📸 افتتاح بیمارستان کامکار؛ خیابان باجک (۱۹ دی کنونی)
🗓 ۱۲ اسفند سال ۱۳۴۲
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید
@tarikhqom
📸 #کارت_بسیج__اقتصادی شهید #محمدرضا_محمودیان از شهدای روستای #فردوی قم (تاریخ شهادت ۱۳۶۴/۰۹/۲۹)
🎗در ایام جنگ، این کارتها در مساجد هر محل توزیع می شد. اهالی محل هم یک سری از اجناس که #کوپن به آنها تعلق نمی گرفت ولی تعدادشان هم کم بود را با #کارت_بسیج از تعاونیهای محل خریداری می کردند.
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom
🔺️نام درست رودخانۀ قم
✏️سیدمحسن محسنی- قمپژوه
🔹️به رودخانۀ گذرنده از میانۀ قم که این شهر را به دو قسمت غربی - شرقی تقسیم میکند، در دهههای اخیر «قمرود» میگویند. حال آنکه این رودخانه چند نام متداول از جمله «انار بار» و «لعل رود» و «قدیم رود» دارد.
🔸️آبراهۀ مذکور نامی تاریخی هم دارد که در قدیمیترین سند مکتوب دربارۀ قم یعنی «کتاب قم» یا «تاریخ قم» نگاشته شده در سال 378 ق به صراحت مندرج است. با این عبارت:
«و گویند که آب این وادی در ایام القدیم در موضعی جاری بوده است که آن را وادی عتیق گویند، نزدیک دروازه اصفهان، بالای قبۀ علی بن عیسی طَلحی و به زبان فارسی آن را «#رود_گلفشان» خوانده اند.»
🔸️وجه تسمیه: چون هنگام خروش رودخانه در فصل گلدهی درختان به ویژه درختان انار بوده است و گلهای آنها به وقت خروش بر روی آب به وفور دیده میشدند، موسوم به «#گلفشان » یا «#گل_افشان » و «#انار_بار » شده است. حسب جستوجوی نگارنده در بررسی متون تاریخی تا پایان قاجار، از این رودخانۀ به نام #قمرود یاد نشده است.
🔹️ظاهرا از اواخر دوران پهلوی دوم به خطا «#قمرود » گفته شده است و نگارنده تا کنون به سندی حتی مربوط به زمان #پهلوی_اول که از این رودخانه با نام قمرود یاد کرده باشد، برخورد نکرده است.
🔸️گفتنی است قمرود به صفحۀ بعد از منطقۀ البرز قم و دشت مسیله و منتهاالیه رودخانه گفته میشود و نباید با رودخانه گذرنده از داخل شهر خلط شود.
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید.
@tarikhqom
📸 تصویری زیبا از حرم حضرت معصومه (س)
🗓دوره قاجار
📍عکاس: #آنتوان_سوریوگین/ موزه ملی هلند
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom
🎙سرهنگ زمانی، آجودان شهید #قرنی، در گفتوگو با مشرقنیوز:
🗓مناسبت امروز
🔸️حضرت امام خمینی از هیچ کس بیجهت تعریف نکردهاند، تنها کسی را که نزدیک ده بار از او تعریف کرده اند تیمسار #قرنی بوده است. وقتی به شهادت رسید و پیکر او را به بهشت زهرا میبردند که دفنش کنند، من همه کاره مراسم بودم. امام به یکی از مقامات روحانی میفرمایند او را یک راست به قم ببرید و در صحن حرم #حضرت_معصومه (س) دفن کنید.
🗓 سپهبد قرنی در #سوم اردیبهشت سال ۱۳۵۸ توسط گروهک فرقان به شهادت رسید.
📍مزار وی در صحن امام رضا در حرم حضرت معصومه (س) واقع است.
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید.
@tarikhqom
📸 حرم حضرت معصومه (س)؛ ایوان طلا (صحن عتیق)
🗓سال ۱۲۷۶ هجری شمسی
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom
📸 عالِمی که بعد از ۸ قرن پیکرش سالم بود.
🗓مناسبت امروز
🔹️قطبالدین ابوالحسین سعید بن عبدالله معروف به #قطب_راوندی محدث، مفسر، متکلم، فقیه، فیلسوف و مورخ بزرگ شیعه در قرن ششم هجری و از شاگردان شیخ طبرسی صاحب تفسیر مجمع البیان است.
🔸️مرحوم آیتالله اراکی نقل کرده است: مرحوم آخوند محمد حسن جلالی نقل کرد که استادم مرحوم آقا شیخ محمدحسین فرمود: وقتی که صدراعظم (قریب به زمان مشروطیت) حدود هفت قرن بعد از فوت مرحوم #قطب_راوندی، صحن حرم مطهر حضرت معصومه (س) در #قم را تعمیر می کرد، در اثر تعمیر، #روزنهای به قبر مرحوم قطب راوندی باز شده بود، من رفتم و از نزدیک دیدم دو سر زانوی مرحوم قطب راوندی سالم است، به گونه ای که به نظر می رسید جنازه #تازه دفن شده است.
🔹️سر خود را داخل قبر کردم و سر زانوی آن بزرگوار را بوسیدم در حالی که اثری از #فرسودگی در آن نبود و هیچ تأثیری هم از بوسیدن من در آن بوجود نیامد.
🔸️آیت االله اراکی می فرمودند: من قبلا این داستان را شنیده بودم و این مطلب هم بین مردم قم #متواتر بود که جنازه مرحوم قطب راوندی تازه است.
(منبع: کتاب اجساد جاویدان، ص ۱۵۲)
🔹️به دستور آیت الله مرعشی نجفی سنگ قبر بزرگی بر مزار این عالم شیعه در صحن #آیینه حرم نصب شده است.
🗓قطب راوندی در ۱۴ شوال سال ۵۷۳ هجری قمری وفات کرد.
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
🎬 دبیرستان ماندگار #امام_صادق "ع" (حکیم نظامی سابق)
🔸️نخستین سنگ بنای این دبیرستان در تاریخ ۲۰ آبان ۱۳۱۴ با حضور محمدعلی #فروغی (رئیس الوزا)، علیاصغر #حکمت وزیر معارف، حسن #اسفندیاری رئیس مجلس، محمود #جم وزیر داخله، ابتهاج السلطنه معاون وزارت داخله و... نصب گردید.
🔹️بنای این دبیرستان با نظارت دو مهندس فرانسوی، ماکسیم #سیرو و آندره #گدار در معیت معماران محلی در نهایت زیبایی و متناسب با آب و هوای گرمسیری قم ساخته شد و در سال ۱۳۱۷ به اتمام رسید.
🔸️زیر بنای ساختمان حدود ۱۵۰۰ متر مربع میباشد که در میان باغی به مساحت ۲۰۰۰۰ متر قرار گرفتهاست. بر سراسر دیوارهای درونی و اندرونی دبیرستان کتیبههایی که اشعار آن از دیوان حکیم #نظامی انتخاب شده و با خط بسیار زیبا نوشته شدهاند به چشم میخورد.
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom
📸 چرا به #پل_آهنچی میگویند #پل_آهنچی؟
🎙استاد ابوالحسن گرامی، قمپژوه:
🔸️آیت الله عبدالکریم #حائری از علمایی بود که با ساخت مدرسه و ساماندهی قبور از اطراف حرم و حوزه علمیه خدمات ارزنده ای به #قم مبذول داشت؛ از اقدامات مهم ایشان زمینه سازی برای احداث #قبرستان_نو در قم جهت جلوگیری از #دفن اموات به صورت پراکنده در اطراف حرم بود.
🔹️با توجه به اینکه در آن زمان قبور در قم پراکنده بودند مردم با مشکلاتی در دفن مواجه می شدند از این رو آیت الله عبدالکریم #حائری دغدغه ایجاد #قبرستان را داشت و از خدا یاری خواست تا اینکه زمینه خرید زمین توسط فردی ناشناس، روبروی حرم ایجاد شد.
🔸️در آن زمان رودخانه فاقد #پل بود و مردم برای تردد به سمت مقابل رودخانه با خطر سیل مواجه می شدند، به همین دلیل با وساطت آیت الله حائری در جهت ساخت پل، حاج میرزا سید رضا #آهنچی که از آهن فروشان بود در این کار خیر حضور یافت و پل را در مدت ۷۳ روز احداث کرد تا مردم به راحتی از رودخانه در جوار حرم عبور کنند. به همین دلیل این پل #پل_آهنچی را نامیدند.
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
🎬 فیلم زیبا و کمتر دیدهشده از اطراف حرم حضرت معصومه (س)
🗓سال ۱۳۰۶ هجری شمسی
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom
✉️ شکایت مرحوم سید #مهدی_چهل_اخترانی تولیت وقت #چهل_اختران در سال ۱۳۵۱ به فرح پهلوی مبنیبر شکاف عمیق گنبد تاریخی چهل اختران.
🔺️ این مجموعه یکسال بعد در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپوندید:
@tarikhqom
هدایت شده از 🔖 تاریخِ شَفاهیِ قُم🔖
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
🎙شعر فولکلور "هی میگه همساختکی"
با گویش زیبای قمی
از استاد #عباس_فرساد
📌بش میگم یخده توو آینه کن نیگا! خودتُ بیبین
عینهو پشت کماجدونی! میگه همساختکی
📌بش میگم خیلی تو تخسی! انقه شیطونی نکن
مگ بچه دروازه کاشونی؟ میگه همساختکی
[منبع: قمشناسی]
به #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
🎬 مدرسه علمیه ای در دل کوچههای آذر
❓️نام این مدرسه #جهانگیرخان است یا #جانیخان؟
🔗پاسخ این پرسش را در کانال #تاریخ_شفاهی_قم بخوانید:
@tarikhqom
❓️مدرسه #جهانگیرخان یا #جانیخان؟
🔹️نام مدرسه چنانکه در منابع تاریخی آمده و در وقفنامه آن نیز ذکر گردیده، «مدرسه #جانیخان» است و شهرتش به #جهانگیرخان، بدون سند است.
🔸️میرزا عباس فیض قمی معتقد است این مدرسه یک بار در زمان صفوی از سوی عالم این عصر #میرزاجهانگیرخان، تعمیر شد اما این نظر مورد تایید نیست. چون در وقفنامه سال ۱۳۱۷ق که حدود دویست سال بعد از عصر #صفوی نگارش شده، از مدرسه با عنوان «#جانیخان» یاد شده است.
🔹️از این مدرسه با نام مدرسه #ناصری نیز یاد میشود چون بخشی از مخارج طلاب و روشنایی مدرسه از جانب #ناصرالدین_شاه قاجار پرداخت شده بود.
🔸️عده ای معتقدند منظور از جانیخان پادشاه تاتار #ترکستان است اما عدهای میگویند بانی این مدرسه جانیخانِ #شاملو، از امرای شاهصفی و شاه عباس ثانی است.
🔹️طایفه شاملو، در قم خدماتی کردهاند که بنای مدرسه #مؤمنیه از آن جمله است و از این رو احتمال میرود بنای مدرسه جانیخانِ قم مربوط و منسوب به #جانیخان_شاملو باشد.
🔸️این مدرسه امروزه با نام جهانگیرخان شناخته شده و در کاشیکاری جدید در سال ۱۳۸۳ش، نام #جهانگیرخان بر سر در ورودی مدرسه نگاشته شده است.
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom
🔺️خاطرات #مرحومه_معصومه_حائرییزدی همسر آقامصطفی #خمینی از امام خمینی:
🔹️آقا [امام خمینی] در #نجف خودش سر و صورتش را اصلاح میکرد و علاوه بر کوتاه کردن موهای سر و صورت، موهای #ابروهایش را که روی چشمش را میگرفت کوتاه میکرد. مژههای امام هم خیلی بلند بود و من به شوخی میگفتم #مژههاتان را هم کوتاه کنید.
🔸️آقا خیلی تمیز بود، به طوری که ما سر سفره برای ایشان دو تا چنگال میگذاشتیم تا اگر دو نوع غذا در سفره بود، هر کدام را با #چنگال جداگانهای بردارد. ایشان این قدر تمیز و اهل مراعات بود که میگفتم من خانوادههای روحانی زیادی را دیدهام، اما شما از همه #مدرنتر و امروزیتر هستید.
🔹️یک بار مرحوم حاج احمد آقا پیش ایشان میخواست با دست غذا بخورد که فرمود احمد، اگر میخواهی با دست غذا بخوری، برو #بیرون بخور!
🔸️یکبار خانم [همسر امام] در بشقابی که پلو خورده بود و میخواست #خربزه بگذارد و بخورد، آقا به ایشان تذکر داد.
🔹️ یک میز جلوی درب خانه بود که آقا وقتی وارد منزل میشد، کفشهایش را در میآورد و داخل آن میگذاشت و یک جفت #دمپایی برمیداشت و میپوشید.
🔹️یکبار بار گوشه #قبایش به ظرف غذا یا چنین چیزی مثل آن خورد که فوری گوشه قبا را بالا زد و به طرف دستشویی رفت و قبا را درآورد و گوشه قبا را شست و برگشت.
(منبع: مصاحبه با جماران)
📍ایشان امروز #ششم_اردیبهشتماه۱۴۰۳ دار فانی را وداع گفت.
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید.
@tarikhqom
🗞 [با تیم قم #انگلیسیها را بردیم]
🔺️خاطره مرحوم احمد #یزدانی از مسابقه فوتبال بین تیمهای قم و انگلیس در زمان جنگ #جهانی دوم.
منبع: (نشریه قم امروز، شماره ۱۱، نیمه فروردین ۷۷ تا نیمه اردیبهشت ۷۷)
🔗مصاحبه کامل را در کانال #تاریخ_شفاهی_قم بخوانید:
@tarikhqom
@tarikhqom
@tarikhqom
🗞با تیم قم #انگلیسیها را بردیم!
🎙احمد یزدانی
🔹️قم امروز: لطفاً خودتان را معرفی کنید:
🔸️احمد یزدانی هستم. در سال ۱۲۹۵ در یکی از شهرهای #یزد متولد شدم. تا کلاس ششم ابتدایی درس خواندم و وارد کار دولتی شدم. در سن ۲۵ سالگی به #قم آمدم و برای همیشه در اینجا ساکن شدم.
🔹️قم امروز: از چه سالی فوتبال را شروع کردید؟
🔸️از سن ۱۲ سالگی شروع کردم و وقتی به قم آمدم به طور #رسمی کار را دنبال کردم و تیمی تشکیل دادم.
🔹️قم امروز: در چه محلهای بازی میکردید؟
🔸️در محلهای که باغ اناری در آنجا بود و اکنون به چهارراه #بیمارستان [شهدا] معروف است.
🔹️قم امروز: اعضای تیم شما را چه کسانی تشکیل میدادند؟
🔸️بیشتر بچههای دبیرستان حکیم نظامی و چند تن از جوانان دیگر بودند، همین طور آقایان سیدمهدی #لاجوردی، ابوالقاسم لاجوردی و آقای #مظاهری هم عضو تیم ما بودند که در خاطرم مانده است.
🔹️قم امروز: هدایت این تیم با چه کسی بود و امکانات شما تا چه حد بود؟
🔸️این تیم را آقای #انواری مدیر حکیم نظامی هدایت میکردند و بعد به یکی از دوستان به نام آقای #اعرابی که به تهران رفت و آمد داشت ۵۰ ریال پول دادیم تا یک توپ نمره هفت انگلیسی برایمان آورد و با همان یک توپ کار میکردیم.
🔹️قم امروز: چنانچه خاطرهای از آن دوران به خاطر دارید بفرمایید:
🔸️در جنگ جهانی دوم که انگلیسیها ایران را #اشغال کرده بودند، عدهای از آنها در مکانی که الآن ایستگاه #رادیو است چادر زده بودند و برای خود تیمی تشکیل داده بودند و فوتبال میکردند. روزی قرار شد با تیم قم #مسابقه بدهند. این مسابقه در مدرسه حکیم #نظامی با حضور فرماندار قم و با تشویق مردم آغاز شد. در ابتدای بازی یکی از بازیکنان آنها که یک افسر انگلیسی بود با کفشهای سنگینش #لگد محکمی به ساق پای من زد که مرا از زمین بیرون بردند و پایم را با یک دستمال بستند، ولی دوباره به زمین برگشتم. و چون میخواستم ثابت کنم که از آنها واهمهای نداریم در حین بازی پایم را جلوی پای همان #افسر انگلیسی گرفتم که به زمین خورد و از درد به خود میپیچید، به طوری که از حال رفت و بازی متوقف شد. بالاخره او را به هوش آوردند و دوباره به زمین برگشت. تا آخر بازی خیره خیره به من نگاه میکرد. به هر حال آن بازی را بردیم و ۲ گل بازی را هم من زدم. #فرماندار قم بعد از بازی خیلی خوشحال بود و یک مدال هم به من داد.
📍منبع: [نشریه قم امروز، شماره ۱۱، نیمه فروردین ۷۷ تا نیمه اردیبهشت ۷۷، ص ۸.]
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom
📸 تصویری زیبا از حرم حضرت معصومه (س)
📍میدان آستانه
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom
🗞روزنامه #استوار؛ روزنامهای به استواری ۴۰سال
🔹️روزنامه #استوار در شهر قم به مدیری و صاحب امتیازی #ابوالفضل_طهماسبی تاسیس و شماره اول آن از تاریخ ۲۵ تیر ماه ۱۳۱۴ تا سال ۱۳۵۴ در شهر #قم بدون وقفه منتشر شد.
🔸️ابوالفضل طهماسبی در سال ۱۲۸۰ شمسی در قم متولد شد و در دهم مرداد سال ۱۳۵۴ بدرود حيات گفت و در قبرستان #شيخان قم مدفون شد.
🔹️ در موقع تاسیس روزنامه استوار شهر قم فاقد #چاپخانه بوده و مدیر روزنامه به ناچار مدت ۵ ماه تمام روزنامه را در تهران چاپ و در قم منتشر میکرد. بالاخره پس از ۵ ماه، مدیر روزنامه با شراکت چند نفر دیگر چاپخانهای به نام #چاپخانه_قم تاسیس کرد و از آن تاریخ به بعد روزنامه استوار در قم چاپ شد.
🔸️ طهماسبی از یک طرف با شاهان #پهلوی روبه رو بود. در دوران رضاخان چون اوان کار استوار بود طهماسبی باید بیشتر #مراعات رژیم را میکرد. به همین دلیل اخبار اقدامات و فعالیتهای او به خوبی #پوشش داده میشود.
از طرف دیگر در شهری میخواست کار کند که هم #مذهبی بود و هم آیتالله حائری حوزه قم را تأسیس كرده بود.
به همین دلیل منش او #بينابینی بود.
🔸️استوار در ابتدا به صورت #هفتگی منتشر می شد ولی اندکی بعد به هفته ای دو شماره افزایش یافت که در چهار صفحه به قطع #خشتی بزرگ منتشر میگردید.
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
🎬بازار کهنه قم
📍از دیروز تا امروز
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom
📸 تصویری زیبا از حرم حضرت معصومه (س)
📍میدان آستانه
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom
❓️چرا به #سالاریه میگویند #سالاریه؟
🔹️صاحب باغ #سالاریه «میرزا محمدباقر #متولیباشی» است که #تولیت حرم حضرت معصومه (س) از پدرش به او رسیده بود. او دو پسر به نامهای حسین #سالارالتولیه و ابوالفضل #مصباحالتولیه (معروف به تولیت) داشت.
🔸️بنا به قولی از آنجایی که سالارالتولیه در این باغ #فوت میکند، میرزا محمدباقر نام آن باغ را "سالاریه" میگذارد.
🔹️خانم مریت #هاکس جهانگرد انگلیسی در سال ۱۳۱۱ به دعوت میرزامحمدباقر به این باغ میرود. او در سفرنامهاش مینویسد: در دشتی دور دست، انبوهی درختان سبز دیده میشد که پس از یک ساعت رانندگی به آنجا رسیدیم و آن باغبان متولی حرم بود و مردی روحانی و سیّدی عربیدان و دانشمند. [منظور میرزا محمد باقر متولی باشی است.]
🔸️بیرون دیوار باغ #بیابان بود اما در داخل، باغی بسیار زیبا بود. کاخی رفیع و سفید رنگ در یک سو و مقابلش #حوضی چهار گوش با باغچههایی زیبا، پر از گلهای رنگارنگ که گرد حوض را گرفته بود. در هر طرف #نهرهایی کوچک وجود داشت که درختانی آنها را محصور کرده بودند. خیابانهایی سایهدار و باغچههایی از گل صورتی زیبا و انواع درختان #میوه به چشم میخورد... .
🔹️مساحت باغ در سال ۱۳۱۱ ش حدود ۲۰۰ #جریب بوده است و چون هر جریب برابر با یک دهم هکتار است، در نتیجه مساحت تقریبی آن #بیست_هکتار بوده است.
🔸️در سالهای ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵ مقدار تقریبی باغ #شش هکتار بوده است و بخشی از آن از بین رفته و بخشی نیز فروخته شده است و از سال ۱۳۸۵ حدود #دو هکتار از کل این باغ باقی مانده و بقیه نیز موجودیت خاصی ندارد.
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom
🔺️#تودهایها کتابهای درسی بعد انقلاب را تدوین کردند!
🎙محمود علیزاده طباطبایی، وکیل دادگستری و همافر سابق نیروی هوایی:
🔹️موکّلی داشتم که قبل از انقلاب مدیرکل روابط عمومی وزارت #فرهنگ و #هنر بوده است. ایشان میگفت: در سال ۵۲ یا ۵۳، خانم #فرخرو_پارسا من را خواست و گفت ما بررسی بسیاری کرده ایم؛ جوانهای ایران دارند بیهویت میشوند و به سمت هویت #مارکسیستی میروند تو چند روحانی #خوشفکر و باسواد پیدا کن که کتابهای درسی را تدوین کنند تنها هویتی که جوانان ایرانی میتوانند بگیرند، هویت #مذهبی است.
🔸️ایشان گفت: من آقایان #بهشتی، #باهنر، #گلزاده غفوری و #برقعی را انتخاب کرده ام. وقتی این چهار نفر را نزد خانم پارسا بردم، ایشان دید اینها برخلاف تمام آخوندهای دیگری که در آن روزها نعلین می پوشیدند کفش واکس زده پوشیده اند؛ بسیار #خوشش آمد.
🔹️موکلم میگفت دهه ی ۵۰ کتابهای درسی آموزش و پرورش را این روحانیون تدوین کردند که آن نسل #تربیت شد. الان ببینید چه کسانی کتابهای درسی را تدوین میکنند! قطعا #تودهایها!
🗞(منبع: نشریه آگاهی نو- شماره اول سال چهارم- فروردین ۱۴۰۳)
🔗به کانال #تاریخ_شفاهی_قم بپیوندید:
@tarikhqom