۲۵-شرح عهدنامه مالک اشتر.mp3
19.34M
📚 درسهایی از نهج البلاغه
شرح نامه۵۳/ جلسه بیست و پنجم/ ۳۱شهریور۱۴۰۲
▫️ فراز مربوط به احکام خراج
• گزارشی تاریخی از خراج
- از مقاسمه تا قباله!
- مصارف خراج
- تامین حقوق عمومی از این منبع
• نکات مهم فراز:
- تلازم صلاح جامعه به صلاح خراج دهنده
- تلازم خراج با آبادانی زمین
- تلازم کاهش خراج با مزیت های سیاسی
- نسبت مستقیم عمران زمین با تحمل مردم
#آیین_حکمرانی
#شرح_عهدنامه_مالک_اشتر
حجت الاسلام محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
📚 درسهایی از نهج البلاغه
شرح نامه۵۳/ جلسه بیست و پنجم/ ۳۱شهریور۱۴۰۲
حجت الاسلام محسن قنبریان
▫️ فراز مربوط به احکام خراج
✔️ گزارشی کوتاه از خراج در تاریخ
• خراج نوعی مال الاجاره ای است که در قبال زمین گرفته می شد. در فقه شیعه زمین هایی که با جنگ و غلبه فتح می شد، ملک عموم مسلمین بود و همان اهالی یا دیگران سپرده در قبالش خراج گرفته می شد که یکی از منابع بیت المال بود.
• حاکم در اینجا نقش #تولیت داشت نه ولایت؛ یعنی به جای عموم مردم در قرارداد و اخذ خراج و هزینه عمل می کرد.
اولین بار در خیبر (سال۷ق) بنابر پیشنهاد یهودیان، زمین در اختیار آنها ماند و در عوض متعهد شدند نیم درآمد حاصل را سالانه به پیامبر(ص) دهند.
• طرق خراج: مقاسمه/ مساحی / ضمان و قباله شد!
سیره پیامبر(ص)" مقاسمه"(تقسیم محصول) بود بعدا به "مساحی" (به حسب مساحت) منحرف و بعدتر به شکل "قباله و ضمان" در آمد!
در قباله و ضمان عملا سرزمینی به کسی در قبال خراج سالانه ای بخشیده می شد و او مثل پیمانکار بیشتر از آن را از کشاورزان منطقه می گرفت!
امیرالمومنین به سیره پیامبر(ص) عمل می کرد هم مساحی و هم قباله را رد می کرد
به حسب نقل مردی نزد ابن عباس(کارگزار امام در بصره) آمد و در خواست کرد شهر اُبُلّه (حوالی بصره) را به ۱۰۰هزار درهم به او واگذارد که ابن عباس او را ۱۰۰ تازیانه زد...
در دوره امویان و عباسیان، قباله و ضمان باب شد.
• یعقوبی خراج عراق در عهد معاویه را ۶۵۵میلیون درهم می شمارد(ج۲ص۱۶۹)
• مصرف این منبع از بیت المال برای: تامین مخارج دولت، خرج خدمات عمومی(امنیت، بهداشت، آموزش و...) و سرانه مساوی به مسلمانان بود.
نکته حائز اهمیت اینجاست که وقتی از #حق بودن بهداشت عمومی، امنیت و آموزش سخن گفته میشود باید برای نفقه واجب متصدیان آن #ارتزاق معلوم کرد تا با #اجرت ، بازاری نشود و آن #خدمت تبدیل به #کالا نشود؛ منبع تامین این ارتزاق در دنیای گذشته اینجا بود همچنین شعب حکمرانی و ولایات که باز لزوم ارتزاق نه قراردادهای بازاری دارد از اینجا تامین می شد.
✔️ نکات مهم فراز
1⃣ تلازم صلاح دیگران بر صلاح خراج دهندگان.
امر به گونه ای تدبیر شود که صلاح خراج دهندگان لحاظ شود.
2⃣ تلازم خراج با آبادانی زمین.
بیش و پیش از خراج باید به فکر آبادانی زمین بود والا شهرها ویران و خراج غیر ممکن می شود.
3⃣ شنیدن سخن و شکایت خراج دهندگان از سنگینی آن.
کاهش آن موجب افزایش امید اجتماعی می شود و...
4⃣ تلازم کاهش خراج(کاستی درآمد دولت) با مزیت سیاسی.
مزیت سیاسی مثل آراسته شدن حکومت/ جلب ستایش مردم/ گسترش عدالت/ جلب اطمینان آنان و ذخیره آن
5⃣ نسبت مستقیم عمران و آبادانی با تحمل مردم:
انَّ العُمران مُحتُمل ما حَمَّلتَه...: بر مملکت آباد آنچه بار کنی می تواند از عهده اش برآید
در مقابل، ویرانی سرزمین، عامل تنگدستی مردم است و این (در اینجا) بخاطر مال طلبی حاکمان است که اصالت را به گرفتن خراج نه آباد کردن مملکت می داند.
✔️ فراز مربوطه:
اینجا بخوانید: https://zaya.io/vuxfl
☑️ @m_ghanbarian
بسم الله الرحمن الرحيم و له الحمد
📚 مبانی فقهی و حِکمی مشروح مذاکرات قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
🎙 با ارائه:
حجت الاسلام والمسلمین استاد قنبریان
🔻ویژهی:
🔹طلاب سطح ٣ و ۴ حوزه های علمیه
🔹و دانشجویان مقطع ارشد و دکتری رشتههای مرتبط
📍مکان: تهران، حوزه علمیه مشکوة (مدرسه صدر)
✅ جهت ثبت نام، اطلاعات خود را به نام کاربری @sajadbeygi در پیام رسانهای بله یا ایتا ارسال نمایید.
⚠️ آنچه به انسداد می انجامد!
• عده ای به #انسداد و ناامیدی می رسند و اگر صدای مجازی داشته باشند، آنرا به اشتراک هم می گذارند. عده ای دیگر بخاطر #جهاد_امید_آفرینی اینها را "طبقه" می کنند و مثلا انتهای راه عدالتخواهی موجود را انسداد می شمارند! و راه را از آنچه هست تنگ تر می کنند!
• قرآن و عترت به ما نکته کلیدی ای می آموزند: هر کنشی، اثر وضعی خود را دارد.
یکی از آثار وضعی و قهری، "رسیدن به انسداد و ناامیدی" است.
واژه "خیبة" مفید این معناست.
❓ اما چه کسی به خیبة و انسداد می رسد؟
• در سوره طه دو رقمش بیان شده است:
۱- "قد خاب من افتری"(۶۱طه): به ناامیدی و انسداد می رسد کسی که افتراء ببندد.
⬅️ واضح است افتراء، دروغ است کسی که پی دروغ و زایده گویی خود برود، واقعیتی ثابت نمی کند؛ پس چاره ای از کسی نمی بیند و به انسداد می رسد.
۲- "قد خاب من حمل ظلماً"(۱۱۱طه): به ناامیدی و انسداد می رسد کسی که با خود ظلمی را حمل کند.
⬅️ هرچه #عدالتخواهی مطابق با نظام عالم است، ظلم مخالف نظم ربوبی شنا کردن است.
اگر افشاگر و اینستابازی ظلمی با خود حمل می کند، بارش را در انسداد زمین می نهد؛ هرچه ظلم بزرگتر، ناامیدی و انسدادش غلیظ تر.
⬅️ نسبت "جزء" را به" کل" دادن "افتراء" است و "افتراء بستن به اساس نظام اسلامی"، "حمل ظلم کردن" است؛ صاحبش را ناامید و دچار انسداد می کند.
• قرین انسدادی ها، "هلاک شوندگان" هستند؛ که حضرت امیر(ع) در خطبه۱۶ آنها را قرینه ی انسدادی ها می کند: وزیران شعار!
:"هلک من ادعی و خاب من افتری" : مدعیان بی عمل و فیک هم هلاک میشوند...!
محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
هدایت شده از کانال رسمی حسینیه اندیشه
🔅کمی درباره «زخم گلوی امپراتور»🔅
🔸«خیلی اهل عبادت بودهاند و رسیدگی زیادی به فقراء داشتهاند و اخلاق خوبشان همه را تحتتاثیر قرار میداده و کلی حدیث و معارف اجدادشان را برای دیگران نقل میکردهاند و...» این توصیفی از سیره ائمه است که معمولاً میگویند و میشنویم. اما دشمنان بزرگ و حرفهای، مثل ما ساده و بسیط نیستند که آن حقیقتهای پیچیده را با همین سادگی و بساطت ما، توصیف کنند.
🔹بخاطر همین بود که «منصور دوانیقی» (امپراتوری که تثبیت «بنیعباس» با اقتدار او ممکن شد و فتوحات را تا «طبرستان» گسترش داد و قیامهای متعددی از «نهضت اسحاق» و «جنبش راوندیه» تا «خیزش سادات حسنی» را سرکوب کرد و با چند هزار صنعتگر در طول چهار سال، شهر «بغداد» را بنیان گذاشت) وقتی میخواست «جعفر بن محمد» را توصیف کند، میگفت: «هذا الشجا المعترض فی حلوق الخلفاء... این استخوان گیرکرده در گلوی خلفاء» و فقط به یاد خِرخِر نفَسهای حکومتش و زخمخوردگی گلوی خودش نمیافتاد بلکه همه خلفای همعصر با اباعبدالله را در این بیچارگی شریک میکرد.
🔸حتی وقتی غوغای سادات حسنی، حجاز و عراق را در برگرفت و خواب را از چشمان منصور گرفت، باز هم از پیچیدگیهای رفتار «جعفر بن محمد» میلرزید: «قد کنت مُصرّاً علی قتل جعفر... و کان امره ـ و ان کان ممّن لایخرج بالسیف ـ اغلظ عندی و اهمّ علیّ من امر عبدالله بن حسن و قد کنتُ اعلم هذا منه و من آبائه علی عهد بنی امیّه... من بر کشتن جعفر اصرار داشتم و قضیه او ـ گرچه از کسانی است که قیام مسلحانه نخواهد کرد ـ سختتر و بااهمیتتر از قضیه عبدالله بن حسن [رهبر قیامهای مسلحانهی سادات حسنی] در نزد من است. من این رفتار را از او و پدرانش در عهد بنی امیّه هم سراغ داشتم...»
🔹بدون لشگر و سلاح و پولپاشی بین طرفداران و در اوج تقیّه، برای یک امپراتوری خطرناکتر از اهالی قیام مسلحانه باشی و پیچیدگی و کیاستی در علم حدیث و کلام و فقه و اعتقادات و اخلاقت موج بزند که از شمشیر سختتر و برندهتر باشد و لقمهی گلوگیر ِ یکی از دو ابرقدرت جهان در آن روزگار شود. این باورنکردنیها، وقتی به آستان «جعفر بن محمد» و پدرانش میرسند، به واقعیتهای معجزگون تبدیل میشوند. البته فهم این معجزات و پیدا کردن نسخه امروزین آن، به فقاهتی نیاز دارد که گویا باید خیلی دقیقتر از تفقه در احکام نماز و روزه و حج و... باشد. فقاهتی که اگر در میان حوزههای ما پا گرفته بود، دیگر علمائی پیدا نمیشدند که به اسم دینداری خالص و ولایت و برائت و دوری از سیاست، در اخلاق خوب و عبادات فراوان و دروس خارج مفصّل خودشان غوطهور شوند اما بدون شباهت به مولایشان امام صادق، نه گلوگیر امپراتورهای مدرن شوند و نه مباحث علمیشان برندهتر از سلاح در مقابل ابرقدرتها به حساب بیاید.
♥️ تقدیم به مردی که به قول رهبری، «آیتاللهالعظمای واقعی خود او بود»؛ فقیه جعفری خالصی که مثل استخوان در گلو، خواب راحت را از بتپرستی مدرن و کاهنان معابد آن گرفته بود و گرفته است و خودش را در یکی از پیامهایش این طور روایت کرد: «قدرتها و ابرقدرتها و نوکران آنان مطمئن باشند که اگر خمینی یکه وتنها هم بماند به راه خود که راه مبارزه با کفر و ظلم و شرک و بت پرستی است ادامه می دهد و به یاری خدا در کنار بسیجیان جهان اسلام، این پابرهنههای مغضوب دیکتاتورها، خواب راحت را از دیدگان جهانخواران و سرسپردگانی که به ستم و ظلم خویشتن اصرار می نمایند سلب خواهد کرد.»
✍️ حجتالاسلام محمدصادق حیدری
✅https://eitaa.com/HossiniehAndisheh
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
🎥 میشود بهاییها را به عنوان اقلیت های مذهبی پذیرفت؟!
🔰قسمت هفتم × برنامه تلوزیونی «علامت»
💠کوفه؛ نقطه، سرخط!
💬گفتگو با حجت الاسلام قنبریان
🔸شبکه دو سیما
▫️ @alamaat_tv2
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
💠 عکس پهپادی کنار عکس سلفی!
آقا می فرماید به قله داریم نزدیک میشویم اما عکس های سلفی نمی گذارد ببینیم!
عکس پهپادی هم داشته باش!
ایران در کشور دیگر با یک تهدید، اردوگاه های نظامی مخالفین خود را خالی می کند ولی اسرائیل نمی تواند چنین کند. دور تا دورش گروه های نظامی وابسته به ایران اند و با تهدید و توافق هم خالی نمی شود!
#طوفان_الاقصی
#کردستان_عراق
▪︎سخنرانی کامل را اینجا بشنوید
(مربوط به ۱مهر۱۴۰۲)
حجت الاسلام قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
🏦 بی توجهی به اصول قانون اساسی آری ، به قرائتی خاص از اقتصاد کلان نه!
یادداشت حجت الاسلام قنبریان را اینجا بخوانید
☑️ @m_ghanbarian
🏦 بی توجهی به اصول قانون اساسی آری ، به قرائتی خاص از اقتصاد کلان نه!
به نظر "مجله تجارت فردا" دکتر #مقصودی برای دفتر اقتصاد کلان سازمان برنامه و بودجه مناسب نیست چون "مکانیسم بازار" را افسانه می داند و "رابطه نقدینگی و تورم" را رد می کند!
آقایان طبیبیان و نیلی و... مناسبند چون این اصول اقتصاد کلان را خدشه ناپذیر قبول داشتند!
(ولو فصل اقتصادِ قانون اساسی را مخدوش و متاثر از چپ ها دانسته و رد کنند!)
فکر نکنید دعوای "دانش و ارزش" و "علم و ایدئولوژی" در بین است؛ دعوای "ارزش - ارزش" و "مکتب - شبه علم" است!
"مکانیسم بازار" در ادبیات اقتصادی لیبرال هم قرائت واحد ندارد؛ حتی #فریدمن هم مطلقِ دخالت دولت را نفی نمی کند!
از "بازار آلمان" تا "بازار انگلیس" و حتی آمریکا، بازارند، با مکانیسم های متفاوت و میزان مداخله متفاوت دولت؛ پس اصل گرفتن مکانیسم بازار در یک قرائت واحد، واقعا افسانه ای بیش نیست. هنگ کنگی دیدن/خواستن اقتصاد ایران از هر ایده ای ایدئولوژیک تر و هم نشدنی تر است.
"رابطه نقدینگی و تورم" نیز غیر از متاثر بودن از یک نظریه پولی، مطالعات اقتصادی متعددی در اقتصاد ایران دارد که الزاما دلخواه تجارت فردا را نتیجه نمی دهد.
به لحاظ اقتصاد سیاسی ایران هم ظاهراً به نظر برخی آقایان بین "نقدینگیِ مخلوق بانک خصوصی" با "نقدینگیِ حاصل از افزایش دستمزد کارگر" فرق است و فقط دومی موجب تورم میشود!
تجارت فردا خود را آینه جامعه فرض و از نگرانی جامعه بخاطر انتصاب مثل دکتر مقصودی به جهت خدشه به این اصول مسلم انگاشته شان گفته؛ اما چیزی از نگرانی جامعه ایرانی نسبت به بیش از سه دهه تعطیلی فصل اقتصادی قانون اساسی اش بخاطر عدم اعتقاد مدیرانی -که برخی را شمرده- نگفته است!
وجه مشترک ستوده شدگان (و دیگر مدیران اقتصادی دهه های پیشین که نام نبردند) همه این است که اعتقادی به فصل اقتصادی قانون اساسی نداشته آنرا با #برچسب_چپ رد و تعطیل نگه داشته بودند!
اینکه #فاصله_فقر_و_غنا و نگرانی جامعه از آن؛ چقدر بخاطر مصاحبه های نادرمدیرانی است -که اعتقادی به برخی قرائتهای خاص اقتصادی ندارند- و چقدر بخاطر #تعطیلی_اصل۴۳ و #کاریکاتور_شدن_اصل۴۴ است؟ را خوب است قضاوتش را به خود جامعه واگذارند!
جالب اینکه قانون اساسی وقتی پس ازبررسی خبرگان، رای اکثریت قاطع ملت ایران را هم گرفت، گروه های کمونیستی وچپ گرا -که نوعا رفراندوم قانون اساسی را تحریم کرده بودند- اصول اقتصادی قانون اساسی را سرمایه داری خواندند!
طرفداران لیبرالیسم اقتصادی هم که بیش از سه دهه در مصادر اصلی اقتصاد نشستند، آنرا کمونیستی و چپ خواندند و تعطیلش کردند!
این است سرنوشت قانون اساسی بین ایدئولوژی زدگی چپ و راست اقتصادی؛ بین تحریم یا تعطیل!
سؤالی که تجارت فردا خوب است از خودش بپرسد این است: جامعه نگران ادامه تعطیلی فصل اقتصادی قانون اساسی است یا خدشه و بازبینی برخی قرائتهای خاص در حوزه نظریه پولی؟!
در بین قرائت های موجود و مفروض از مکانیسم بازار و میزان دخالت دولت، جانب نظریه ای -که نزدیک به اصول قانون اساسی است- را گرفتن ایدئولوژیک تر است؟ یا "قرائتی ایدئولوژیک" از بازار را بر بقیه قرائت ها و هم قانون اساسی فائق کردن؟
📝 محسن قنبریان ۱۴۰۲/۷/۱۶
☑️ @m_ghanbarian
⭕️ مدرسه راهبری حل مسأله انقلاب اسلامی
"شهید بیاضی زاده"
✅گفتمان سازی حل مسأله و بستر سازی تربیت و کشف استعداد های حل مسأله طلاب و فضلای حوزه علمیه
🌐لینک ثبت نام :
https://formafzar.com/form/z02bb
ارتباط در پیامرسان ایتا :
https://eitaa.com/A313mo
❇️ بمناسبت سالروز ورود حضرت فاطمه معصومه(س) به قم، الگوی سوم برای زن (مقابل نگاه متحجر و متجدد) در جزوه "از موءودة تا محرّرة" بخوانید!
➕ فهرست مباحث در حوزه زن و حجاب و عفاف
☑️ @m_ghanbarian
هدایت شده از مجموعه فرهنگی سرچشمه
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
📌لیبرالیسم اقتصادی در شبه جزیره عربستان
قبل از اسلام!
🎙استاد قنبریان
#اقتصاد_اسلامی
#نشست_اندیشه_ای
🆔@sarcheshmeh_nour
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
💥 حماسه اخلاقی-انسانی حماس!
یادداشت حجت الاسلام قنبریان را اینجا بخوانید
☑️ @m_ghanbarian
💥 حماسه اخلاقی-انسانی حماس!
• اسرائیل عرفاً و شرعاً حکمش از یهود بنی قریظه و معاصر پیامبر(ص) شدیدتر و غلیظ تر است؛ چون یهود معاصر پیامبر، "بالاصاله" مالک زمین و باغهایشان بودند و بخاطر تخلف از معاهده و خیانت، "بالعرض" مالکیت را از دست دادند؛ بنا به نقلی مشهور، با پیشنهاد خودشان به حکمیت سعد بن معاذ، مردانشان کشته و زنانشان اسیر شدند!
اسرائیل "بالذات" غاصب است و زن و مردشان در این غصب همراه اند؛ بعلاوه که در نسل کشی فلسطین هم داستان اند. با فلسطین بدتر از آنچه فرعون با بنی اسرائیل کرد (يُذَبِّحُونَ أَبْنَاءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءَكُمْ) می کنند: کودک کشی و نسل کشی!
غیر از آمار، اعترافات جنایت و تجاوز به دختران فلسطین (در طنطوره و...) را دیده و شنیده اید.
• "فمن اعتدی علیکم فاعتدوا علیه بمثل مااعتدی علیکم": پس هرکس به شما تعدی کرد شما نیز به مثل آن بر او تعدی کنید(۱۹۴بقره) همان "قانون مقابله به مثل" را می گوید که "قانونی عقلایی" است و سخن قرآن تا اینجا "حکم امضائی" است؛ "حکم تاسیسی"، تتمه آیه است: "فاتقوا الله..." از خدا پروا کنید!
ای بسا عرف، مقابله به مثل را "بی حد" انجام دهد: فحش، به فحش ؛ قطعه قطعه کردن(مُثله کردن)، آب بستن، تجاوز به عنف کردن و...!
اما آیه، مومنان را از ارتکاب حرام در مقابله به مثل برحذر می دارد. (مصباح الفقاهه ج۱ ص۵۳۵)
دفاع، واجب و کشتن غاصبِ قاتل، جایز و اگر تنها راه رفع غصبش باشد، واجب است؛ اما مثله کردن او یا مثل آنچه اسرائیلی ها با جنازه برهنه شده ی شهدای مقاومت کردند، برای مسلمان جایز و اخلاقی نیست.
• حماس و مقاومت غیر از حماسه نظامی-اطلاعاتی اش، #حماسه_اخلاق هم در فتح بزرگش آفریده است. نه در دفاع از مردم خود و مقابله به مثل، کوتاهی کرده و سازش و انظلام پذیرفته و نه تعدی ای بیشتر از حد مجاز مرتکب شده است.
می شد زنان غاصب (ولو نشسته در خانه و شهرک) را اسیر کنند اما ویدئوها نشان می دهد "زنان بچه دار و غیر مسلح" را به جای امن هدایت و از شبکه۱۲ تلویزیون اسرائیل مصاحبه با زنی پخش می شود که وقتی به مبارزین مقاومت می گوید من بچه دارم! جواب می شنود: نگران نباش ما مسلمانیم و آسیبی به شما نمی زنیم!
به گزارش یدیعوت، حماس حاضر به مبادله "زنان مسلح اسیر شده" با زنان فلسطینی در بند اسرائیل است.
کافیست نمودار کشته شدن کودکان توسط اسرائیل و حملات مقابله به مثل مقاومت را باهم مقایسه کنید. بالاتر از تفاوت کمّی، "تفاوت کیفی" است؛ که رژیم کودک کش در موارد عدیده تعمد در کشتن کودکان دارد اما کودکان اسرائیلی، فقط در حین مقابله به مثل با والدین غاصب، ناخواسته کشته شده اند.
مجاهدان، پیر زنی که حتی موسس کیبوتص (مزارع اشتراکی خاص یهود) و به نوعی طراح بخشی از اشغال و غصب است را بدون آزار با خود می برند.
از آنچه رسانه های خود اسرائیل پخش می کنند معلوم میشود بدن برهنه آن زن (شانی لوک) در پیکاب، یا در همان جشن کذایی برهنه بوده (چنانچه از عکسهای دیگر او برمی آید) یا اصلا انتسابش به مقاومت مخدوش است! و در بدترین حالت حکم یک متخلف را به همه مقاومت نمیتوان داد.
• این حواس جمعی مقاومت را طرفداران مجازی او هم باید پاس بدارند. از مقاومت روایتی متفاوت از اسرائیل و داعش برای جهان بسازند.
اسلام سیاسی و مبارزی که سازش نمی پذیرد اما بیشتر از حد مجازِ دفاع و مقابله به مثل هم تعدی و ظلم نمی کند.
از اول این اسلام، دیگری ای مقابل اوانجلیس های وحشی و اسلام آمریکایی داعش و... بوده است. "استشهاد"ش، "انتحاری گری" و "مقابله به مثلش" ، "بزهکاری" و توحش نبوده است.
📝 محسن قنبریان ۱۸مهر۱۴۰۲
☑️ @m_ghanbarian
هدایت شده از پایگاه خبری علوم انسانی مفتاح
🔰 سلسله دروس خارج و درس گفتارهای نظامهای اسلامی
🔹موضوع: فقه عدالت آموزشی
🎙استاد: حجت الاسلام و المسلمین محسن قنبریان
🔹 زمان: یکشنبهها بعد از نماز ظهر و عصر
🔹 مکان: دبیرخانه علوم انسانی اسلامی مفتاح (میدان معلم- بلوار سمیه، بین کوچه 26 و 28 - پلاک 472)
❇️ جهت ثبت نام و اطلاعات بیشتر با شماره های 37830183 - 09103949296 تماس حاصل بفرمایید.
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#عدالت_آموزشی
#درس_خارج
#قم
🔳 با #مفتاح_اندیشه همراه باشید
🆔 @meftahandishe_com
۲۶-شرح عهدنامه مالک اشتر.mp3
21.42M
📚 درسهایی از نهج البلاغه
شرح نامه۵۳/ جلسه بیست و ششم/ ۱۴مهر۱۴۰۲
▫️فراز مربوط به دبیران
✔️ بحثی مهم در نظام دیوانی و علیه دیوان سالاری!
• چند مقدمه لازم:
- حاکم صالح/ سازمان صالح
- ویژگی دولت مدرن
- یکی از مبادی دیوان سالاری
- نقطه تعادل در دوگانه دبیر-دیوان
• دبیر و کارگزار خوب + اختیار لازم برای اقدام و خروجی کار
- شرایط کارگزار خوب
• روش کشف شرائط و گزینش:
- گزینش براساس صفات درونی حاکم(خوب یا بد) نباشد
- گزینش بیرونی با اختبار و به حسب خروجی نهایی کارها
• تشکیلات آری؛ دیوان سالاری نه!
- مسئول نهایی، خود حاکم!
#آیین_حکمرانی
#شرح_عهدنامه_مالک_اشتر
حجت الاسلام محسن قنبریان
☑️ @m_ghanbarian
📚 درسهایی از نهج البلاغه
شرح نامه۵۳/ جلسه بیست و ششم/ ۱۴مهر۱۴۰۲
حجت الاسلام محسن قنبریان
#بخش_اول
▫️فراز مربوط به دبیران (ثم انظر فی حال کتابک...)
✔️ بحثی مهم در نظام دیوانی و علیه دیوان سالاری!
▪︎در این فراز با دو بحث مواجهه ایم:
- ویژگی های دبیران (ثبوتاً)
- راه کشف و شناخت آن (اثباتاً)
⬅️ با ضمّ خصائص عمّال و کارگزاران، برای کلیت دیوان دولت استفاده می کنیم.
▪︎چند نکته مهم برای فهم بهتر قسمت اول:
۱. حکومت، هم "حاکم و حکمران صالح" می خواهد و هم "سازمان صالح".
شهید مطهری در ده گفتار سازمان صالح را خوب بیان کرده است.
۲. از ویژگی های دولت مدرن این است که به "سازمان" بیشتر از "خصائص حاکم و حکمران" می پردازد. این شعار را در بین دوستان انقلابی هم می شنوید که: "سازمان باید طوری باشد که آدم فاسق و فاجر هم کارایی خوب داشته باشد"!
۳. یکی از مبادی "دیوان سالاری" و #اصالت_دیوان همین جاست. اگر در دوگانه دیوان_دبیر اصالت را به دیوان و سازمان داده شود، دیوانسالاری شکل می گیرد.
⬅️ تبعاً برای صالح شدن سازمان در این اصالت بخشی، مثلا "تجزیه کار" صورت می گیرد؛ که تمرکز کار و اختیارات، فساد نیاورد ⬅️ این هم موجب می شود دیوان گسترده تر و الزاماً خروجی اتفاق نیافتد!
⚠️ از کف میدان اگر خبر بگیرید می بینید بسیاری از عدم کارائی ها و خروجی نداشتن ها، به علت تعدد دستگاه های تصمیم گیر در امور و نبودن تمام کننده است. مدیر هم ترجیح می دهد املاء ننویسد تا غلط از او نگیرند! دیوانسالاری و کاغذ بازی و گزارش میشود هفت دست، شام و نهار خبری نیست!
۴. یکی از راههای جلوگیری از دیوانسالاری، "نقطه تعادل یابی" در آن دوگانه است. یعنی: لحاظ شرائط در دبیران و عمّال + اختیار لازم برای اقدام و خروجی کار.
• در قسمت اول این فراز شرایط دبیران را می شمارد:
- تولیت بخشی در امور (که مفید نوعی اختیار و جانشینی است برای تمام کردن کار) به بهترین ها
- آنجا که اسرار یا رانت اطلاعات در بین است، این شرائط مهمتر است
- "خوبی های اخلاق را در خود جمع کرده باشد" از کسانی باشد که "کرامتِ(عطا شده) او را سرمست نکند"
ممّن لا تَبطُرُهُ الکرامه، مفید همان نکته است که اختیاری دست اوست که می تواند کار را تمام و اهداف حکومت (احقاق حق و برقراری عدل) را محقق کند؛ چون می دانیم خود پست و مقام، در فرهنگ علوی، کرامتی ندارد.
▪︎ در بخش دوم راه کشف این شرائط بیان می شود
قبلا در بحث حکومت علوی و تبار گزینی به روش درست شایسته سالاری پرداختیم.
• از جمع بین فراز دبیران و عمّال فمهیده می شود:
1⃣ روش گزینش، درونی و متکی به خود حاکم نباشد!
• نه متکی به صفات بد حاکم باشد. در بخش عمّال فرمود:
ولاتُوَلِّهِم مُحاباهً و اَثَرهً: آنها را از سر تمایلات شخصی و خود رأیی (بدون مشورت)، تولیت نده!
• نه حتی متکی به صفات خوب درونی حاکم باشد! در این فراز می فرماید:
وَلایَکُن اختیارُکَ ایّاهُم علی فراسَتک و استنامتک و حُسن الظن منک: گزینش آنها را از سر فراست (و تیزبینی) ات و اعتماد داشتن و حسن ظن ات به آنها نباشد!
❓چرا حتی با صفات خوب درونی ات هم گزینش نکن؟!
می فرماید چون: "مردان با ظاهر آرایی و خوش خدمتی نظر حاکمان را به خود جلب می کنند اما در پس این ظاهر نیکو و خوش خدمتی خبری از خیر خواهی و امانتداری نیست"!
یعنی دست بالای دست بسیار است و مقابل هوش سفید تو، هوش سیاه هم هست و فراستت را دور می زند.
2⃣ روش گزینش بیرونی و به حسب خروجی نهایی کارهایش باشد.
• در فراز عمّال فرمود: "فاستعملهم اختباراً: با امتحان و اختبار آنها را به کار بگیر (نه تمایل و تشخیص شخصی)
• در این فراز می فرماید: "اختَبِرهُم بما وُلُّوا للصالحین قَبلک فَاعمِد لاَحسَنِهِم کان فی العامَّهِ اثراً و اعرفَهُم بالامانهِ وجهاً: اختبار و امتحان با بررسی تولیت های قبلی برای حاکمان صالح باشد. از بین اینان بر کسی تکیه کن که در مردم اثر نیکو تری نهاده (خروجی واقعی) و بیشتر به امانت داری شناخته شده است."
⬅️ یعنی صرف روزومه کافی نیست، باید اثر و کارکرد واقعی مدیران دوره های قبل بررسی شود. دیده شود آن دوره، منطقه او در چه وضعیت و مشکلاتی بوده و او برایشان چه کرده است؛ نه صرف اینکه چندین سال سابقه مدیریت داشته و هیچ گزارش سوء و سوء پیشینه ندارد! چون مدیران محافظه کار هم چنین اند کاری نمی کنند و خطایی هم رخ نمی دهد! (دقت کنید!)
⬅️ می فرماید اگر چنین گزینش دقیق و درستی کردی "نشانه خیر خواهی تو برای خدا و برای مردمی است که ولایت آنها را بر عهده گرفته ای"!
ادامه در بخش دوم
☑️ @m_ghanbarian
📚 درسهایی از نهج البلاغه
شرح نامه۵۳/ جلسه بیست و ششم/ ۱۴مهر۱۴۰۲
حجت الاسلام محسن قنبریان
#بخش_دوم
▪︎ تشکیلات آری؛ دیوان سالاری نه!
"اولوا الامر" یعنی ولیّ (الامر یعنی حکومت). حکومت امور متعددی دارد که باید خوب از هم بازشناخته شود. نه یک امر تجزیه شود که دیوان گسترده و دیوان سالاری شکل بگیرد، و نه امور تداخل کند و...
لذا در تتمه می فرماید: "و اجعل لرَاسِ کُلِّ امر من امورک راساً منهم: بالای هریک از امور حکومت یکی از همان شایستگان را قرار بده"
"کسی که بزرگی کار ناتوانش نسازد و بسیاری کارها پریشانش نکند"!
⬅️ مسئولیت کلان دست آخر با خود حاکم است!
می فرماید "اگر در دبیرانت ایرادی باشد و تو از آن غافل باشی تو مسئول آن خواهی بود".
اینجور یک تشکیلات از صدر تا ساقه، مسئول می شود و پاسخگو نه امر در دیوان دور بزند و به نتیجه نرسد و کسی هم پاسخگویش نباشد و دیوان سالاری امور گردن هم انداختن داده باشد!
* فراز مربوطه را اینجا بخوانید!
☑️ @m_ghanbarian
هدایت شده از کفِ دانشگاه
🔴 حماسه اخلاقی - انسانی حماس
📝حجتالاسلام قنبریان
🔸 《 حماس و مقاومت غیر از حماسه نظامی - اطلاعاتیاش، "حماسه اخلاق" هم در فتح بزرگش آفریدهاست. نه دفاع از مردم خود و مقابله به مثل، کوتاهی کرده و سازش و انظلام پذیرفته و تعدیای بیشتر از حد مجاز مرتکب شدهاست.》
🔺کفِ دانشگاه باش🔻
✅ @kdnews_net