🔍 نام فارسی «پلتفرم» را میدانید؟
✍️ «پلتفرم» به محیطی (فیزیکی یا دیجیتالی) اشاره دارد که با ایجاد شبکههای تعاملی، زمینۀ ارائۀ خدمات یا تولید کالاهای جدید را فراهم میکند. این مفهوم امروزه در حوزۀ فناوری، اقتصاد، و رسانه کاربرد گستردهای دارد.
✍️ فرهگستان زبان و ادب فارسی معادل «بُنسازه» را برای واژۀ platform تصویب کردهاست.
✍️ بنسازهها انواع گوناگونی دارند:
📌 ۱) بنسازههای دیجیتال: اسنپ (زیرساخت حملونقل)؛ اینستاگرام (زیرساخت ارتباطی و تبلیغاتی).
📌 ۲) بنسازههای فناوری: سیستمعامل اندروید (بستر راهاندازی و بهکارگیری برنامههای کاربردی).
📌 ۳) بنسازههای کسبوکار: آمازون (بستر فروش کالا).
#فارسی_چه_بدی_داشت_که_یک_بار_نگفتی #واژهشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
7.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
چگونه فقط با یک کلید هر متنی را بدون انتقال لینکها و فرمتهای آن در ورد کپی کنیم؟
#ورد
سید محمد بصام
@Matnook_com
22.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
«فارسی» یا «پارسی»؟
آیا عربها واژهٔ «پارسی» را بهصورت «فارسی» درآوردهاند یا فارسیزبانان؟
و ریشهشناسی چند واژهٔ دیگر...
استاد علیاشرف صادقی، زبانشناس و عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به این پرسشها پاسخ میدهد.
@theapll
این را هم ببینید: «پارس» صدای سگ است یا ...؟.
#زبانشناسی #واژهشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
نشانهگذاری «بلکه»
اگر «بلکه» میان دو جمله بیاید، قبل از آن ویرگول میگذاریم و اگر میان دو واژه یا عبارت بیاید، هیچ نشانهای نمیگذاریم:
میان دو جمله: قبل از قضاوت کردن باید بفهمی که در برابر واقعیت نباید به سجده افتاد، بلکه باید با دید انتقادی به آن نگریست. (فدریکو فِلّینی، فیلمنامهنویس ایتالیایی)؛ مصدق از لبخند او نهفقط آرام نشد، بلکه ته دلش بیشتر ریخت. (محمد قاسمزاده، توراکینا، ص ۱۲)
میان دو واژه یا عبارت: غرضش نه کینهتوزی بلکه اعادۀ حیثیت از خویشتن بود. (محمدابراهیم باستانی پاریزی، برهنهها و مردهها، ج ۲، ص ۶۸۴)؛ او نهتنها از نظر عقیده و آرمان بلکه از لحاظ انتقامجوییِ شخصی نیز زبونی خود را نشان میدهد. (یحیی آرینپور، از صبا تا نیما، ج ۲، ص ۲۶۲)
یادآوری:
تصویر این فرسته از گروه پشتیبانی «دورهٔ جامع ویرایش متنوک» است که در آن به پرسشهای ویرایشآموزان و دانشجویانم پاسخ میدهم.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
فرهنگوارۀ واژگان اداریL.pdf
حجم:
698.4K
فرهنگوارۀ واژگان اداری (رایگان)
۵۰۱ واژه و عبارت بیگانه یا متکلفانه همراه با جایگزینهای مناسب و کاربردی برای نامههای اداری و متنهای رسمی
✍️ این فایل بخشی از «دورۀ جامع نامهنگاری» است.
#ویرایش_زبانی
سید محمد بصام
@Matnook_com
در متن تصویر، اگر عبارت توصیفیِ «جایی امن ...» پس از «خانه» بیاید، قبل از آن ویرگول میگذاریم:
دوست خوب مانند خانه، جایی امن که حس میکنی به آن تعلق داری، است.
همین قاعده زمانی که این عبارت به انتهای جمله منتقل میشود نیز اعمال میشود، زیرا نقش نحوی آن تغییر نمیکند:
دوست خوب مانند خانه است، جایی امن که حس میکنی به آن تعلق داری.
به مثال زیر توجه کنید:
- کتاب خواندن مانند سفر است، ماجراجوییِ بیپایانی که تو را به دنیای جدیدی میبرد.
✍️ این را هم ببینید: ۴ کاربرد مهم نقطهویرگول.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
👆 دو نمونه از بازخوردهای شما 😊❤️
✍️ از لطف دانشجویم در تصویر سمت چپ که بگذریم، در تصویر سمت راست، نویسندۀ چهار رمان را داریم که میگوید کاش زودتر با متنوک آشنا میشدم. چرا؟ به دو دلیل: ۱) خوانندگانِ آثارش از ویرایش کتابهایش راضی نیستند؛ ۲) اگر ویرایش را آموخته بود، میتوانست به سلیقۀ خودش، در کمترین زمان، و بدون هیچ هزینهای آنها را ویرایش کند و رضایت مخاطبانش را هم به دست آورَد.
📚 مجموع چهار کتابش تقریباً هزار صفحه است. آیا میدانید امروز هزینۀ ویرایش حرفهای و کامل آنها چقدر میشود؟ بیش از ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان! حالا حساب کنید اگر زودتر آموزش تخصصی و تضمینی میدید، چقدر به سودش بود (۲۰ برابر!). هم هزینۀ مالی و زمانی نمیکرد و هم از آثارش بیشتر استقبال میشد.
⚠️ شاید گمان کنید با یک دوره که نمیتوان به ویرایش مسلط شد و شروع کرد. این گمان شاید تا حدودی درست باشد، ولی درصورتیکه من در کنار دانشجویانم نباشم. اما وقتی هستم، با کمکها و راهنماییهای همیشگی من، خواهند توانست، چنانکه دیگران توانستهاند و اکنون، بهعنوان ویراستار، یا با مؤسسۀ ما و یا با دیگر مراکز همکاری میکنند.
سید محمد بصام
@Matnook_com
۵ نکته دربارۀ فعل پیشوندی
۱) تعریف
فعلی که از ترکیب یک پیشوند و یک فعل ساده ساخته شده باشد «فعل پیشوندی» نام دارد: برگشتن (بر- + گشتن)، بازداشتن (باز- + داشتن)، دریافتن (در- + یافتن)، فراگرفتن (فرا- + گرفتن)، وارفتن (وا- + رفتن)، وررفتن (ور- + رفتن).
۲) معنا و نقش
پیشوندهای فعلی دو نقش دارند؛ یا معنای جدیدی به فعل میدهند یا فقط معنای فعل را مؤکد و تقویت میکنند.
۲-۱) معنای جدید: «بازگشتن» و «فراگرفتن» که با «گشتن» و «گرفتن» فرق میکنند.
۲-۲) تأکید و تقویت معنا: «برانگیختن» و «برافراشتن» که فقط «انگیختن» و «افراشتن» را مؤکد و تقویت کردهاند.
۳) فاصلهگذاری
پیشوندهای فعلی همیشه بیفاصله نوشته میشوند:
- «دریافتن»: درمییابم، درمییابی، درمییابد، درمییابیم، درمییابید، درمییابند
- «فراگرفتن»: فراگرفتم، فراگرفتی، فراگرفت، فراگرفتیم، فراگرفتید، فراگرفتند
یادآوری:
۱) اگر عنصری بین پیشوند و فعل قرار گرفت، همگی بافاصله نوشته میشوند:
- فرا باید گرفت؛
- در خواهد یافت؛
- بر که گشت (= «وقتی برگشت»).
۲) ضمیرهایی که پس از پیشوند میآیند با نیمفاصله نوشته میشوند و کاربردشان غیررسمی است: بَرِشداشت، بَرِتمیگردونم، و ... .
#دستورزبان #فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
audio_2025-09-29_19-18-59.ogg
زمان:
حجم:
4.6M
چرا همه در «دورهٔ جامع متنوک» شرکت میکنن، حتی اگه در کارگاه دیگهای شرکت کرده باشن یا رشتهشون مرتبط بوده باشه؟! 😎
ویراسته:
زمینلرزهای به مقیاس ۸٫۱ ریشتر نیوزیلند را لرزاند. پس از این حادثه، هشدار سونامی اعلام شد و مردم از مناطق پرخطر دور شدند.
مهمترین نکتهها:
۱) «به مقیاسِ» دقیقتر و بهتر از «به بزرگیِ» است، چون «ریشتر» مقیاسی است برای سنجش اندازۀ زلزله.
۲) بهجای نقطه یا ممیز، برای عدد اعشاری، باید از نویسۀ اعشار استفاده کرد: ۸٫۱، نه ۸.۱ و نه ۸/۱. (در گوشی، ممکن است به شکل نویسۀ دیگری دیده شود. در فرستۀ جداگانهای، دربارۀ تفاوت این نویسهها خواهیم گفت.)
۳) نام کشور «نیوزیلند» (به انگلیسی، New Zealand) با همین املا درست است، نه *نیوزلند.
۴) در جملهٔ آخر، فعل ـ بدون قرینه ـ حذف شدهاست. باید مینوشت «هشدار ... اعلام شد و ... دور شدند»، نه «اعلام و ... دور شدند».
#ویرایش_زبانی #املا_رسمالخط #تمرین_ویرایش
سید محمد بصام
@Matnook_com
📜 دربارۀ واژۀ «ناطور»
✍️ «ناطور» واژهای عربی و به معنای «باغبان» و «پالیزبان یا نگهبان کشتزار» است. املای این واژه با «ط» درست است و بنابراین املای *ناتور در تصویر سمت راست (فیلم) و در تصویر سمت چپ (کتاب) نادرست است. املای واژهها را تنها باید در فرهنگهای معتبر دید و نباید آنها را سرخود تغییر داد.
📌 یادآوری: در ارجاعدهی، املای نام کتابها را ـ حتی اگر نادرست باشند ـ اصلاح نمیکنیم و به همان صورت چاپی مینویسیم (املای اَسناد هویتی و حقوقی را نیز همچنین). پس اگر مثلاً به ناتور دشت (کتاب سمت چپ در تصویر) ارجاع میدهیم، نباید املای نادرست آن را ویرایش و اصلاح کنیم.
#املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com