2⃣مبحث امزجه، بخش ۱
#مزاج_شناسی
✍مزاج در لغت به معنی در هم آمیختن است و در طب سنتی ایران به کیفیتی یکسان و جدید که درنتیجۀ ترکیب و امتزاج ارکان 4 گانه با یکدیگر به وجود میآید، گفته میشود.
←در دیدگاه طب سنتی هر جسم، ترکیبی از هر چهار رکن تشکیلشده است و اختلاف مقدار این عناصر مزاج آنها را با یکدیگر متفاوت میکند. بر این اساس در جهان و در ازای موجودات، بینهایت مزاج وجود دارد، چراکه نسبت آمیختن عناصر چهارگانه باهم متفاوت است.
❇️مزاجها بهطورکلی به دو دسته مفرد و مرکب تقسیم میشود که هرکدام ۴ قسم دارند:
🔸الف) مفرد: گرم – سرد – خشک – مرطوب
🔹ب) مرکب: گرم و خشک – گرم و مرطوب – سرد و مرطوب – سرد و خشک
←در میان انسانها نیز، باوجود طبقهبندیهای کلی در مزاجهای اصلی (مزاج ذاتی/جبلی/مادرزادی/مولودی) و اکتسابی افراد (مزاج اکتسابی یا عارضی)، در حقیقت هر مزاج دارای طیف گستردهای است؛ تا جایی که میتوان گفت که هیچ دو شخصی دارای مزاج یکسان نیستند و بنابراین درمان یک بیماری در دو فرد، نمیتواند کاملاً یکسان باشد. این مزاجها ممکن است از کنش عاملهای خارجی، داخلی و روانی مثل فصل، سن، جنسیت، مکان زندگی، اعراض نفسانی (حالات روحی و روانی)، شغل، تغذیه، تربیت و…، تحت تأثیر قرارگرفته و دگرگون شوند.
❇️بنابراین، برای درک بهتر، مزاج هر شخص را میتوان به گونۀ زیر فرض و تقسیم کرد:
←50 درصد مزاج ذاتی و 50 درصد مزاج اکتسابی (1 به 1)
←75 درصد مزاج ذاتی و 25 درصد مزاج اکتسابی (2 به 1)
←25 درصد مزاج ذاتی 75 درصد مزاج اکتسابی (1 به 2)
❇️از نگاه حکما تنوع ۹گانۀ مزاجها در افراد تندرست و طبیعی متناظر با تفاوت در عملکردهای افراد در زندگی روزمرهشان است؛ این مزاجها عبارتاند از:
❶⇦گرم
❷⇦سرد
❸⇦خشک
❹⇦تر
❺⇦معتدل
❻⇦گرم و خشک
❼⇦گرم و تر
❽⇦سرد و تر
❾⇦سرد و خشک
👈البته بهاشتباه، در جامعۀ امروز معادلهای ذیل برای این مزاجهای ۹ گانه به کار میرود که در طب سنتی اصیل ایرانی جایگاهی ندارد (این اصطلاحات مربوط به اخلاط چهار گانه هستند و نه مزاجها):
❌صفراوی
❌بلغمی
❌سوداوی
❌دموی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
▫️مبحث امزجه، بخش ۲
#مزاج_شناسی
✍کلمه مزاج برای همه ایرانیان نام کاملا آشنایی است. افرادی را که زود #عصبانی می شوند آتشین مزاج می خوانند، افراد دیر جوش و کم حرف و غیر فعال را #سرد_مزاج می نامند. حقیقتا معنی مزاج چیست؟چگونه می توانیم مزاج خود را یا به تعبیری درست تر #طبیعت_بدن خود را بشناسیم؟ اختلاف طبایع افراد همیشه مورد کنجکاوی و سوال بوده است.
🔹در یک روز پائیزی به مردمی که بیرون از منازل خود و به جهت رفتن به محل کار در حرکتند دقت کنید تعدادی با پالتو و شال و کلاه، تعدادی با یک ژاکت معمولی و تعدادی فقط با یک پیراهن بیرون آمده اند، این ها چه تفاوتی باهم دارند؟ تعدادی خیلی زود #چاق می شوند و عده ای با وجود خوردن مقدار قابل توجهی غذا، همچنان اندام مناسبی دارند، تعدادی #خواب سبک دارند و ساعات خوابشان کم است،تعدادی خواب سنگین و طولانی دارند، بعضی ها خیلی تند و تیز هستند، بلند و سریع تکلم می کنند در حالی که تعدادی نیز خیلی آرام و منقطع حرف می زنند، برخی افراد با خوردن یک خیار دل درد می گیرند و به قول معروف سردیشان می شود در حالی که بعضی ها با خوردن نیم کیلو خیار هیچ واکنشی ندارند. تمام آزمایشات بالینی این افراد نیز سالم است و از لحاظ بررسی #خون و بافت های بدن و اعضاء و تمام موارد آزمایشگاهی همه طبیعی هستند پس اختلاف این افراد در کجاست؟
ادامه دارد . . .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
▫️مبحث امزجه، بخش ۳
#مزاج_شناسی
✍ اهميّت #شناخت_مزاج
قبل از مبحث شناخت مزاجها بهتر است با اهمیت این موضوع آشنا شویم. شناخت طبایع چه اهمیتی برای ما و چه نقشی در #سلامتی ما دارد؟
🔹حفظ تعادل بدن از نظر مزاجس يعنی حفظ سلامتی و هرگاه به هر دليلی بدن از اين حالت #تعادل خارج شود، #گرمی، #سردی، #خشکی يا #رطوبت در آن افزايش پيدا کرده و موجب بروز #بيماری مي شود. همچنين نوع #تعذيه، #پوشاک، #خواب و #بيداری، حالت های #عصبی، #روانی و... ارتباط مستقيمی با حالات طبيعی يا مزاجی هر فرد دارد. بنابراين برای داشتن #زندگی_سالم و موفق، همه ی ما نيازمند شناخت مزاج يا طبيعت خود هستيم.
🔸برای اين که يک فرد #تغذيه ی مناسبی داشته باشد حتماً بايد از نوع مزاج خود، محيط جغرافيايی که در آن زندگی می کند و #طبيعت مواد غذايی از نظر سردی، گرمی، رطوبت و خشکی آشنايی داشته باشد؛ در غير اين صورت اگر از بهترين و گران ترين مواد غذايی هم استفاده کند، برای او مفيد نخواهد بود.
🔹در بعضی مزاج ها، خوردن يک غذاي نامناسب می تواند مشکلات بسياری را ايجاد کند. برای مثال برخی افراد حتی با خوردن يک #خرما بدن شان #جوش مي زند. حتي ممکن است غذای ناسازگار با مزاج فرد، موجب تغيير در #خواب، حالات عصبی، #فراموشی، مشکل در #هضم_غذا و دفع آن، ناراحتی های #پوستی و... در او شود. پس برای جلوگيری از بروز چنين مشکلاتی بايد مزاج خود را شناخته و غذايی مناسب با مزاج تان ميل کنيد.
اگر مادر طبع فرزندش را بشناسد، می تواند غذاهايی متناسب با طبع #نوزاد شيرخوارش بخورد تا نوزاد دچار #دل_درد و ... نشود.
🔸اهميّت شناخت #طبع ها به اندازه ای است که والدين می توانند مشکلات احتمالي فرزندشان را با توجه به آن، #درمان کنند. برای نمونه #پرخاشگری، عصبی بودن و بی حوصلگی کودک به علت افزايش گرما و خشکی در بدن او و #تنبل يا #ترسو بودن کودک به علت افزايش سردی و خشکی در بدن او می باشد که با حفظ تعادل طبع، می توانيد به رفع اين مشکلات کمک نماييد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش ۵
#مزاج_شناسی
✍ همه چیز در اطرافمان مزاج یا طبع دارد
🔻این نکته قابل توجه است که همه چیز در این عالم هستی دارای مزاج است. #حیوانات، #گیاهان، #فصول، #سنین و #اعضاء_بدن که به ترتیب به آنها اشاره ای می کنیم.
1⃣حیوانات: هر موجود بسته به نوع فعالیت و خلقتش دارای مزاج خاص خود است. مثلاً گرگ مزاج #گرم وخشک دارد و عنصر #آتش در آن برتری دارد، شیر که حیوان شجاع و درنده ای است از #خون غالب آفریده شده است و مزاج #دَمَوی دارد، اگر چنین نباشد که اصلا شیر نیست و نمی تواند تمام خصوصیات یک شیر را داشته باشد، مورچه از جنس #سوداست، زنبور از جنس #صفراست، الاغ از جنس #بلغم است و... .
2⃣گیاهان: در گیاهان وجود عناصر چهارگانه ارکان را، با خوردن یا لمس آنها به وضوح می بینیم.
🍃گیاهانی که خوردن و حتی لمس آنها موجب گرمی و تشنگی فوری شده ویا حتی با تکرار در آنها در بدن ایجاد #خارش و #سوزش می شود را گرم وخشک می گوئیم. گیاهانی که خوردن آنها موجب ایجاد گرمی می شود را گیاهان گرم و تر می گوئیم.(سیر، پیاز، فلفل، نعنا، زیره، زیتون، زنجبیل، دارچین و... )
🍂گیاهانی که موجب رفع #حرارت، بدن شده و رفع #تشنگی می کند، #سرد و تر می نامیم.(کاهو، بنفشه، بیدمشک، خرفه و...) گیاهانی که از گرمی بدن می کاهد اما تشنگی را برطرف نمی کند و با تکرار آنها در بدن ایجاد #خشکی و #لاغری می شود، سرد و خشک می گوئیم ( گشنیز، سنجد و...)
🔻همین جا یک نکته مهم لازم است ذکر شود:
در مجموع عناصر گرم وخشک را صفرازا ، گرم و تر را مُولِد #خون و همچنین عناصر سرد وخشک را سودا زا و سرد وتر را بلغم زا نامگذاری کرده اند.
3⃣فصول :
①⇦بهار: مزاج گرم وتر دارد.
②⇦پاییز: مزاج سرد وخشک دارد.
③⇦تابستان: مزاج گرم و خشک دارد.
④⇦زمستان: مزاج سرد و تر دارد.
4⃣ساعات شبانه روز :
❶⇦ صبح: مزاج گرم وتر دارد
❷⇦ ظهر: گرم وخشک دارد
❸⇦ عصر: سرد وخشک دارد
❹⇦ شب: سرد وتر دارد
5⃣ اسنان (سن ها): انسان در سنین مختلف مزاجهای مختلفی دارد:
الف: مرحله #رشد ونمو (از تولد تا 30 سالگی) دارای مزاج گرم وتر است .
ب: مرحله #جوانی(30 تا 40 سالگی) مزاج گرم وخشک
ج: مرحله #میانسالی یا #کهولت (40 سالگی تا 60 سالگی) مزاج سرد و خشک
د: مرحله #پیری (بعد از 60 سالگی) مزاج سرد و تر
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش ۶
#مزاج_شناسی
✍ انواع مزاج یا طبع
🔵 مزاج چون از ترکیب #ارکان با یکدیگر پدید می آید لذا بسته به میزان ترکیب هر رکن(آب، آتش، خاک، هوا) مزاج متفاوتی حاصل می گردد ولی اگر بخواهیم مزاجها را دسته بندی نماییم چون تعداد چهار رکن در هم ترکیب می شوند، مزاجهای اصلی را می توان در نه طبقه به شرح ذیل دسته بندی کرد
🔸۱- در تعدادی رکن #آتش بیشتر ازسایر ارکان است این افراد مزاج #گرم و #خشک دارند آن ها را #صفراوی می گویند.
🔹٢- در تعدادی رکن #هوا بیشتر از سایر ارکان است این افراد مزاج گرم و #تر دارند آن ها را #دموی می گویند.
🔸۳- در تعدادی رکن #آب بیشتر است این افراد مزاج #سرد و تر دارند، لذا آن ها را #بلغمی می گویند.
🔹۴- در تعدادی رکن #خاک بیشتر است این افراد مزاج سرد و خشک دارند که آن ها را #سوداوی می گویند.
🔸۵- در تعدادی نیز این ارکان نسبتاً در حالت #تعادل هستند این افراد مزاج #معتدل دارند.
🔹۶- در تعدادی ارکان آتش و هوا بیشتر از سایر ارکان هستند این افراد مزاج گرم دارند و از لحاظ تری و خشکی معتدل هستند.
🔸٧- در تعدادی ارکان هوا و آب بیشتر از سایر ارکان هستند این افراد مزاج تر دارند و از لحاظ گرمی و سردی معتدل هستند.
🔹٨- در تعدادی ارکان آب و خاک بیشتر است این افراد مزاج سرد دارند و از لحاظ تری و خشکی معتدل هستند.
🔸٩- در تعدادی ارکان خاک و آتش بیشتر است این افراد مزاج خشک دارند و از لحاظ گرمی و سردی معتدل هستند.
🔰بنابراین هر فرد از بدو تولدش دارای #حرارت و #رطوبت غریزی می باشد که به آن #مزاج_اصلی می گویند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش ۷
#مزاج_شناسی
✍ تعریف خلط یا مایع موجود در بدن
←یکی دیگر از اصطلاحاتی که در این مبحث نیاز است با آن آشنا شویم #خلط یا همان #مایع موجود در بدن می باشد.
←هر #غذایی که می خوریم هنگامی که وارد بدن ما می شود در #معده هضم آن آغاز می گردد، به #کبد می رود در کبد چهار خلط یا چهار نوع مایع تولید می شود. در واقع زمانی که غذا در بدن شروع به هضم شدن می کند، با شيره ی #گوارشی موجود در کبد مخلوط شده و به مواد مفيد در بدن تبديل مي شود. اين مواد چهار خلط اصلی موجود در بدن يعنی #صفرا، #سودا، #بلغم و #دم را به وجود می آورد. که خصوصیات آن ها به قرار ذیل است :
❶⇦ خلط دم که دارای #مزاج_گرم و تر است.
❷⇦خلط صفرا که دارای #مزاج_گرم و خشک است.
❸⇦خلط بلغم که دارای #مزاج_سرد و تر است.
❹⇦خلط سودا که دارای #مزاج_سرد و خشک است.
←اگر چه همه این #اخلاط در #خون موجودند اما خدا برای صفرا و سودا جایگاه ذخیره در نظر گرفته است.
🔻 #طحال: جایگاه ذخیره سوداست
🔻 #کیسه_صفرا : جایگاه ذخیره صفراست
که در آن جمع باشند و درصورت نیاز به اندازه لازم در بدن انتشار یابند.
🔹اما "دم" و "بلغم" در #عروق_خونی و #لنفاوی و... در حال گردش اند.
🔸وجود هر چهار خلط در بدن انسان ضروریست اما در حد خاص و معین. کمبود و یا فزونی هر یک از آنها در بدن باعث تغيير شکل در ساختمان بدن، تفاوت در #صورت، #زيبايی، #چاقی يا #لاغری ، رنگ #پوست ، شکل و رنگ #موها و پنهانی يا آشکاری رگ ها در بدن می شود و نيز توانايی ها و رفتارهای متفاوتی را در انسان به وجود می آورد. به همين دليل است که هر فردی ، دارای #اندامی خاص با اشکال گوناگون و تمايلات #غذايی ، #اخلاق، #رفتار و علاقه مندی متفاوت است.
🔰 لازم است بدانیم کم یا زیاد شدن هر کدام از این اخلاط در بدن و خروج آنها از حالت طبیعی موجب #سوء_مزاج و #بیماری می گردد که در این حالت برای رفع مشکل باید تدابیر مربوطه رعایت و درمان صورت پذیرد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش ۸
#مزاج_شناسی
✍ انواع طبع(مزاج) و اعلایم آنها
✴️ به طور کلی چهار نوع #طبع #گرم، #خشک، #سرد و #مرطوب وجود دارد.
←افراد #صفراوی مزاج، دارای طبع گرم و خشک هستند
←افراد #سوداوی مزاج، دارای طبع سرد و خشک هستند
←افراد #بلغمی مزاج، دارای طبع سرد و مرطوب هستند
←افراد #دَمَوی مزاج، دارای طبع گرم و مرطوب می باشند.
🔘نکته ی قابل توجه اين است که اگر در بدن فردی، ميزان هر کدام از #اخلاط چهارگانه در حال تعادل باشد، او دارای طبع معتدل است. ولی اگر به علل مختلف مانند #تغذيه ی نامناسب، #روحيات اخلاقی نامناسب و ... دو يا سه خلط در خونش بالا رفته و با يکديگر مخلوط شود، به طوری که از خصوصيات هر کدام از اخلاط چهارگانه در وجودش پيدا شده و باعث تغيير رفتار يا تغيير مزاج ظاهری او شود می گوييم فرد، دارای طبع مختلط است.
🔘علت اين که گاهی اوقات فرد در يک روز، رفتارهای متفاوتی از خود(از تمام اخلاط) نشان می دهد نيز ممکن است همين امر باشد؛ مثلاً فردی که طبع اصلی اش سودا است در اثر اختلاط طبعش با صفرا پرخاشگر، منفی نگر و کم حوصله تر می شود.
▪️نکته : بدترين نوع طبع مختلط از نظر #جسمانی، اختلاط دو طبع اکتسابی صفرا و بلغم است و از نظر #روانی، اختلاط دو طبع اکتسابی صفرا و سوداست و به اين ترتيب دارنده ی طبع مختلط صفرا و بلغم تعادل وضعیت جسمی و فیزیکی ندارد و دارنده طبع مختلط صفرا و سودا تعادل روحی و روانی ندارد. (گرچه ممکن است دارنده طبع مختلط صفرا و سودا نیز از نظر جسمی درگیر مشکلاتی باشد، اما منظور این است که بیشترین فشار به روح و روان وی وارد میشود)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش۹
#مزاج_شناسی
✍ راه هاي تشخيص طبع (الف)
🔸براي #تشخيص_طبع، ابتدا بايد #سرد_مزاجي را از #گرم_مزاجي جدا کنيد. براي اين کار، بايد ببينيد که در بيشتر حالات، لباس زياد مي پوشيد يا نه، خصوصاً در #زمستان، زيرا کساني که #طبع_سرد دارند، تحمل #سرما را ندارند و کساني که #طبع_گرم دارند تحمل #گرما را ندارند.
🔹پس نتيجه مي گيريم که #سرد_مزاج، کسي است که در همه ي #فصول و يا فقط در فصول سرد، طبع سردي دارد و برعکس #گرم_مزاج کسي است که در همه ي فصول طبع گرمي دارد و در بيشتر اوقات سال لباس زيادي نمي پوشد.
🔸در بين سرد مزاجان، #بلغمي مزاج ها در هر چهار فصل سال احساس سرما مي کنند ولي #سوداوي مزاج ها، تنها در فصول #زمستان و #پاييز احساس سردي مي کنند و در ساير فصول، اين گونه نيستند.
🔹در بين گرم مزاجان، #صفراوي مزاج ها در هر چهار فصل سال #حرارت بدن شان بالاست و هميشه از #گرما شاکي هستند اما #دموي مزاج ها، فقط در فصول #بهار و #تابستان از گرما شاکي هستند و در بقيه ي فصول خيلي احساس بدي ندارند.
▪️پس نتيجه مي گيريم که:
۱←صفراوي ها در تمام سال، خصوصاً در تابستان #حرارت بدن شان بالاست، آن قدر که در هيچ فصلي نياز به پوشاندن بدن خود با لباس گرم ندارند.
۲←دموي ها فقط در بهار و تابستان حرارت بدن شان بالاست ولي در پاييز و زمستان به لباس گرم احتياج پيدا مي کنند.
۳←بلغمي ها در تمام سال، خصوصاً در زمستان نياز شديد به پوشيدن لباس گرم دارند.
۴←سوداوي مزاج ها، هم مثل دموي ها فقط در فصول سرد سال ( پاييز و زمستان ) به لباس گرم احتياج دارند و در ساير فصول برخلاف بلغمي ها، خيلي احساس سرما نمي کنند.
🔸افراد ديگري هم هستند که اگر چه داراي يکي از شرايط گفته شده در بالا مي باشند ولي قسمتي از بدن شان (مثل نوک انگشتان دست شان ) هميشه سرد و يا هميشه گرم است ( مثل کف پاها ) که ممکن است اين امر موجب اشتباه در تشخيص طبع آن ها شود. امّا بايد بگوييم که علايم برخي از #بيماري ها اين است که قسمتي از بدن را سرد يا گرم مي کنند؛ مثلاً يکي از علايم #کم_خوني اين است که باعث سردي نوک انگشتان #دست و #پاها مي شود و برعکس #يائسگي، باعث #گرگرفتگي #سر و #صورت و #چربي_خون، موجب داغي کف پاها مي شود. همچنين ممکن است #سينوزيت باعث احساس #سردي شديد در #پيشانی و #ورم_معده باعث احساس سردي زياد در وسط قفسه ي #سينه گردد. بنابراين لازم است که شما اين گونه موارد استثنايي را بشناسيد. مثلاً ممکن است که شما در همه جاي بدن و در همه فصول سال احساس سردي کنيد ولي کف پاهايتان اکثراً داغ باشد، اين بدان معناست که شما بلغمي مزاج هستيد ولي در عين حال #چربي_خون تان هم بالاست.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش ۱۰
#مزاج_شناسی
✍ راه های تشخیص طبع (ب)
▫️يکی ديگر از راه های تشخيص طبع، اين است که افراد سردمزاج نمی توانند دوش آب سرد بگيرند ولی افراد گرم مزاج خصوصاً صفراوی مزاج ها اين توانايی را دارند. همچنين افراد گرم مزاج به راحتی نمي توانند عسل آويشن ميل کنند چون آويشن، گياهی گرم است و موجب گرمي بيشتر در عسل مي شود و اگر چنانچه بخواهند عسل را با آب بنوشند بايستی آن را با آبليمو و يا سرکه ی بيشتری مخلوط کنند يا به همراه غذاهای سرد ميل نمايند.
▪️ممکن است خانمی دارای مزاج گرم و مرطوب باشد ولي بعد از بارداری #جنين دختر و #زايمان به روش #سزارين، دچار غلبه ی مزاج سرد شود. اين شخص از ويژگی های قبل از بارداری خود می تواند، به مزاج خود پی ببرد و از تغييراتی که در او ايجاد شده، نوع خلطی که بر او غلبه کرده است را پيدا کند و بر اساس نوع مزاج جديد، کارهاي لازم را برای رسيدن به مزاج اصلی اش انجام دهد.
▫️البته بايد به اين نکته اشاره نمود که مزاج فرزند يک زوج که هر دو طبع گرم دارند، حتماً گرم خواهد بود و تنها در صورتی مزاج فرزند آن ها سرد خواهد شد که مادر در دوران بارداری به شدت تحت تأثير عوامل سرد مثل قرار گرفتن مداوم در مقابل سرمای کولر، #حمام رفتن زياد و... باشد يا خوراکی های سرد بخورد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش ۱۱
#مزاج_شناسی
✍ تشخيص طبع با توجه به سن
▫️عمر انسان چهار مرحله دارد و هر مرحله به علت تغييرات مختلفي که به همراه دارد، داراي مزاج هاي مختلفي است. مثلاً از لحظه ي تولد تا سي سالگي طبع دم و صفرا، در سن جواني يعني از 30 تا 40 سالگي #طبع_صفرا، در #ميانسالي يعني از 40 تا 60 سالگي #طبع_سودا و در پيري يعني بعد از 60 سالگي #طبع_بلغم در فرد غلبه دارد.
▪️نکات مهم :
❶⇦هر وقت مزاج اصلي انسان تمايل بيشتري به خشکي داشته باشد او در طول عمر خود به #جوانان شباهت بيشتري دارد.
❷⇦هر وقت مزاج اصلي انسان تمايل بيشتري به سردي و رطوبت داشته باشد شخص در #طول_عمر خود از نظر ويژگي هاي ظاهري و رفتاري، به افراد پير شباهت بيشتري دارد.
❸⇦هر وقت انسان به سني برسد که مزاج او در آن مرحله مانند مزاج اصلي اش باشد دچار بدحالي و بيماري مي شود؛ زيرا دو مزاج از يک نوع در بدن او افزايش پيدا کرده است. براي مثال شخصي که مزاج اصلي اش گرم و خشک است وقتي به سن جواني برسد دچار بيماري مي شود زيرا طبع گرم و خشک در بدن او افزايش پيدا کرده است؛ به همين دليل بدن اين فرد از حالت تعادل فاصله مي گيرد و اين حالت تا زماني که شخص مرحله ي جواني را پشت سر بگذارد، ادامه دارد. اما برعکس اگر شخصي مزاج اصلي اش سرد و مرطوب باشد، در مرحله ي جواني به حالت #سلامتي و #شادابي مي رسد زيرا در جواني گرمي و خشکي در بدن افزايش پيدا مي کند و باعث تعادل سردي و رطوبت در بدن اين فرد مي شود.
▫️نکته: امروزه محدوده ي سني غلبه ي اخلاط تغيير کرده است. براي دم از جنيني تا 17 سالگي، براي صفرا از 17 تا 35 سالگي، براي سودا از 35 تا 51 سالگي و براي بلغم از 51 سالگي به بالا مي باشد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش۱۲
#مزاج_شناسی
✍ تشخيص طبع با توجه به #خواب و #بيداري
🔹اعتدال در خواب و بيداري نشانه ي #اعتدال_مزاج خصوصاً اعتدال در #مغز است. مزاج #سرد و #مرطوب باعث #پرخوابي مي شود، به همين علت افراد #بلغمي و #دموي، به خواب بيشتري نياز دارند، #خشکي و #گرمي موجب بيداري ( کم خوابي ) مي شود، به همين دليل افراد #صفراوي و #سوداوي در خوابيدن مشکل دارند و معمولاً خواب شان سبک است.
🔸خواب از بيرون بدن را سرد و از درون بدن را گرم مي کند. اگر خواب در روز کوتاه باشد، درون را مرطوب و اگر طولاني باشد درون را خشک مي کند.
🔹 #کودکان معمولاً بيشتر مي خوابند زيرا رطوبت بيشتري دارند و به تدريج و با افزايش سن که رطوبت مزاجي آنها کاهش پيدا مي کند خوابشان نيز کمتر مي شود.
🔸خواب طولاني در بدن شخص صفراوي به علت ايجاد سردي و رطوبت به کاهش حرارت بدن آنها کمک مي کند و برعکس شخص بلغمي با خواب طولاني دچار افزايش #خلط بلغم مي شود.
🔹بيداري ضد خواب است يعني ظاهر بدن را گرم و از درون بدن را خسته و سرد مي کند و هر چه کار سنگين تر بوده و مدت زمان بيداري بيشتر باشد اين حالت افزايش پيدا مي کند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش۱۳
#مزاج_شناسی
✍ تشخيص طبع با توجه به #دفع بدن
◽️وضعيت دفع بدن از جمله عرق، مدفوع و ادرار و بررسي رنگ و شکل آن ها، يکي ديگر از راه هايي است که به تعيين نوع مزاج و طبع کمک مي کند. براي اين منظور لازم است تا هنگام دفع فضولات بدن خود، به شکل، رنگ و بوي آن ها توجه کنيد.
←اگر رنگ مدفوع يا ادرار تيره تر از حد، معمول باشد اين امر نشان دهنده ي غلبه ي صفرا در بدن و گرمي مزاج است.
←بي رنگ بودن يا کم رنگ بودن مدفوع و ادرار، نشانه ي سردی مزاج است.
←اگر عرق انسان با بوي شديد و تندي همراه باشد، اين امر نشانه ي گرمي مزاج و غلبه ي صفرا بر بدن است.
←اگر عرق انسان زردي بر لباس باقي نگذارد و کم بو باشد نشانه ي سردي مزاج است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش ۱۴
#مزاج_شناسی
✍ تشخيص طبع با توجه به رنگ #پوست
◽️رنگ پوست بدن علامت خوبي براي تشخيص مزاج است به اين صورت که:
←سفيدي و روشن بودن رنگ پوست، نشان دهنده ي رطوبت يا مزاج بلغمي است.
←رنگ سرخ، نشانه ي حرارت و رطوبت در بدن و مزاج دموي است.
←زرد مايل به قرمز ( زرد آفتابي )، نشان دهنده ي بالا بودن گرمي در بدن و مزاج صفراوي است.
←رنگ تيره و کبود، نشان دهنده ي بالا بودن خشکي در بدن و مزاج سوداوي است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش ۱۵
#مزاج_شناسی
✍ آيا مزاج قابل تغيير است؟
←هر فردي داراي دو گونه #طبع اصلي و اکتسابي است. طبع اصلي هر فرد، طبع مادرزادي اوست که از پدر و مادرش به ارث مي برد. همچنين ممکن است طبع اصلی فرد با گذشت زمان، به علت #تغذيه ي نادرست، شرايط آب و هوايي و شيوه ي زندگي نادرست، تغيير کند و طبع جديدي در او به وجود آيد که به آن، طبع اکتسابي مي گويند.
←ناگفته نماند که در ميان موجودات زنده، #مزاج انسان به ميزان زيادي تغيير مي کند، ولي #طبيعت يا مزاج #حيوانات و #گياهان هيچ وقت به طور کامل تغيير نمي کند بلکه با توجه به شرايط آب و هوايي ميزان #گرمي، #سردي، #خشکي و #رطوبت آن ها کمي تغيير مي کند. به عنوان مثال طبيعت #سير گرم است، در هر منطقه ي جغرافيايي که کشت شود، فقط با توجه به شرايط آب و هوايي، ميزان گرمي آن کمی تغییر میکند و هيچ وقت طبيعت آن سرد نمي شود.
←البته مي توان مزاج تغيير يافته ي فرد را دوباره با اصلاح مزاج، به مزاج مادرزادي برگرداند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش ۱۶
#مزاج_شناسی
✍ راه هاي جلوگيري از تغيير مزاج یا طبع
←کارهايي که مي توانيم انجام دهيم تا طبع مان زياد تغيير نکند عبارتند از: پرهيز از پرخوري، پرهيز از خوردن غذاهاي نامناسب(دارای مواد نگهدارنده) و ناسازگار با طبع خود، پرهيز از سرما و گرماي زياد، مهاجرت به نقاطي که داراي آب و هواي متناسب با طبعمان است، انجام حجامت، استفاده ي مداوم از خوراکي هاي متعادل، ورزش مداوم ، خواب درست و کافی و...
__________________________________
✍ افزايش اخلاط در بدن
←گاهي اوقات، شخص دچار افزايش خلط ( يا اخلاط ) يا طبعي خاص از چند ثانيه تا چندين ماه و سال و گاهي حتي تا آخر عمر مي شود، مثل پيدايش ناگهاني خلط صفرا در جريان سنين بلوغ که باعث افزايش رشد قد در فرد مي شود و يا پيدايش ناگهاني خلط صفرا درهنگام #يائسگی در زنان که باعث گر گرفتگی، افزايش فشار و چربی خون در آنها می شود.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش ۱۷
#مزاج_شناسی
✍علل بالا رفتن خلط #دم در بدن
←بيشترين علت افزايش خلط دم در افراد، نوع تغذيه، ورزش، فصل بهار، عوامل ارثي، تزريق خون، عوامل دارويي، فعاليت زياد کبد، فعاليت زياد مغز استخوان، عوامل قلبي، عروقي، ديدن رنگ قرمز و شرايط آب و هوايي متعادل مي باشد.
✍علل بالا رفتن خلط #صفرا در بدن
←نوع تغذيه، سرطان، ميگرن، باد گرم، شکنجه، مسافرت، حاملگي، دعوا، تصادف، عوامل ارثي، قطع عضو، خنده ي زياد، دوره ي عادت ماهانه، بيش فعالي، زخم معده، سونا، هپاتيت، آب درماني، فصل تابستان، بستن لوله ي رحم، نزديکي کردن (مُقاربت)، پرکاري تيروئيد، کم خوابي، مصرف مشروبات الکلي، فعاليت زياد کبد، ورزش هاي سنگين، فعاليت زياد معده، خوردن ترشي جات، تشديد غلظت خون، خوردن مداوم بستني و خوراکیهای یخی، زايمان طبيعي، پرخوري، سرماخوردگي، بالا رفتن چربي خون، شنيدن سر و صداي زياد، هيجانات عشقي و عاطفي، بستري شدن در بيمارستان، گرفتگي رگ هاي قلب، مصرف قرص هاي شادي آور، مشاغل صفراساز (شاطري)، بروز بيماري هايي مثل رماتيسم، مصرف قرص هاي جلوگيري از بارداري، خوردن خوراکي هاي گرم مزاج مثل باقلوا، زولبيا، خرما و... می باشد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش ۱۸
#مزاج_شناسی
✍علل بالا رفتن خلط #بلغم در بدن
←بالا رفتن خلط بلغم مي تواند به علل مختلف از جمله: بروز بيماري هايي مثل آسم، رماتيسم، يبوست، نفخ شکم و سنگ کليه، عوامل ارثي، کم خوابي، نزديکي زياد، کيست کليه، سرماخوردگي، سينوزيت، دوش آب سرد، دوران شيردهي، کيست تخمدان، رژيم گياه خواري، خوردن ترشي جات، خوردن آب يخ، پرخوابي، فصل زمستان، پرخوري، قرار گرفتن در معرض باد، پوشيدن لباس کم در سرما، خوردن مداوم ماست و دوغ و لبنیات، نشستن روي زمين سرد يا مرطوب و خوردن بيش از حد خوارکي هاي سرد باشد.
✍علل بالا رفتن خلط #سودا در بدن
←بالا رفتن خلط سودا در بدن به علل مختلف از جمله: تنها بودن در مکان زندگي، گرفتگي عروق، فکر و خيال زياد، کم خوابي شديد، معلوليت جسماني، استرس و اضطراب، تاريکي، بستري شدن در بيمارستان، مشکلات ناشي از وجود فيبروم يا کيست تخمدان، سرطان، فصل پاييز، سرما و گرماي شديد، ترس شديد، غصه خوردن، يبوست، شکنجه شدن، شيمي درماني، ورم پروستات، دير خوابيدن، نگراني مداوم، آلودگي هوا، نوشيدن آب خيلي سرد بعد از غذا، استفاده از نوشيدني هاي خيلي داغ، استفاده از مشروبات الکلي، نوشيدن آب بين غذا، خوردن غذاي فريز شده، خوردن غذاي مانده، استفاده از غذاي خيلي شور يا خيلي تند يا تلخ، استفاده از ظروف تفلون و غذاپزهاي برقي، شنيدن مداوم صداي اتومبيل ها و موتورهاي کارخانجات و گوش دادن مداوم به موسیقی، استفاده ی بيش از حد موبايل و کامپيوتر و... می باشد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
✍ #مزاج_شناسی
#تدریس
🔹ما در طب راه های تشخیص زیادی داریم که بفهمیم « ریشه ی بیماری از کجاست ».
1⃣امروزه راه های تشخیص زیادی وجود دارد. یکی از این راه ها « آزمایشگاه » است.
🔹طب مدرن برای تشخیص راهی جز « آزمایش » ندارد البته از روی آزمایش هم چیز زیادی فهمیده نمی شود، چون طب غربی نگاه اخلاطی و مزاجی ندارد.
2⃣یکی دیگر از راه های تشخیص « ظاهر بدن » است مثل کف دست ، ناخن، نبض ، عنبیه ، زبان و ...
3⃣تنها راه تشخیصی که اهل بیت علیهم السلام در روایات مطرح کرده اند « مزاج شناسی » است.
←در زمان قدیم روی مزاج شناسی تمرکز و کار می کردند و مسلط می شدند و با همین مزاج شناسی سخت ترین بیماری ها را درمان می کردند.
←در طب جدید با وجود امکانات پیشرفته و راه های تشخیص زیاد اما غالبأ « درمانی » وجود ندارد .
🔴سایر روش های تشخیص علاوه بر این که «جامعیت » ندارد ، « قطعی» هم نیستند و می توانند ما را به اشتباه بیندازند.
خداوند متعال برای شناخت بیماری علایمی را در بدن انسان قرار داده:
« درد» یکی از نشانه های بیماری است. ما بر اساس « نوع درد » ، مزاج و خلط را تشخیص داده و سپس درمان می کنیم.
« تغییر رنگ » هم از جمله نشانه های وجود بیماری است ؛ تیرگی رنگ پوست ، رنگ جوش ، رنگ لب ، رنگ زیر چشم و ...
« وجود ورم » در جاهای مختلف بدن نشانه وجود بیماری است .
« صداهای بدن » نشان دهنده وجود بیماری در بدن است ؛ صدای زانو ، صدای معده و ...
« چرک » « خون ریزی » « گرفتگی » همه علایم بیماری هستند .
🔹این ها همه علایمی هستند که خداوند در بدن ما قرار داده.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
✍ #مزاج_شناسی مقدمه عرفان و معرفت نفس
✨امام صادق علیه السلام:
خودشناسی این است که آدمی سرشت ها و ستون های چهارگانه خود را بشناسد.
📚علل الشرایع، ج1، ص101.
✨پیامبرصلوات الله علیه:
هرکس خود را بشناسد، خدای خود را شناخته.
📚بحارالانوار، ج2، ص32، ح22.
🔸توضیح: لازمه رسیدن به مقامات عالیه انسانی، شناخت عناصر و اخلاط ابتدائی تشکیل دهنده انسان است. چرا که کنترل و تعدیل افکار و گفتار و رفتار در گرو کنترل و تعدیل مزاج است.
بنابراین خروج مزاج از حد طبیعی، مساوی با عدم تعادل روحی، روانی و جسمانی در انسان است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa