز جمعه
(گفتگو با صدای حوزه)
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2496
🔺یادداشت "آقای حاج علی اکبری اینها را هم منع کنید"
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2516
🔺تماس تصویری حجت الاسلام قنبریان در برنامه ثریا با حجت الاسلام حاج علی اکبری
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2543
🔺پاسخ حجت الاسلام حاج علی اکبری به حجت الاسلام قنبریان در برنامه ثریا
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2544
🔺یادداشت "نسبت نهاد نماز جمعه با مجرمین قضائی در روایات و فقه اسلامی"
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2546
🔺ورود مصداقی و رهبری
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2518
🔺سه سطح عدالتخواهی در نماز جمعه تراز
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2522
🔺نماز جمعه در آمار
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2505
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2506
🔺یادداشت "نماز جمعه و امر جامع"
https://eitaa.com/m_ghanbarian/1281
🔺نماز جمعه قبله ی جامعه
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2410
🔺دست های خائنی که به تدریج نماز جمعه را بی محتوا کرد!
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2395
🔺وضع قرآنی نماز جمعه
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2392
🔺نماز جمعه همزاد "امر جامع"
https://eitaa.com/m_ghanbarian/2393
🔺یادداشت "بازگشت رحیم پور به نماز جمعه"
https://eitaa.com/m_ghanbarian/629
🔺دفاع آیت الله جزایری از کارگران گروه ملی فولاد و چند نکته
https://eitaa.com/m_ghanbarian/632
🔺یادداشت "بهتر از سوت قطار و زنگ مدارس"
https://t.me/m_ghanbarian/1730
🔺یادداشت "این کتاب را به امام جمعه شهرها هدیه دهید"
https://t.me/m_ghanbarian/1774
🔺پادکست کمک نفس معنوی
https://t.me/m_ghanbarian/1689
🔺توجه توجه!
https://t.me/m_ghanbarian/1788
🔺تمجید از جوشکاری امام جمعه خرمشهر
https://eitaa.com/m_ghanbarian/230
🔺امام جمعه تراز گام دوم
https://eitaa.com/m_ghanbarian/882
🔺کلیپ پیمان عالمان
https://eitaa.com/m_ghanbarian/881
💸 یارانه پنهان یک مثال واضح از تبعیض ساختاری است.
سناریوهای آزاد سازی و بازاری سازی قیمت ها هم حتی اگر همراه پرداخت یارانه آشکار به اقشار کم درآمد باشد، باز به ضرر این اقشار است!
در ماجرای بنزینی ۹۸ در یادداشت: "آیا یارانه حاصل از آزاد شدن قیمت ها به عدالت اجتماعی می انجامد؟!"
به زبان ساده به آن پرداخته ام؛ که توصیه می کنم مطالعه بفرمایید.
https://eitaa.com/m_ghanbarian/1211
می بینید؛ اگر دستش نزنند به نفع اقشار پرمصرف است؛ قیمتش را آزاد و بازاری کنند باز به نفع همان اقشار پردرآمد است! این یعنی ساختاری معیوب و نیازمند تصحیح.
فقط سناریوهایی که شوک تورمی برای عموم جامعه را در پی ندارد، درمانی موقت برای این مساله است.
#تجربه_شوک_بنزینی
محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
💠 این هفته عدالتی ترین مسأله عمومی کشور بازطرح یارانه های پنهان بود. بازاری سازی اش و هم اینجور ماندنش موجب تبعیض است!
در خطبه تهران ولو کوتاه و در حد موضع (نه تحلیل و تبیین و مطالبه مشخص) طرح شد اما متاسفانه اغلب رسانه ها جمله دیگری که تعرض به مردم تلقی میکردند را تیتر کردند!
اگر عدالت اجتماعی و عمومی را دوست داریم باید شروع ها را گرامی بداریم و تشویق کنیم،
از "موضع بسیط و ساده گرفتن" به "تبیین و تحلیل اسلامی مسأله" بکشانیم و "راه حل های درست" را از تریبون های مقدس، پر پژواک و به اجرا نزدیک کنیم.
#نماز_جمعه
#انصاف
محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian