7.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
چگونه فقط با یک کلید هر متنی را بدون انتقال لینکها و فرمتهای آن در ورد کپی کنیم؟
#ورد
سید محمد بصام
@Matnook_com
22.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
«فارسی» یا «پارسی»؟
آیا عربها واژهٔ «پارسی» را بهصورت «فارسی» درآوردهاند یا فارسیزبانان؟
و ریشهشناسی چند واژهٔ دیگر...
استاد علیاشرف صادقی، زبانشناس و عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به این پرسشها پاسخ میدهد.
@theapll
این را هم ببینید: «پارس» صدای سگ است یا ...؟.
#زبانشناسی #واژهشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
نشانهگذاری «بلکه»
اگر «بلکه» میان دو جمله بیاید، قبل از آن ویرگول میگذاریم و اگر میان دو واژه یا عبارت بیاید، هیچ نشانهای نمیگذاریم:
میان دو جمله: قبل از قضاوت کردن باید بفهمی که در برابر واقعیت نباید به سجده افتاد، بلکه باید با دید انتقادی به آن نگریست. (فدریکو فِلّینی، فیلمنامهنویس ایتالیایی)؛ مصدق از لبخند او نهفقط آرام نشد، بلکه ته دلش بیشتر ریخت. (محمد قاسمزاده، توراکینا، ص ۱۲)
میان دو واژه یا عبارت: غرضش نه کینهتوزی بلکه اعادۀ حیثیت از خویشتن بود. (محمدابراهیم باستانی پاریزی، برهنهها و مردهها، ج ۲، ص ۶۸۴)؛ او نهتنها از نظر عقیده و آرمان بلکه از لحاظ انتقامجوییِ شخصی نیز زبونی خود را نشان میدهد. (یحیی آرینپور، از صبا تا نیما، ج ۲، ص ۲۶۲)
یادآوری:
تصویر این فرسته از گروه پشتیبانی «دورهٔ جامع ویرایش متنوک» است که در آن به پرسشهای ویرایشآموزان و دانشجویانم پاسخ میدهم.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
فرهنگوارۀ واژگان اداریL.pdf
حجم:
698.4K
فرهنگوارۀ واژگان اداری (رایگان)
۵۰۱ واژه و عبارت بیگانه یا متکلفانه همراه با جایگزینهای مناسب و کاربردی برای نامههای اداری و متنهای رسمی
✍️ این فایل بخشی از «دورۀ جامع نامهنگاری» است.
#ویرایش_زبانی
سید محمد بصام
@Matnook_com
در متن تصویر، اگر عبارت توصیفیِ «جایی امن ...» پس از «خانه» بیاید، قبل از آن ویرگول میگذاریم:
دوست خوب مانند خانه، جایی امن که حس میکنی به آن تعلق داری، است.
همین قاعده زمانی که این عبارت به انتهای جمله منتقل میشود نیز اعمال میشود، زیرا نقش نحوی آن تغییر نمیکند:
دوست خوب مانند خانه است، جایی امن که حس میکنی به آن تعلق داری.
به مثال زیر توجه کنید:
- کتاب خواندن مانند سفر است، ماجراجوییِ بیپایانی که تو را به دنیای جدیدی میبرد.
✍️ این را هم ببینید: ۴ کاربرد مهم نقطهویرگول.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
👆 دو نمونه از بازخوردهای شما 😊❤️
✍️ از لطف دانشجویم در تصویر سمت چپ که بگذریم، در تصویر سمت راست، نویسندۀ چهار رمان را داریم که میگوید کاش زودتر با متنوک آشنا میشدم. چرا؟ به دو دلیل: ۱) خوانندگانِ آثارش از ویرایش کتابهایش راضی نیستند؛ ۲) اگر ویرایش را آموخته بود، میتوانست به سلیقۀ خودش، در کمترین زمان، و بدون هیچ هزینهای آنها را ویرایش کند و رضایت مخاطبانش را هم به دست آورَد.
📚 مجموع چهار کتابش تقریباً هزار صفحه است. آیا میدانید امروز هزینۀ ویرایش حرفهای و کامل آنها چقدر میشود؟ بیش از ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان! حالا حساب کنید اگر زودتر آموزش تخصصی و تضمینی میدید، چقدر به سودش بود (۲۰ برابر!). هم هزینۀ مالی و زمانی نمیکرد و هم از آثارش بیشتر استقبال میشد.
⚠️ شاید گمان کنید با یک دوره که نمیتوان به ویرایش مسلط شد و شروع کرد. این گمان شاید تا حدودی درست باشد، ولی درصورتیکه من در کنار دانشجویانم نباشم. اما وقتی هستم، با کمکها و راهنماییهای همیشگی من، خواهند توانست، چنانکه دیگران توانستهاند و اکنون، بهعنوان ویراستار، یا با مؤسسۀ ما و یا با دیگر مراکز همکاری میکنند.
سید محمد بصام
@Matnook_com
۵ نکته دربارۀ فعل پیشوندی
۱) تعریف
فعلی که از ترکیب یک پیشوند و یک فعل ساده ساخته شده باشد «فعل پیشوندی» نام دارد: برگشتن (بر- + گشتن)، بازداشتن (باز- + داشتن)، دریافتن (در- + یافتن)، فراگرفتن (فرا- + گرفتن)، وارفتن (وا- + رفتن)، وررفتن (ور- + رفتن).
۲) معنا و نقش
پیشوندهای فعلی دو نقش دارند؛ یا معنای جدیدی به فعل میدهند یا فقط معنای فعل را مؤکد و تقویت میکنند.
۲-۱) معنای جدید: «بازگشتن» و «فراگرفتن» که با «گشتن» و «گرفتن» فرق میکنند.
۲-۲) تأکید و تقویت معنا: «برانگیختن» و «برافراشتن» که فقط «انگیختن» و «افراشتن» را مؤکد و تقویت کردهاند.
۳) فاصلهگذاری
پیشوندهای فعلی همیشه بیفاصله نوشته میشوند:
- «دریافتن»: درمییابم، درمییابی، درمییابد، درمییابیم، درمییابید، درمییابند
- «فراگرفتن»: فراگرفتم، فراگرفتی، فراگرفت، فراگرفتیم، فراگرفتید، فراگرفتند
یادآوری:
۱) اگر عنصری بین پیشوند و فعل قرار گرفت، همگی بافاصله نوشته میشوند:
- فرا باید گرفت؛
- در خواهد یافت؛
- بر که گشت (= «وقتی برگشت»).
۲) ضمیرهایی که پس از پیشوند میآیند با نیمفاصله نوشته میشوند و کاربردشان غیررسمی است: بَرِشداشت، بَرِتمیگردونم، و ... .
#دستورزبان #فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
audio_2025-09-29_19-18-59.ogg
زمان:
حجم:
4.6M
چرا همه در «دورهٔ جامع متنوک» شرکت میکنن، حتی اگه در کارگاه دیگهای شرکت کرده باشن یا رشتهشون مرتبط بوده باشه؟! 😎
ویراسته:
زمینلرزهای به مقیاس ۸٫۱ ریشتر نیوزیلند را لرزاند. پس از این حادثه، هشدار سونامی اعلام شد و مردم از مناطق پرخطر دور شدند.
مهمترین نکتهها:
۱) «به مقیاسِ» دقیقتر و بهتر از «به بزرگیِ» است، چون «ریشتر» مقیاسی است برای سنجش اندازۀ زلزله.
۲) بهجای نقطه یا ممیز، برای عدد اعشاری، باید از نویسۀ اعشار استفاده کرد: ۸٫۱، نه ۸.۱ و نه ۸/۱. (در گوشی، ممکن است به شکل نویسۀ دیگری دیده شود. در فرستۀ جداگانهای، دربارۀ تفاوت این نویسهها خواهیم گفت.)
۳) نام کشور «نیوزیلند» (به انگلیسی، New Zealand) با همین املا درست است، نه *نیوزلند.
۴) در جملهٔ آخر، فعل ـ بدون قرینه ـ حذف شدهاست. باید مینوشت «هشدار ... اعلام شد و ... دور شدند»، نه «اعلام و ... دور شدند».
#ویرایش_زبانی #املا_رسمالخط #تمرین_ویرایش
سید محمد بصام
@Matnook_com
📜 دربارۀ واژۀ «ناطور»
✍️ «ناطور» واژهای عربی و به معنای «باغبان» و «پالیزبان یا نگهبان کشتزار» است. املای این واژه با «ط» درست است و بنابراین املای *ناتور در تصویر سمت راست (فیلم) و در تصویر سمت چپ (کتاب) نادرست است. املای واژهها را تنها باید در فرهنگهای معتبر دید و نباید آنها را سرخود تغییر داد.
📌 یادآوری: در ارجاعدهی، املای نام کتابها را ـ حتی اگر نادرست باشند ـ اصلاح نمیکنیم و به همان صورت چاپی مینویسیم (املای اَسناد هویتی و حقوقی را نیز همچنین). پس اگر مثلاً به ناتور دشت (کتاب سمت چپ در تصویر) ارجاع میدهیم، نباید املای نادرست آن را ویرایش و اصلاح کنیم.
#املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
🧠 دربارهٔ «شستوشوی مغزی»
✍️ ۱) در دانش زبانشناسی و فن ویرایش زبانی، «گردهبرداری» (یا، به یک اعتبار، «ترجمۀ قرضی») یکی از فرایندهای رایج واژهسازی در زبان برای بیان مفاهیم جدید است که از رهگذر آن، هریک از بخشهای یک واژه یا عبارت از زبان مبدأ به زبان مقصد ترجمه میشود. گردهبرداری لزوماً ناپسند و نادرست نیست و معمولاً موجب غنای واژگانی زبان میشود.
✍️ ۲) در فارسی، صدها واژۀ گردهبرداریشده وجود دارد که یکی از آنها «شستوشوی مغزی» (brainwashing) است. این اصطلاح ـ که به معنای «کوشش سازمانیافته برای از میان بردن باورهای شخص و جایگزینی باورهای دیگر از راه جدا کردن او از محیط فکریاش و ایجاد محیطی متفاوت با آن» است ـ در زبان گفتار و نوشتار رواج دارد و کاربردش بیاشکال است:
📌 «امروزه شستشوی مغزی بهسادگی صورت میگیرد و [...] تجربه اثبات کردهاست کسانی که شستشوی مغزی میشوند از عقاید خود تا پای جان دفاع میکنند.» (جلالالدین قیاسی، مبانی سیاست جنایی حکومت اسلامی، ص ۳۰۴)
📌 «باید شما را شستوشوی مغزی داد. باید این افکار منجمدِ مبتذل را از مغزتان بیرون کرد.» (امیرحسن چهلتن، دخیل بر پنجرۀ فولاد، ص ۱۲۲، به نقل از فرهنگ بزرگ سخن، ذیل سرواژۀ «شُست»)
📌 «مردم رو شستشوی مغزی میده و نمیذاره حرفهام رو باور کنن.» (مهناز کریمی، سنج و صنوبر، ص ۱۱۱)
✍️ ۳) سخن پایانی (the last word): اگر ترجمۀ آزاد (free translation) کردیم یا برای مثال (for example) کتابی بازچاپ (reprint) شد، با آغوش باز (with open arms) به پیشواز هرگونه ترجمۀ قرضیِ (loan translation) مفید برویم و البته غلطهای املایی (spelling mistake) را هم بگیریم، زیرا کسانی که تحصیلات دانشگاهی (university education) دارند، در کشورهای جهان سوم (the Third World) و درحال توسعه (developing country)، با آسایش خاطر (peace of mind) گردهبرداریها را بهکار میبرند و آنها را بیشتر موجب آزادی بیان (freedom of speech) میدانند تا تهدیدی (threat) برای زبان. این فرسته (post) صرفاً جهت شستوشوی مغزی (brainwashing) شماست! 😊 (این بخش بهطنز و با برخی از واژههای گردهبرداریشده در فارسی برای نمایش رواج آنها ساخته شدهاست.)
#زبانشناسی #گردهبرداری
سید محمد بصام
@Matnook_com