▫️مبحث امزجه، بخش ۳
#مزاج_شناسی
✍ اهميّت #شناخت_مزاج
قبل از مبحث شناخت مزاجها بهتر است با اهمیت این موضوع آشنا شویم. شناخت طبایع چه اهمیتی برای ما و چه نقشی در #سلامتی ما دارد؟
🔹حفظ تعادل بدن از نظر مزاجس يعنی حفظ سلامتی و هرگاه به هر دليلی بدن از اين حالت #تعادل خارج شود، #گرمی، #سردی، #خشکی يا #رطوبت در آن افزايش پيدا کرده و موجب بروز #بيماری مي شود. همچنين نوع #تعذيه، #پوشاک، #خواب و #بيداری، حالت های #عصبی، #روانی و... ارتباط مستقيمی با حالات طبيعی يا مزاجی هر فرد دارد. بنابراين برای داشتن #زندگی_سالم و موفق، همه ی ما نيازمند شناخت مزاج يا طبيعت خود هستيم.
🔸برای اين که يک فرد #تغذيه ی مناسبی داشته باشد حتماً بايد از نوع مزاج خود، محيط جغرافيايی که در آن زندگی می کند و #طبيعت مواد غذايی از نظر سردی، گرمی، رطوبت و خشکی آشنايی داشته باشد؛ در غير اين صورت اگر از بهترين و گران ترين مواد غذايی هم استفاده کند، برای او مفيد نخواهد بود.
🔹در بعضی مزاج ها، خوردن يک غذاي نامناسب می تواند مشکلات بسياری را ايجاد کند. برای مثال برخی افراد حتی با خوردن يک #خرما بدن شان #جوش مي زند. حتي ممکن است غذای ناسازگار با مزاج فرد، موجب تغيير در #خواب، حالات عصبی، #فراموشی، مشکل در #هضم_غذا و دفع آن، ناراحتی های #پوستی و... در او شود. پس برای جلوگيری از بروز چنين مشکلاتی بايد مزاج خود را شناخته و غذايی مناسب با مزاج تان ميل کنيد.
اگر مادر طبع فرزندش را بشناسد، می تواند غذاهايی متناسب با طبع #نوزاد شيرخوارش بخورد تا نوزاد دچار #دل_درد و ... نشود.
🔸اهميّت شناخت #طبع ها به اندازه ای است که والدين می توانند مشکلات احتمالي فرزندشان را با توجه به آن، #درمان کنند. برای نمونه #پرخاشگری، عصبی بودن و بی حوصلگی کودک به علت افزايش گرما و خشکی در بدن او و #تنبل يا #ترسو بودن کودک به علت افزايش سردی و خشکی در بدن او می باشد که با حفظ تعادل طبع، می توانيد به رفع اين مشکلات کمک نماييد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
▫️مبحث امزجه، بخش ۴
✍ مزاج چیست؟
▪️قبل از شناختن #مزاج یا طبع لازم است تا مطابی را بدانیم. طبیعت انسان ها با هم تفاوت دارد، اگر بخواهیم #سبک_زندگی سالم و روش دستیابی به سلامت واقعی را تجربه نمائیم، باید به جسم و روان آدمی ازدیدگاه طب #اسلامی و #سنتی یا طب مزاجی نظر کنیم.
▪️قبل از آنکه به تعریف مزاج بپردازیم لازم است که با چند اصطلاح در طب سنتی آشنا شویم.
از دیدگاه طب سنتی عوامل تشکیل دهنده جهان خلقت و بدن انسان و غیر انسان، چهار عنصر اصلی به شرح ذیل می باشند، که به آنها «ارکان» گفته می شود.
الف) #آتش که گرم و خشک است. ب) #هوا که گرم و تر است. ج) #آب که سرد و تر است. د) #خاک که سرد و خشک است.
▪️اگر بدن آدمی را دقیقا مورد بررسی قرار دهیم، می بینیم که از اندام های متعددی تشکیل شده و هر اندامی از #سلول های خاصی ساخته شده است. هماهنگی اندام ها نیز باعث #سلامتی و حیات و ادامه ی آن می گردد.
در بدن هر فرد چهار نوع #خلط یا مایع وجود دارد که آنها را اصطلاحا"اخلاط اربعه" می نامند. #اخلاط_اربعه عبارت اند از: #صفرا، #خون، #بلغم و #سودا.
▪️در حالت طبیعی، اخلاط اربعه در بدن هر شخص سالمی باید به حالت تعادل باشد تا ادامه ی زندگی و حیات او مقدور باشد. تعادل اخلاط اربعه را مزاج یا همان طبع می نامیم.
در واقع حالتي که از تأثير چيزي در محيط اطراف در انسان به وجود مي آيد مانند تأثير #سرماي کولر يا #گرماي بخاري که موجب #سردي يا #گرمي در انسان مي شود را مزاج مي نامند. حفظ #تعادل بدن از نظر مزاجي يعني حفظ #سلامتي و هرگاه به هر دليلي بدن از اين حالت تعادل خارج شود، گرمي، سردي، خشکي يا رطوبت در آن افزايش پيدا کرده و موجب بروز #بيماري مي شود.
▪️با مطالعه اخلاط اربعه به طور جداگانه، وظیفه ی هر یک مشخص خواهد شد. هر نوع مواد غذایی یک اثر خاصی بر روی اخلاط اربعه می گذارد. و آن را به حالت تعادل یا عدم تعادل در خواهد آورد. به عنوان مثال، استفاده از مواد غذایی #چرب و #شیرین به طور مداوم، #صفرا را افزایش می دهد، همچنان که #پرخوری و عدم رعایت اعتدال در مصرف مواد غذایی موجب غلبه ی #خون می شود. استفاده از #ترشی جات #سرکه و #لبنیات به مقدار زیاد موجب طغیان و ازدیاد #بلغم ، و خوردن غذاهای #نمک دار و مانده ونیز خوردن #بادمجان به مقدار زیاد و یا #گوشت حیوانات سبب ازدیاد #سودا می گردد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش ۷
#مزاج_شناسی
✍ تعریف خلط یا مایع موجود در بدن
←یکی دیگر از اصطلاحاتی که در این مبحث نیاز است با آن آشنا شویم #خلط یا همان #مایع موجود در بدن می باشد.
←هر #غذایی که می خوریم هنگامی که وارد بدن ما می شود در #معده هضم آن آغاز می گردد، به #کبد می رود در کبد چهار خلط یا چهار نوع مایع تولید می شود. در واقع زمانی که غذا در بدن شروع به هضم شدن می کند، با شيره ی #گوارشی موجود در کبد مخلوط شده و به مواد مفيد در بدن تبديل مي شود. اين مواد چهار خلط اصلی موجود در بدن يعنی #صفرا، #سودا، #بلغم و #دم را به وجود می آورد. که خصوصیات آن ها به قرار ذیل است :
❶⇦ خلط دم که دارای #مزاج_گرم و تر است.
❷⇦خلط صفرا که دارای #مزاج_گرم و خشک است.
❸⇦خلط بلغم که دارای #مزاج_سرد و تر است.
❹⇦خلط سودا که دارای #مزاج_سرد و خشک است.
←اگر چه همه این #اخلاط در #خون موجودند اما خدا برای صفرا و سودا جایگاه ذخیره در نظر گرفته است.
🔻 #طحال: جایگاه ذخیره سوداست
🔻 #کیسه_صفرا : جایگاه ذخیره صفراست
که در آن جمع باشند و درصورت نیاز به اندازه لازم در بدن انتشار یابند.
🔹اما "دم" و "بلغم" در #عروق_خونی و #لنفاوی و... در حال گردش اند.
🔸وجود هر چهار خلط در بدن انسان ضروریست اما در حد خاص و معین. کمبود و یا فزونی هر یک از آنها در بدن باعث تغيير شکل در ساختمان بدن، تفاوت در #صورت، #زيبايی، #چاقی يا #لاغری ، رنگ #پوست ، شکل و رنگ #موها و پنهانی يا آشکاری رگ ها در بدن می شود و نيز توانايی ها و رفتارهای متفاوتی را در انسان به وجود می آورد. به همين دليل است که هر فردی ، دارای #اندامی خاص با اشکال گوناگون و تمايلات #غذايی ، #اخلاق، #رفتار و علاقه مندی متفاوت است.
🔰 لازم است بدانیم کم یا زیاد شدن هر کدام از این اخلاط در بدن و خروج آنها از حالت طبیعی موجب #سوء_مزاج و #بیماری می گردد که در این حالت برای رفع مشکل باید تدابیر مربوطه رعایت و درمان صورت پذیرد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش۹
#مزاج_شناسی
✍ راه هاي تشخيص طبع (الف)
🔸براي #تشخيص_طبع، ابتدا بايد #سرد_مزاجي را از #گرم_مزاجي جدا کنيد. براي اين کار، بايد ببينيد که در بيشتر حالات، لباس زياد مي پوشيد يا نه، خصوصاً در #زمستان، زيرا کساني که #طبع_سرد دارند، تحمل #سرما را ندارند و کساني که #طبع_گرم دارند تحمل #گرما را ندارند.
🔹پس نتيجه مي گيريم که #سرد_مزاج، کسي است که در همه ي #فصول و يا فقط در فصول سرد، طبع سردي دارد و برعکس #گرم_مزاج کسي است که در همه ي فصول طبع گرمي دارد و در بيشتر اوقات سال لباس زيادي نمي پوشد.
🔸در بين سرد مزاجان، #بلغمي مزاج ها در هر چهار فصل سال احساس سرما مي کنند ولي #سوداوي مزاج ها، تنها در فصول #زمستان و #پاييز احساس سردي مي کنند و در ساير فصول، اين گونه نيستند.
🔹در بين گرم مزاجان، #صفراوي مزاج ها در هر چهار فصل سال #حرارت بدن شان بالاست و هميشه از #گرما شاکي هستند اما #دموي مزاج ها، فقط در فصول #بهار و #تابستان از گرما شاکي هستند و در بقيه ي فصول خيلي احساس بدي ندارند.
▪️پس نتيجه مي گيريم که:
۱←صفراوي ها در تمام سال، خصوصاً در تابستان #حرارت بدن شان بالاست، آن قدر که در هيچ فصلي نياز به پوشاندن بدن خود با لباس گرم ندارند.
۲←دموي ها فقط در بهار و تابستان حرارت بدن شان بالاست ولي در پاييز و زمستان به لباس گرم احتياج پيدا مي کنند.
۳←بلغمي ها در تمام سال، خصوصاً در زمستان نياز شديد به پوشيدن لباس گرم دارند.
۴←سوداوي مزاج ها، هم مثل دموي ها فقط در فصول سرد سال ( پاييز و زمستان ) به لباس گرم احتياج دارند و در ساير فصول برخلاف بلغمي ها، خيلي احساس سرما نمي کنند.
🔸افراد ديگري هم هستند که اگر چه داراي يکي از شرايط گفته شده در بالا مي باشند ولي قسمتي از بدن شان (مثل نوک انگشتان دست شان ) هميشه سرد و يا هميشه گرم است ( مثل کف پاها ) که ممکن است اين امر موجب اشتباه در تشخيص طبع آن ها شود. امّا بايد بگوييم که علايم برخي از #بيماري ها اين است که قسمتي از بدن را سرد يا گرم مي کنند؛ مثلاً يکي از علايم #کم_خوني اين است که باعث سردي نوک انگشتان #دست و #پاها مي شود و برعکس #يائسگي، باعث #گرگرفتگي #سر و #صورت و #چربي_خون، موجب داغي کف پاها مي شود. همچنين ممکن است #سينوزيت باعث احساس #سردي شديد در #پيشانی و #ورم_معده باعث احساس سردي زياد در وسط قفسه ي #سينه گردد. بنابراين لازم است که شما اين گونه موارد استثنايي را بشناسيد. مثلاً ممکن است که شما در همه جاي بدن و در همه فصول سال احساس سردي کنيد ولي کف پاهايتان اکثراً داغ باشد، اين بدان معناست که شما بلغمي مزاج هستيد ولي در عين حال #چربي_خون تان هم بالاست.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
✍ چند راه کار جهت #پیشگیری از بیماریها و داشتن #عمر طولانی
💠هر کس می خواهد هیچ گاه #بیماری او را زمین گیر نکند و عمری طولانی سالم داشته باشد به چند کار اقدام کند↓↓↓
1⃣ تغذیه سالم، #طبیعی و منظم داشته باشد و از #پرخوری، #بدخوری، بی موقع خوری #بپرهیزد و از غذاهای بد و ناسازگار دوری جوید
2⃣ هر روز #ورزش و تحرک بدنی لازم داشته باشد که طبق گفته ابن سینا ۳۰٪ از سلامتی ورزش است و جایگزینی ندارد
3⃣ هر ماه یک بار حداقل داروی #مسهل گیاهی مصرف کند و دستگاه #گوارش خود را با ایجاد اسهال دارویی #پاکسازی کند
4⃣ هر ۷ روز یکبار از پودر انفیه استفاده کرده و با ایجاد حدود ۱۵ عطسه پشت سر هم مغز را از اخلاط بیماری زا پاک کند
5⃣ در سال ۳ مرتبه در بهار و ۲ مرتبه در پاییز حجامت کند یا در سال ۲ مرتبه، یک مرتبه در بهار و مرتبه دیگر در پاییز یک دوره کامل زالو درمانی کند
6⃣ حداقل هر ماه یک بار با آب نمک ولرم و رقیق و یا آب دریا حقنه کند و پس از آن از نسخه ی حقنه ای که در #کتاب_حقنه از مجموعه کتب #پیک_شفا ذکر کردیم استفاده کرده و دستگاه گوارش خود را پاک کنید؛ بانوان علاوه بر این موارد هر فصل یک بار حقنه پاکسازی رحم انجام دهند
✍زنده یاد استاد حکیم #سیدمحمد_موسوی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
✍دو شرط لازم در تحقق بیماری
▫️تعریف #صحت و #بیماری
صحت و سلامت، حالتی است که در آن اعمالِ بدن به درستی سر میزند و نقطه مقابل آن فقط دور شدن از سلامت است و بس، که بیماری می نامند.
←دو شرط لازم برای تحقق بیماری عبارتند از:
1⃣ بستر
2⃣ عامل خارجی
🔹بستر، همان اخلاط اضافی هستند که زمینه را برای بروز بیماری مهیا میکنند و اگر بسترِ بیماری نباشد، عامل خارجی نمی تواند رشد کند و در بدن بیماری ایجاد کند.
🔹عامل خارجی، که در کتب طبی قدیم از آن با نامِ عوامل غریبه، هوای بیماری زا و حتی شیاطین و اَجنه یاد میشده است؛ و اکنون به آن ویروس یا میکروب و عوامل خارج از بدن اطلاق میکنیم.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
✍اسرار طبی در کلام امام صادق عليه السلام
📗كتاب #توحيد_مفضل مشتمل بر برخى از درسهاى آن حضرت است كه به شاگرد خود مفضل بن عمر جعفى در اثبات #توحيد القاء كرده و مشتمل بر مسايل #طبى ارزشمندى است و در حدى قرار دارد كه به ذهن #طبيبان آن زمان خطور نمى كرد و مطالب آن پس از گذشت چندین قرن فهميده شد.
🩸بیان موضوع #جريان_خون در کلام امام(ع)
در قرن هفدهم میلادی دكتر «هاروى» كه ميان #پزشكان به كاشف جريان خون معروف است، ظاهر شد و اين كشف را كرد، كشفى كه غرب به آن افتخار مى كند و آن را يكى از معجزات عصر اختراعات مى داند و اين كشف، عالم پزشكى را دگرگون كرد.
ولى اگر انسان با انصاف بينديشد، اين همان مطلبى است كه امام صادق (عليه السلام) در سخن خود به مفضل بيان كرده است . اگر شما در آن دقت كنيد به خوبى خواهيد دانست كه اين كاشف بزرگ چيز تازه اى نياورده بلکه امام صادق (عليه السلام) پيش از قرنها از آن خبر داده بود.
📜در سخن امام دقت كنيد آنجا كه مى فرمايد:
«اى مفضل درباره رسيدن #غذا به بدن و تدبيرى كه در آنجا به كار رفته است بينديش! طعام به #معده وارد مى شود و معده آن را آماده مى كند و چكيده آن را در رگهاى نازكى كه ميان آنهاست به #كبد مى فرستد و به گونه اى است كه غذا را تصفيه مى كند و نمى گذارد خود غذا به كبد برسد و باعث زحمت آن شود و این بدان جهت است كه كبد لطيف است و تحمل سختى را ندارد. پس چون كبد آن را پذيرفت ، آن را تبديل به خون مى كند و به وسيله مجارى خاصى كه به اين كار اختصاص داده شده ، به تمام بدن مى فرستد، مانند جويهاى آب كه آب را به زمين مى رساند، و از طرفی هر نوع #فضولات و كثافاتى كه از آن حاصل مى شود، به جاهايى كه براى اين كار آماده شده مى فرستد؛ هر چه از آنها تلخ و #صفراوى باشد به #كيسه_صفرا و هر چه سياه و تلخ باشد به #طحال و هر چه از جنس #رطوبت باشد به #مثانه مى فرستد.
پس در حكمت و تدبيرى كه در بدن به كار رفته است بينديش و ببين كه چگونه اين #اعضاء و ظرفها در جاهاى مخصوص خود قرار گرفته تا فضولات را در خود جاى دهد و آنها در تمام بدن منتشر نشود كه باعث #بيمارى و نابودى بدن شود. پس مبارك است كسى كه اين كار را انجام داده و اين تدبير را به كار برده است».
ادامه دارد...
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
✍نُضج چیست؟
«هرگاه #خلطى زايد و يا فاسد بر بدن غلبه كند و #طبيعت بخواهد آن را از #بدن دفع كند،
①⇦ابتدا به آن خلط مى پردازد
②⇦و سپس آن را از بدن دفع مى كند.»
📄در طى اين فرآيندِ طبيعت، #اخلاطِ موجب #بيمارى ، قابليت #دفع از بدن را مى يابند،
①⇦زيرا اگر اخلاط خيلى رقيق باشند، بايد قدرى تغليظ شوند تا دفع شوند، چون مواد رقيق در عضو نفوذ مى كنند و به سادگى قابل دفع نيستند.
②⇦اگر اخلاط خيلى غليظ باشند نیز، بايد قدرى رقيق شوند، چون اخلاط با غلظت بالا هم از مجارى تنگ قابل دفع نمى باشند.
③⇦همچنین اگر لزج باشند، لزوجت آنها مانع دفع است و بايد ابتدا از محل خود كنده شوند.
📄نضج، عبارت است از انجام اين اعمال توسط طبيعت.
📙خلاصة الحکمه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
✍از جمله #حفظ_صحّت ، يكى هواست كه دم زدن و نفس كشيدن به واسطه آن تمام مى شود.
👌هرگاه #هوا درست باشد و هر فصلى از سال بر #مزاج خويش بود، سبب تندرستى باشد؛ چنانكه جالينوس مى گويد: كه بايد غرض در همه ابواب اعتدال باشد؛
امّا در هوايى چنانكه از سرماى او قرار در تو نيايد و از گرمى او عرق نكنى؛ و مزاج مردم به اختلاف هوا بگردد، چنانكه كسى در هواى سرد و تر پرورده[پرورش یافته] باشد، پس انتقال كند به هواى گرم و #خشك، مزاج او بگردد و #بيمارى پيدا آيد، و بر ضدّ اين همچنين؛
⛅️پس حفظ صحّت به اعتدالِ هوا چنان باشد كه:
▪️از هواى #سرد و #گرم احتراز كند
▪️و در هواى سرد هيچ عضو را برهنه نكند
▪️خود را به جامه هاى گرم پوشيده دارد، خصوصا در اوّل سرما كه تن از هواى گرم بيرون آمده باشد و هواى سرد زودتر اثر كند
▪️در هواى گرم، از گرمى هوا و تابش آفتاب احتراز كند.
👈 و بدان که در سحرگاهان و بامدادان که از جامه خواب گرم شده باشد، از هواى سرد زودتر برنجد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa