مبحث امزجه، بخش ۶
#مزاج_شناسی
✍ انواع مزاج یا طبع
🔵 مزاج چون از ترکیب #ارکان با یکدیگر پدید می آید لذا بسته به میزان ترکیب هر رکن(آب، آتش، خاک، هوا) مزاج متفاوتی حاصل می گردد ولی اگر بخواهیم مزاجها را دسته بندی نماییم چون تعداد چهار رکن در هم ترکیب می شوند، مزاجهای اصلی را می توان در نه طبقه به شرح ذیل دسته بندی کرد
🔸۱- در تعدادی رکن #آتش بیشتر ازسایر ارکان است این افراد مزاج #گرم و #خشک دارند آن ها را #صفراوی می گویند.
🔹٢- در تعدادی رکن #هوا بیشتر از سایر ارکان است این افراد مزاج گرم و #تر دارند آن ها را #دموی می گویند.
🔸۳- در تعدادی رکن #آب بیشتر است این افراد مزاج #سرد و تر دارند، لذا آن ها را #بلغمی می گویند.
🔹۴- در تعدادی رکن #خاک بیشتر است این افراد مزاج سرد و خشک دارند که آن ها را #سوداوی می گویند.
🔸۵- در تعدادی نیز این ارکان نسبتاً در حالت #تعادل هستند این افراد مزاج #معتدل دارند.
🔹۶- در تعدادی ارکان آتش و هوا بیشتر از سایر ارکان هستند این افراد مزاج گرم دارند و از لحاظ تری و خشکی معتدل هستند.
🔸٧- در تعدادی ارکان هوا و آب بیشتر از سایر ارکان هستند این افراد مزاج تر دارند و از لحاظ گرمی و سردی معتدل هستند.
🔹٨- در تعدادی ارکان آب و خاک بیشتر است این افراد مزاج سرد دارند و از لحاظ تری و خشکی معتدل هستند.
🔸٩- در تعدادی ارکان خاک و آتش بیشتر است این افراد مزاج خشک دارند و از لحاظ گرمی و سردی معتدل هستند.
🔰بنابراین هر فرد از بدو تولدش دارای #حرارت و #رطوبت غریزی می باشد که به آن #مزاج_اصلی می گویند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
🥬نکاتی پیرامون مصرف #کاهو
📚از امام صادق(ع) در كتاب كافی نقل شده است كه بر شما باد مصرف كاهو، چرا كه خون را تصفيه ميكند.
و همچنین
📚امام رضا(ع) نيز فرموده اند: بهترين سبزيها #كاسنی و #كاهو است.
✍مزاج کاهو #سرد و #تر است. رطوبت بسيار خوبی دارد و رطوبت طبيعی بدن را تقویت و تامین می کند و حجم خون را تا حدودی افزايش می دهد؛ لذا رقیق کننده نسبی خون می باشد.
🥬چون رطوبت عامل ايجاد #خواب است، کاهو حالت آرامش بخش داشته و خواب آور خوبی است.
🛌كساني كه دچار #اختلال_خواب هستند و به سختي به خواب میروند بهتر است يك ساعت قبل از خواب كاهو یا کاهو #سکنجبین ميل كنند.
👈یکی از راههای درمان اختلال خواب مصرف آب (عصاره) كاهو است.
🥬كاهو غذايیت زيادی ندارد لذا باعث چاقی نمی شود، اما مصرف آن در افراد با مزاج سرد و رطوبتی، به دلیل افزودن بر میزان رطوبت های بدن، منجر به پف و افزايش حجم بدن می شود.
🥬مصرف كاهو همراه با سركه به صورت سالاد اشتها را تحريك ميكند (نیم ساعت قبل از غذا)
⭕️زيادهروی در مصرف كاهو می تواند مخصوصا در افراد سرد مزاج باعث سردي، پف صورت، ورم بدن، درد و تورم مفاصل، آبريزش بينی و دهان، شل شدن بدن، رفلاكس و نفخ، فراموشی و ضعف بينايی شود.
🥃توصیه می شود افراد سرد مزاج کاهو را در مقادیر کم، همراه با سکنجبین یا پودر زيره، نعناع، كمي عسل یا شيره انگور مصرف كنند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
#کتاب_بخوانیم
📖الفصل الثّانى: في الأخلاط
فصل دوم: #خلط ها ( #اخلاط )
📃الخِلطُ جِسمٌ رَطبٌ سَيّالٌ يَستَحيلُ اليه الغِذاءُ أوَّلًا.
خلط، جسمى است كه [بالفعل] #تر و روان است و #غذا ابتدا بدان تبديل مىشود.
🟢و أنواعُهُ أربَعَةٌ :
①الدَّمُ، و هو حارٌّ رَطبٌ.
②و الصَّفراءُ، و هي حارَّةٌ يابِسَةٌ.
③و البَلغَمُ، و هو بارِدٌ رَطبٌ.
④و السَّوداءُ، و هي بارِدَةٌ يابِسَةٌ.
🟢خلط بر چهار نوع است:
❶دم، كه گرم و تر است.
❷صفرا، كه گرم و خشك است.
❸بلغم، كه سرد و تر است.
❹و سودا، كه سرد و خشك است.
📃و كُلُّ واحِدٍ منها يَنقَسِمُ الى طَبِيعىٍّ و غَيرِ الطَّبيعىِّ.
هر يك از اين اخلاط، دو نوع طبيعى و غیرطبيعى دارند:
1⃣أمّا الدَّمُ الطَّبيعىُ: فهو أحمَرُ اللَّونِ لا نَتْنَ لَهُ حُلوٌ جِدّاً.
خلط دم طبيعى: دم طبيعى سرخرنگ و فاقد بوى بد است و شيرينترين خلطهاست.
1⃣و أمّا غيرُ الطَّبيعىِ: فهو الّذى يُخالِفُهُ.
خلط دم غیر طبيعى: ويژگيهاى دم غیرطبيعی مخالف ويژگيهاى دم طبيعى است.
2⃣و أمّا الصَّفراءُ الطَّبيعيَّةُ: و هي رَغوَةُ الدَّمِ الطَّبيعىِّ، و هو أحمَرُ ناصِعٌ خَفيفٌ حادُّ الطَّعمِ تَتَوَلَّدُ في الكَبِدِ.
خلط صفراى طبيعى: صفراى طبيعى كه در كبد به وجود مىآيد، در حكم سرجوش دم طبيعى است. رنگش سرخِ روشن، وزنش سبك، و طعمش تيز است.
2⃣و أمّا غَيرُ الطَّبيعيَّةِ فَأربَعَةُ أقسامٍ:
خلط صفراى غیرطبيعى، اين خلط بر چهار نوع است:
①أحَدُها: المِرَّةُ الصَّفراءُ، و هي الّتى يُخالِطُها رُطُوبَةٌ رَقيقَةٌ
اول، صفراى مرّه: و آن صفرائى است كه اندكى رطوبت رقيق با آن آميخته باشد.
②الثَّانِي: المِرَّةُ المُحيَّةُ، و هي الّتى يُخَالِطُها رُطُوبَةٌ غَلِيظَةٌ.
دوم، صفراى محيه: و آن صفرايى است كه اندكى رطوبت غليظ با آن آميخته باشد.
③الثَّالِثُ: الصَّفراءُ الكُرّاثيَّةُ، و هي مُرَكَّبَةٌ من الصَّفراءِ المُحتَرَقَةِ و من المِرَّةِ الصَّفراءِ و تَوَلُّدُها إنّما يَكُونُ في المَعِدَةِ.
سوم، صفراى كراثى: اين نوع مركب از صفراى محترق و صفراى مره است و در معده پديد مىآيد.
④الرَّابِعُ: الصَّفراءُ الزِّنجاريَّةُ، و هي أسخَنُ أصنافِ الصَّفراءِ، و طَبْعُها قَرِيبٌ من السُّمُومِ.
چهارم، صفراى زنگارى: گرمترين نوع صفرا بوده و طبعى نزديك به سمومات دارد.
📗قانونچه فی الطب
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
#کتاب_بخوانیم
✍اندر شناختن مزاج اصلى
📜هرگاه كه #مزاج_اصلى يعنى #مادرزادى به #خشكى گرايد، اين تن اندر همه سالهاى عمر به #جوانان ماند و اگر اين مزاج به #سردى گرايد يا به #ترى ، اندر همه سالها به پيران ماند.
🟥و هر تنى چون در عمر بدان سال رسد كه مزاج او اندران سال مانند مزاج اصلى باشد، حال او بد شود و به بيمارى گرايد، از بهر آنكه چون دو مزاج از يك گونه بر يك تن گرد آيد از #اعتدال بيرون شود.
📎چنانكه اگر مثلا مزاج اصلى #گرم و #خشك باشد چون از حدّ #كودكى بيرون آيد و به #جوانى رسد بد حال شود، از بهر آنكه مزاج روزگار جوانى هم گرم و خشك باشد. و هر گاه كه دو مزاج گرم و خشك به يكبار بر تنى پديد آيد آن تن از اعتدال سخت دور شود.
🟩و هر تنى كه در عمر بدان سال رسد، كه مخالف مزاج اصلى او باشد در آن سال نيك حال تر باشد.
📎چنانكه اگر مثلا مزاج اصلى #سرد و #تر باشد، چون به جوانى رسد #معتدل شود، از بهر آنكه مزاج سالهاى جوانى گرم و خشك باشد، كه ضد #سردى و ترى است.
📎و اگر مثلا مزاج اصلى گرم و تر باشد اندر سالهاى كهلى نيك حال تر باشد از بهر آن را كه مزاج سالهاى كهلى به قياس با مزاج سالهاى جوانى سرد و خشك باشد و بدين سبب معتدل گردد.
📗ذخیره خوارزمشاهی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
✍اندر شناختن مزاج مردان و زنان
📖مزاج مردان به قياس با #مزاج_زنان #گرم و #خشك است و بدين سبب قوت هاى #مردان اندر همه كارها فزونتر باشد؛ و هر گاه كه مزاج گرم و #تر باشد، كارهاى قوت طبيعى تمامتر آيد.
❶و #قوت_طبيعى قوت پروردن و باليدن و غذا پذيرفتن را گويند، و اين قوت از #جگر خيزد.
👶و از بهر آنكه مزاج پسران اندر سالهاى #طفلى و #كودكى گرم و تر باشد، ايشان اندرين سالها بهتر پرورند و بيشتر بالند.
👧و مزاج #دختران اندر سالهاى طفلى و كودكى #سرد و تر باشد و در سالهاى #جوانى گرم و تر شود، ايشان اندر سالهاى جوانى بيشتر بالند.
و اندر همه سالها كارهاى قوت حيوانى و نفسانى از مردان بيشتر آيد.
❷و #قوت_حيوانى ، قوت #حرارت و قوت #حركت_رگها را گويند و اين قوت از #دل خيزد.
❸و #قوت_نفسانى قوت #حس و حركت را و #قوت_تفكر و #تدبير را گويند و اين قوت از #دماغ خيزد.
📜و مزاج زنان به قياس با #مزاج_مردان سرد و تر باشد، بدين سبب به قوت حيوانى و نفسانى از مردان باز پس تر باشند، و رگهاى ايشان باريكتر باشد، و #مسام ايشان بستهتر، و #گوشت اندامهاى ايشان بر هم نشسته تر و نازک تر، تا بدين سبب مايههاى خام اندر تن ايشان بيشتر گرد آيد و كمتر تحليل پذيرد يعنى كمتر خرج شود.
📜و مردان به سبب آنكه مزاجهاى ايشان گرمتر و خشكتر است، قوتهاى حيوانى و نفسانى ايشان فزون است، و رگهاى ايشان فراختر، و مسام ايشان گشادهتر، و كارها و تدبيرهاى ايشان و انديشهها بهتر و درست تر آيد، و به تن سخت تر باشند، و #خلط هاى خام اندر تن ايشان كمتر گرد آيد و به تحليل بيشتر خرج شود در همه وقت باذن الله تعالى.
📗ذخیره خوارزمشاهی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
✍اندر شناختن مزاج فربهی و لاغری
📜تن های مردمان:
✓بهری #فربه است
✓و بهری #لاغر
✓و بهری #معتدل میان فربهی و لاغری
✓و بهری اندامها آکنده تر است و #گوشت آن سخت تر
✓و بهری هست که بدان سختی و آکندگی نیست.
📄اما فربهی، دو گونه باشد: ❶یکی از بسیاری گوشت ❷و دیگر از بسیاری پیه.
🥩و آنچه از بسیاری گوشت باشد مزاج او #گرم و #تر باشد.
🍶و آنچه از بسیاری #پیه باشد مزاج او #سرد و تر باشد.
📄و لاغری هم دو گونه باشد: ❶یکی از کم گوشتی باشد ❷و دیگر از کم پیهی.
🥩اما آنرا که گوشت کمتر باشد #سردی و #خشکی بر #مزاج او غلبه دارد.
🍶و آنرا که پیه کمتر باشد #گرمی و خشکی غلبه دارد.
👶و فربهی کـه مادرزادی باشد سردی و تری بر مزاج او غلبه دارد و رگها اندر تن او باریک تر بود، و خون اندر تن وی اندک باشد، بدین سبب بر گرسنگی صبر نتواند کرد.
📗ذخیره خوارزمشاهی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
📎شرح و توضیح
✍افضلترین اخلاط #خون است، به دلیل آن که بدن را حسن و جمال مىدهد و محبوب #طبیعت است؛ زیرا که مناسب حیات و مزاج #روح است.
📄از منافع خون طبیعى می توان به ✓تغذیه بدن ✓ایجاد #حرارت در بدن ✓تکوّن #روح_طبى از بخش لطیف خون ( لذا افراط در خونگیرى باعث عوارضى مانند: غشى و اُفت نبض مىگردد) ✓نشاط و زیبایى پوست ✓سازگارترین #خلط با #طبیعت_بدن، اشاره کرد .
📄مزاج آن #گرم و #تر است و به دو گونه طبیعى و غیرطبیعى تقسیم می شود.
1⃣خون طبیعى را چهار صفت است :
①سرخ رنگ است
②شیرین نسبت به اخلاط دیگر
③بوى تعفّن ندارد
④و قوام آن معتدل بین رقت #صفرا و غلظت #سودا می باشد.
2⃣خون غیر طبیعى نیز دو گونه است:
①مزاج آن به خودی خود بد باشد بدون آمیختگی با چیزی.
②مزاج آن به سبب آمیختن با خلطی دیگر تباه شده باشد و بدین سبب رنگ و بوی آن تغییر میکند، آن نیز بر دو گونه است:
۱.خلط تباه شده از بیرون خون، نفوذ نموده و باعث فساد خون گردیده است
۲.خلط تباه شده از خودِ خون به وجود آمده
🥘لازم به ذکر است برای تولید خون طبیعی باید از غذاهای « #صالح_الکیموس » استفاده شود.
📚قانون فی الطب/ذخیره خوارزمشاهی/مفرح القلوب
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa