💠 یکی از علل اختلاف نسخه در کتب
🔰حضرت استاد #شب_زنده_دار"دام ظله":
🔹 بعضی از کتب دارای نسخ متعددی است که یکسان نیستند و نسبت به هم اضافه و نقیصه دارند، مثل #محاسن جناب برقی که نجاشی و شیخ طوسی دربارهی آن میگویند: «قد زید في المحاسن ونقص». (رجال نجاشی، ص 76؛ فهرست شیخ طوسی، ص 52)
🔸 مقصود از این عبارت این نیست که دیگران در آن دخل و تصرف کردهاند، بلکه به این معناست که مؤلف در ابتدا این کتاب را تالیف میکند و مورد استنساخ هم واقع میشود. بعد از مدتی به روایات دیگری دست مییابد و آن را به کتابش #اضافه میکند و باز توسط اشخاص دیگر مورد استنساخ واقع میشود. این اضافه کردنِ مطالب به مرور زمان و استنساخهای متعدد طی این زمانها موجب میشود که نسخههای این کتاب دارای زیاده و نقیصه شوند.
🔹 یا بعضی از مستنسخان فقط ابواب مورد نیاز خود را استنساخ میکردهاند، مثلا فقیهِ مستنسخ، روایات مربوط به #تفسیر و زیارات را استنساخ نمیکرده است و این امر موجب حصول زیاده و نقیصه در نُسخ یک کتاب میشده است.
📚 برگرفته از دروس خارج فقه استاد #شبزندهدار (1396ش)
#آثار
#رجال
#اختلاف_نسخه
🔗 @book_feghahat
💠 متد شریعت در قراین منفصل
🔰حضرت استاد #شب_زنده_دار"دام ظله":
🔹برخی تعبیرات همچون حرام یا ملعون یا ... در روایات وارد شده است، که ممکن است سائل در بدو امر از این تعبیرات، #کراهت استفاده نکند، چرا که این الفاظ ظهور در #حرمت دارند، اما در ادامه وقتی با قرینههای دال بر کراهت برخورد میکند، متوجه می شود که برداشت اولیه او اشتباه بوده است.
🔸 مشابه این مطلب در مورد تعبیر «اغسل للجمعة» وجود دارد، که چه بسا اگر امام (ع) این مطلب را به یک فرد بیان بفرماید، آن فرد از کلام امام برداشت وجوب خواهد داشت، اما بعدا روایت دیگری به صورت منفصل مشاهده می کند که در آن به استحباب غسل جمعه اشاره شده است. به همین خاطر متوجه میشود برداشت اولیه او اشتباه بوده است.
🔹 این روش در ادله شرعی یک #متد است و چه بسا متشرعه سالها در مورد یک عمل، تصور وجوب داشته اند، اما پس از سالیان متمادی، با قرینهای مواجه می شوند که دلالت بر عدم وجوب میکند. در چنین مواردی مشکلی وجود نخواهد داشت؛ چون اگر چه تأخیر بیان از وقت حاجت نسبت به برخی از مکلفین رخ داده است، اما #تدریجی بودن احکام دارای مصلحتی است که قبح تأخیر بیان از وقت حاجت را از بین میبرد.
📚 برگرفته از دروس خارج فقه استاد #شبزندهدار (1398ش)
#نکات_اصولی
#متد_شریعت_در_قراین_منفصل
🔗 @book_feghahat
💠 وجوب تبعیت از دستورات شارع نه اغراض.
🔰حضرت استاد #شب_زنده_دار"دام ظله":
🔷شهید صدر معتقد است وجوب تبعیت، تنها از دستورات شارع بوده و اغراض شارع مادامی که به مرحله ی دستور نرسیده باشد وجوب امتثال ندارد.
🔶طبق این مبنا دربحث حق الطاعه در پاسخ به شهید صدر عرض کردیم: اغراض و اهداف با دستورات و اوامر فرق می کند و فقط دستورات موضوع حق الطاعه هستند، بنابراین اگر چیزی مورد اهتمام شارع باشد ولی به مرحله دستور نرسیده است چگونه می تواند موضوع حق الطاعه قرار بگیرد؟
🟠 ممکن است شهید صدربگوید: حق الطاعه مربوط به دستورات و اوامر و نواهی شارع است نه مربوط به اهتمامات و اغراض مولا.
🔴فیه
اولا اگر نکته ی اصلی مسلک حق الطاعه رعایت احترام مولا به جهت خالقیت و منعمیت باشد فرقی بین دستورات و اغراض لزومی که به مرحله ی دستور نرسیده باقی نمی ماند.
ثانیا در جایی که محتمل الوجوب و الاباحه هست ما احتمال جعل چنین اباحه ی اقتضایی را می دهیم همان طور که احتمال جعل وجوب را می دهیم و شهید که احتمال را منجز می داند باید جمع تنجیز و تعذیر درمورد واحد را قبول کند.
📚 برگرفته از دروس خارج اصول استاد #شبزندهدار (1398ش)
#نکات_اصولی
#وجوب_تبعیت_از_دستورات_شارع_نه_اغراض
🔗 @book_feghahat
هدایت شده از پندهای سعادت
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
🎥 حضرت آیتالله #شب_زنده_دار"دام ظله"رای خود را در جامعه مدرسین حوزه علمیه به صندوق انداخت.
مردم با دقت رییس جمهوری برای ایران انتخاب کنند که در خط اسلام و رهبری باشد،مردمی باشد، با اخلاص باشد.
#بیانات
#انتخابات
🔗 @pand_saadat
السلام علیک یا ابا عبدالله الحسین علیه السلام
عالم همه محو گل رخسار حسین است،
ذرات جهان درعجب از کار حسین است .
دانی که چرا خانه ی حق گشته سیه پوش ،
یعنی که خدای تو عزادار حسین است
▪️فرا رسیدن ماه محرم
ماه عزای سیدالشهداء علیه السلام
تسلیت و تعزیت باد▪️
┈┈••••✾•🖤🖤🖤•✾•••┈┈•
🔗 @book_feghahat
💠 تفاوت أمارات و اصول
🔰حضرت استاد #شب_زنده_دار"دام ظله":
🔷 مرحوم آخوند «ره» در مقام تفاوت بین امارات و اصول در کفایة الأصول بیان کرده اند:
«ثم لا يخفى وضوح الفرق بين الاستصحاب و سائر الأصول التعبدية و بين الطرق و الأمارات فإن الطريق و الأمارة حيث إنه كما يحكي عن المؤدى و يشير إليه كذا يحكي عن أطرافه من ملزومه و لوازمه و ملازماته و يشير إليها كان مقتضى إطلاق دليل اعتبارها لزوم تصديقها في حكايتها و قضيته حجية المثبت منها كما لا يخفى بخلاف مثل دليل الاستصحاب فإنه لا بد من الاقتصار مما فيه من الدلالة على التعبد بثبوته و لا دلالة له إلا على التعبد بثبوت المشكوك بلحاظ أثره حسب ما عرفت فلا دلالة له على اعتبار المثبت منه ك سائر الأصول التعبدية إلا فيما عد أثر الواسطة أثرا له لخفائها أو لشدة وضوحها و جلائها حسب ما حققناه.»
🔶کلام ایشان دو مقدمه دارد:
1️⃣ تعدّد خبر به لحاظ لوازم و ملزومات و ملازمات مخبرٌ به
وقتی از یک امری خبر داده میشود، به تعداد لوازم و ملزومات و ملازمات آن مخبرٌ به، خبر ایجاد میشود. به عنوان مثال وقتی کسی میگوید: «خورشید طلوع کرد» از تمام آثار و لوازمِ حیات زید نیز خبر میدهد و در حقیقت، چندین حکایت و خبر وجود دارد. این فرد هم از پایان شب و هم از قضا شدن نماز خبر میدهد.
2️⃣شمول ادله حجّیت خبر نسبت به خبرهای مربوط به لوازم
ادله حجّیت خبر عادل یا خبر ثقه، تمامی حکایتها و خبرهای مُخبِر را شامل میشود و معنای «صدّق العادل» یا «صدّق الثقة»، صحّت خبرهای او و لزوم ترتیب اثر دادن به حکایت های است. این مطلب اطلاق دارد و اخبار مطابقی، تضمنی و التزامی را شامل میشود.
🟢 نتیجه: حجّیت مثبتات أمارات و عدم حجّیت آن نسبت به اصول
🔴 با توجه به این دو مقدمه، باید گفت: مثبتات أمارات حجّت است. ولی در مورد اصول عملیه به عنوان مثال استصحاب، تعبیر «لا تنقض الیقین بالشک» به کار رفته و حکم به ابقای همان مورد یقین شده است. نسبت به لوازم و ملازمات و ملزومات، یقینی نبوده بلکه یقین به عدم آنها بوده است. از این رو دلیل استصحاب نمیتوان شامل این موارد شود.
🔵 بنابراین دایره ی حجّیت در باب اصول عملیه و استصحاب ضیق است ولی در أمارات موسّع است. بدین معنا که اگر دلیل حجّیت أمارات لفظی باشد، اطلاق دارد و اگر غیر لفظی مانند سیره عقلائیه و متشرعه ردع نشده از سوی شارع باشد، این دلیل نیز شمول دارد و نسبت به دلالتهای مطابقی، تضمنی و التزامی نیز جریان دارد.
📚 برگرفته از دروس خارج اصول استاد #شبزندهدار (1403/02/17)
#نکات_اصولی
#تفاوت_أمارات_و_اصول
#ادامه_دارد .....
🔗 @book_feghahat
💠اشکال و دفع اشکال محقق اصفهانی به مقدمات استدلال مرحوم آخوند
🔰حضرت استاد #شب_زنده_دار"دام ظله":
🔷 اشکال به مقدمه اول (تقوّم حکایت به دو امر)
در اشکال به مقدمه اول (اخبار از شیء، اخبار از لوازم و ... است) گفته شده: حکایت به دو امر نیاز دارد:
1️⃣ التفات و توجه:
برای تحقق حکایت، باید توجه و التفات باشد. بنابراین برای آنکه حکایت از لوازم و ملزومات و ملازمات صورت بگیرد، باید به این موارد التفات داشته باشد و بداند لازمهی این خبر چیست. التفات به لوازم در صورتی است که لزوم بیّن بالمعنی الاخص باشد ولی اگر بیّن بالمعنی الاخص و یا بیّن نباشد، ممکن است به هیچ وجه توجّهی به آن نباشد و حکایت صورت نمیپذیرد. از این رو در باب کفر، گفته شده اگر لازمهی کلامی، انکار رسالت یا توحید باشد، موجب کفر میشود و فتوای مشهور متأخرین آن است که به مجرّد آن کلام، حکم به کفر نمیشود و باید به لازمهی آن توجه داشته باشد و ممکن است به جهت شبههای، آن کلام را بیان کرده است. هر چند مرحوم سید یزدی در مورد منکر ضروری هر چند که به لازم توجه نداشته باشد، احتیاط کرده و خود عنوان «انکار ضروری» را موضوع کفر قرار داده ولی این کفر تعبّدی است و مشهور به آن فتوا ندادهاند.
2️⃣ قصد حکایت:
همچنین حکایت در صورتی حاصل میشود که قصد حکایت باشد. حکایت یک امر قصدی است و به خودی خود، حاصل نمیشود.
🟢 بنابراین حکایت از امری، در صورتی حکایت از آثار و لوازم است که اولا آن لوازم توجه داشته باشد و ثانیاً قصد حکایت از لوازم را داشته باشد. از این رو نمیتوان گفت در تمامی موارد خبر، خبر از لوازم وجود دارد.
🔵دفع اشکال در کلام محقق اصفهانی
محقق اصفهانی ابتدا این اشکال را مطرح کرده ولی در انتهای کلام، به این اشکال اینگونه پاسخ میدهند؛
أمارات و أخباری که اقامه میشود، دو گونه است:
1️⃣أمارات قائم بر موضوعات خارجیه:
در این أمارات التفات و قصد حکایت لازم است هر چند که این التفات و قصد از طریق قرینه نوعیه احراز شود بدین صورت که نوع مردم در اخبارات خود، التفات و قصد را دارند و این خود یک أماره عقلائیه مورد قبول شرع بر التفات و قصد متکلّم میشود.
2️⃣أخبار راویان از ائمه :
در این موارد هر چند ممکن است راوی التفات و قصد به لوازم خبر خود را نداشته باشد ولی از گوینده ای، این کلام را نقل میکند که ایشان التفات و قصد به لوازم کلام خود را داشته است. از این رو مطالبی که فقهاء و شارحین احادیث از کلمات معصومین «ع» استخراج میکنند مشمول ادله حجّیت خبر میشود.
🔴 بنابراین میتوان مثبتات أمارات را حجّت دانست و اشکالی که به کلام مرحوم آخوند وارد شده، دفع میشود. تنها اشکال، اخصّ بودن دلیل از مدعاست چرا که در برخی از أمارات [که التفات و قصد احراز نمیشود] جاری نمیشود.
📚 برگرفته از دروس خارج اصول استاد #شبزندهدار (1403/02/17)
#نکات_اصولی
#تفاوت_أمارات_و_اصول
#اشکال_و_دفع_اشکال_محقق_اصفهانی
#ادامه_دارد .....
🔗 @book_feghahat
💠 دفع "اشکال آیت الله سیستانی به مرحوم اصفهانی" در دفاع از عدم حجیت مثبتات اصول
🔰حضرت استاد #شب_زنده_دار"دام ظله":
🔷 آیت الله سیستانی به این کلام محقق اصفهانی اینگونه پاسخ میدهند:
صرف التفات و قصد امام به کلام خود، برای حجّیت لوازم کفایت نمیکند و صرف قصد تفهیم بدون گیرایی مخاطب کافی نیست و باید مقدماتِ دخیل در انتقال مطلب به مخاطب وجود داشته باشد تا قصد حکایت تمام شود و بدون این مقدمات و در نظر گرفتن گیرایی مخاطب، قصد حکایت محقق نمیشود. بنابراین امام معصوم به لوازم کلام خود التفات داشتهاند ولی نمیتوان گفت قصد انتقال این لوازم را داشته باشند.
🔶 نقد پاسخ آیت الله سیستانی:
کلام آیت الله سیستانی کلام متینی است ولی به صورت مطلق نمیتوان گفت امام «ع» در همهی موارد قصد انتقال لوازم را نداشتهاند؛ زیرا
🔹گاهی لوازم به گونهای است که نوع مردم متوجه آنها میشوند: در این صورت مانعی ندارد که امام قصد انتقال و حکایت لوازم را داشته باشند.
🔸گاهی لوازم به گونهای است که امام میدانند که هیچ فردی متوجه آنها نمیشود: در این موارد امام قصد انتقال نفرمودهاند.
🔹گاهی لوازم به گونهای است که عدهای متوجه لوازم خواهند شد هر چند در برههای خاص از زمان باشند: در این موارد نیز مانعی ندارد که امام قصد انتقال را داشته باشند. به عنوان مثال سوره توحید معانی دارد که تنها اقوام آخر الزمان آن معانی را درک میکنند که که امام به لحاظ ایشان قصد مینمایند.
📚 برگرفته از دروس خارج اصول استاد #شبزندهدار (1403/02/17)
#نکات_اصولی
#تفاوت_أمارات_و_اصول
#دفع_اشکال_آیت_الله_سیستانی_به_مرحوم_اصفهانی
🔗 @book_feghahat
📚 آثار جدید منتشر شده حضرت استاد #شب_زنده_دار«دام ظله»:
🔻رجال:
📗بررسی کتاب اشعثیات
🔻اصول:
📗اصول عملیه(تخییر)
🔻 اخلاق:
📗آیین علم آموزی
🔸سفارش و تهیه کتاب:
می توانید از طریق روشهای زیر کتب را تهیه فرمائید:
👤 هماهنگی از طریق ادمین کانال (جهت ارسال پستی): @mahmodkh1369
📮آدرس: قم ، بلوار سمیه ، خیابان شهیدین، پلاک 14، مدرسه علمیه آل یاسین علیهم السلام، زیر زمین، مرکز پژوهشی ذکر
🔗 @book_feghahat
هدایت شده از پندهای سعادت
🔰شخصیتممتازحضرتعباس علیه السلام
✅حضرت استاد شب زنده دار "دام ظله":
یكی از عناصر مهم و برجسته ی اين حماسه ی عجيب، از صدر عالم تا پایان عالم، جناب عباس بن علی بن ابیطالب علیه السلام است.
امام صادق علیه السلام در مقام معرفی اين بزرگوار، به حسب نقلی، پنج خصوصيت برای ایشان برشمردند كه ا گر ما آن بخشی را كه امكان تحقق دارد، در خودمان پیاده كنيم، قهراً منازلی از منازل آن بزرگوار را به دست خواهيم آورد. اگرچه آنها در اوج و در قله هايى هستند كه برای دیگران شاید ميسور نباشد، اما منازلی از منازل رحمت آنها برای دیگران قابل درک هست.
امام صادق علیه السلام حسب اين نقل فرمودند:
«کان عمنا عباس بن علی بنابیطالب صلب الایمان، نافذ البصیرة، جاهد مع الحسین و ابلا بلائا ً حسنا و مضی شهیدا»؛
هر یک از اين جملات، درس آموز است و پیام دارد و راه درست رسيدن به مدارج عاليه را نشان میدهد.
▫️منبع:
کتاب پندهای سعادت جلد دو ص 4-43
#پندهای_سعادت
#بیانات
#ماه_محرم
#شخصیت_ممتاز_حضرت_عباس_علیه_السلام
🔗 @pand_saadat
🏴 السَّلامُ عَلَى الْحُسَيْنِ، وَعَلَىٰ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، وَعَلَىٰ أَوْلادِ الْحُسَيْنِ ، وَعَلَىٰ أَصْحابِ الْحُسَيْنِ؛
♦️أعْظَمَ اللّٰهُ أُجُورَنا بِمُصابِنا بِالْحُسَيْنِ عليه السلام، وَجَعَلَنا وَإِيَّاكُمْ مِنَ الطَّالِبِينَ بِثارِهِ مَعَ وَلِيِّهِ الْإِمامِ الْمَهْدِيِّ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِمُ السَّلاٰمُ.
┈┈••••✾•🖤🖤🖤•✾•••┈┈•
🔗 @book_feghahat
💠 وقوع راوی در کتاب کامل الزیارت (ابن قولویه)
🔰حضرت #استاد_شب_زنده_دار «دام ظله»:
🔻 در رابطه با کتاب #کامل_الزیارات و مدلول عبارتی که در مقدمه این کتاب آمده، حداقل #پنج_مبنا وجود دارد:
1️⃣ مبنای اول این است که تمام کسانی که در اسناد کامل الزیارات واقع شده اند از ثقات اند که مبنای شیخ #حر_عاملی ره همین است. (وسائل الشیعة، ج30، ص 202) محقق خویی ره نیز تا اواخر عمر شریفش به این مبنا معتقد بود، (معجم رجال، ج1، ص50) ولی بعداً از این مبنا عدول نمود.
2️⃣ مبنای دوم این است که تنها مشایخ بلا واسطه ی ابن قولویه مشمولِ این توثیق هستند. مبنایی که محقق #خویی ره در اواخر عمر به آن عدول نمود، همین مبنا است. (منهاج المصباح (التجارة)، ج 1، ص 461)
3️⃣ مبنای سوم این است که شهادتِ ابن قولویه در مقدمه ی کتابش به این معناست که در هر باب از ابواب این کتاب حداقل یک حدیث صحیح و معتبر وجود دارد. به عبارت دیگر عناوین هر باب در این کتاب که متخذ از احادیث آن باب است، حجت است و از معصوم ع صادر شده است. این مبنا را آیت الله شیخ جواد #تبریزی ره بعد از عدول از مبنای اول اختیار نموده است. (قبسات من علم الرجال، ج 1، ص 91)
4️⃣ مبنای چهارم این است که شهادت ابن قولویه به این معناست که ایشان می گوید: روایات این کتاب را چون در کتب معتبر و مهم محدثان بزرگ و مورد اعتماد ذکر شده است، در این کتاب جمع آوری کرده ام. ظاهرا آیت الله #سیستانی (دام ظله) معتقد به این مبنا هستند. (قاعده لا ضرر و لا ضرار، ص 21 ـ 22)
5️⃣ مبنای پنجم و مورد قبول (استاد #شب_زنده_دار ) این است که ابن قولویه واسطه های بین خودش و منابعی که این روایات را از آن اخذ کرده است توثیق می کند، اما از آن کتابِ منبع به بعد را نه. به عبارت دیگر ابن قولویه می خواهد بگوید: «من شهادت می دهم که از ناحیه ی من تا آن منبع حدیثی، همه ی افراد ثقه هستند، اما از آن منبع تا معصوم (ع) را خودتان بررسی کنید». طبق این مبنا علاوه بر مشایخ بلا واسطه ی ابن قولویه، افراد دیگری که در سند ایشان تا منبع حدیثی قرار گرفته اند نیز توثیق می شوند. گاهی بین ابن قولویه و منبع حدیثی سه نفر واسطه هستند، گاهی دو نفر و گاهی یک نفر.
📚 برگرفته از دروس خارج فقه حضرت استاد #شبزندهدار (سال 1397)
#آثار
#رجال
#وجوه_عامه
#وقوع_راوی_در_کتاب_کامل_الزیارت
🔗 @book_feghahat
✅✅✅اثر تازه منتشر شده✅✅✅
📚 نام کتاب:
«بررسی کتاب اشعثیات»
برگرفته از دروس خارج حضرت استاد #شب_زنده_دار«دام ظله»
🔸 توضیحات:
کتاب اشعثیات به دلیل وجه تسمیه های مختلف به چهار نام بیان شده است:
اشعثیات، جعفریات، موسویات و علویات.
بحث از این کتاب، بسیار مهم و نافع است زیرا این کتاب یکی از منابع مهم حدیثی شیعه است و اگر این کتاب معتبر باشد در بسیاری از فروعات فقهی و معارف میتوان به آن تمسک کرد.
در اعتبار این کتاب سه نظر وجود دارد:
1️⃣مطلقاً این کتاب معتبر نیست و قائلین این قول دو دسته هستند:
دسته اول: قائلین به عدم ثبوت این همانی کتاب موجود با کتاب جعفریات.
دسته دوم: قائلین به عدم اعتبار سند روایات کتاب جعفریات.
2️⃣ این کتاب مطلقا معتبر است.
3️⃣قول به تفصیل بین اعتبار ثلث تلخیص شده توسط شهید اول به خاطر وجود سند به آنها و عدم اعتبار الباقی روایات این کتاب است.
🔰در این کتاب ادله اقوال فوق بررسی آن از درس حضرت استاد#شب_زنده_دار تقریر گردیده است.
📖 تعداد صفحه: 70
#آثار #رجال #کتاب_اشعثیات
🔗 @book_feghahat
💠بررسی کتاب اشعثیات
🔰حضرت استاد #شب_زنده_دار"دام ظله":
✅ نام کتاب و وجه تسمیه کتاب
کتاب اشعثیات به دلیل وجه تسمیه های مختلف به چهار نام بیان شده است:
1️⃣ اشعثیات؛ راوی و منتشر کننده این کتاب محمد بن محمد ملقب به اشعث بوده است. «الذريعة الى تصانيف الشيعة، ج ،2 ص: :110 تسمیته باألشعثیّات فلأنّ الروای محمد بن محمد األشعث»
2️⃣ جعفریات؛ در تمام اسناد احادیث این کتاب جعفر بن محمد الصادق سلام الله علیهما است. «الذريعة الى تصانيف الشيعة، ج ،2 ص: :110 إنّما سمی بالجعفریّات لأنّ روایات الکتاب عن الامام جعفر بن محمد الصادق علیه السّلام»
3️⃣موسویات؛ برای دو احتمال موسویات گفته شده است:
اول: روایات این کتاب از موسی بن اسماعیل بن موسی بن جعفر سلام الله علیهم یعنی نوه موسی بن جعفر سلام الله علیهما نقل شده است.
دوم: روایات این کتاب از حضرت موسی بن جعفر نقل شده است.
4️⃣علویات؛ سند روایات این کتاب به خاندان نبوت و امام علی می رسد.
📚 برگرفته از دروس خارج فقه حضرت استاد #شبزندهدار (سال 1397-1395)
#آثار
#رجال
#بررسی_کتاب_اشعثیات
#نام_کتاب_و_وجه_تسمیه_کتاب
🔗 @book_feghahat