💥⚡️💥⚡️💥⚡️💥⚡️💥
⚡️
⭕️ #نقد_پذیری و #پند_پذیری
🔶زیبایی فرد و جامعه، در سایه شناختن نازیباییها و تلاش برای زدودن آنهاست. این آگاهی، هم در ارتباط با خود و در خصوص اندیشه ها و عمل های خودمان است، و هم راجع به دیگران. زمینه ساز زدودن نازیباییها، از یک سو #نقد، و از سوی دیگر، آمادگی برای پذیرش #پند در اندیشه و عمل است. پرده پوشی بر واقعیتها، یا خود را به بی خبری زدن، واقعیتها را عوض نمیکند.
🔷وقتی در کسی یا جایی یا رفتار و برخوردی، ناراستی و نازیبایی وجود داشته باشد، دینداران عاقل، هر تذکر اصلاحی را می پذیرند و حتی خود به آن سفارش می کنند؛ زیرا باور دارند که صلاح و اصلاح فرد و جامعه در آن است. ولی نادانان دوست دارند در این موارد به جای شنیدن تذکر و نقد و پند، مدح و چاپلوسی و ثنا بشنوند و بر کاستیها و زشتیها سرپوش بگذارند.
🔷انسان پایبند به دستورات دینی میداند که فرافکنی هیچ گاه نارسایی ها و خطاها را اصلاح نخواهد کرد. انصاف در پذیرش خطا و عیب، نشانه رشد عقلی است. به فرموده حضرت امیر علیه السلام: لیکن أحب الناس الیک المشفق الناصح «باید محبوب ترین مردم در نظر تو، نصیحت کننده مشفق و خیرخواه باشد».
🔷گرچه ممکن است تذکر و انتقاد دیگری، در ذائقه ما تلخ آید، تلخی نقد و تذکر، به مراتب سودمندتر از شیرینی نیرنگ و فریب است. بر این اساس، امام باقر علیه السلام تأکید می کند: «از کسی پیروی کن (و با کسی ارتباط داشته باش) که از روی خیرخواهی و نصیحت تو را می گریاند؛ و پیرو کسی مباش که تو را می خنداند، در حالی که درباره تو فریب کاری می کند».
🔷امام سجاد علیه السلام در رسالة الحقوق ضمن برشمردن حقوق متقابل افراد جامعه در برابر یکدیگر، از حق نصیحتگر و نصیحت شنو (ناصح و متنصتح) سخن گفته است: حق نصیحت کننده (و ناقد و پنددهنده آن است که به او نرمش و انعطاف نشان دهی و به سخنش گوش فرا دهی. اگر حرفش بجا و درست بود، خدای متعال را سپاس گویی و اگر تذکرش موافق با حق نبود، آن را نپذیری.
🔷اگر نقد موافق با حق نباشد، ولی ناقد، بر نقد خود پای بفشارد، به جای رد موضوع با تندی، میتوان با نرمی، ضمن بیان فاصله داشتن نقد از حقیقت، گفت معلوم است تو مرا خوب نشناخته ای؛ چون من عیب های دیگری نیز دارم که تو آنها را ندیده و یادآور نشده ای. باری، #نقد_پذیری و #پند_پذیری در مسائل اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی و مدیریتی، ضامن سلامت و زیبایی رابطه ها و رشد افکار و اعمال است.
◀️متن کامل در لینک زیر👇
rasekhoon.net/article/show/1502024
#نقد_پذیری
@tabyinchannel
#انتشار_بدون_لینک_جایز_نمیباشد
⭕️امام جواد عليه السلام:
🔸«اَلْمُؤمِنُ يَحْتاجُ اِلى تَوْفيقٍ مِنَ اللهِ وَ واعِظٍ مِنْ نَفْسِهِ وَ قَبُولٍ مِمَّنْ يَنْصَحُهُ».
🔹 #مـؤمن به سه چـيز مـحتاج است: ۱) #توفيق_الهى، كه كارها را به خوبى به پيش ببرد. ۲) #واعظ_درونى كه هر لحظه او را پند و #انذار دهد. ۳) پذيرش #نصحيت كسى كه او را #پند مى دهد.
📕تحف العقول، ص ۷۲۹
#امام_جواد
@tabyinchannel
#انتشاربدونلینکجایزنمیباشد
✨🔹✨🔹✨🔹✨🔹✨
✨
⭕️امام علی(ع) در خطبه ۱۷۶ نهج البلاغه، درباره «بدعت» چه هشداری داده است؟
🔹#امام_علی(ع) در بخشی از خطبه ۱۷۶ #نهج_البلاغه يكى از آفات مهم دينى و اجتماعى را بيان ميفرمايد و آن، آفت #بدعت و تغيير احكام خدا بر طبق خواسته هاى دل و #هوای_نفس و بدعت گزارى در دين خداست؛ ميفرمايد: «بدانيد اى بندگان خدا! #انسان_باايمان، آنچه را سال گذشته حلال میشمرد، امسال هم حلال میشمرد و آنچه را سال گذشته حرام میدانست امسال هم حرام میداند [و پيوسته بر احكام الهى و سنّت پيامبر ثابت میماند])».
🔹اشاره باينكه #مؤمنان_راستين، احكام الهى را بازيچه هوی و هوس خود نمیسازند و با افكار ناقص خويش آنرا تغيير نمیدهند؛ چه اينكه اگر باب #بدعت در #احكام_الهى گشوده شود تمام #ظالمان و #تبهكاران و #هوسبازان آنچه را برخلاف منافع نامشروع خود میبينند تغيير میدهند و بعد از زمان كوتاهى چيزى از اصول و فروع دين باقى نمیماند.
🔹اين سخن اشاره به #بدعتهايى است كه بعد از پيامبر اكرم(ص) در #دين_خدا گذارده شده؛ نه تنها #قياس را در موارد عدم دسترسى به نصوص كتاب و سنت به كار گرفتند، بلكه به #مخالفت با نصّ صريح #قرآن يا #پيامبر(ص) برخاستند. #خليفه_سوّم روشى را كه پيامبر(ص) در تقسيم بيت المال گذارده بود و مساوات را در حدّ نيازها در نظر میگرفت، به كلّى دگرگون ساخت و #اعيان و #اشراف و از آن فراتر، اقوال و #بستگان خويش را بر همه مقدّم شمرد و همه چيز رادر اختيار آنها گذاشت؛
🔹و #خليفه_دوّم با صراحت گفت: دو چيز در زمان پيامبر(ص) حلال بوده و من آنها را حرام میكنم و هركس با من مخالفت كند او را مجازات خواهم كرد: «متعة النساء (عقد موقّت) و متعة الحج (حج به صورت حج تمتّع)» و #بدعتهای_فراوان ديگرى كه در عصر خلفا روى داد كه در بعضى كتابها جمع آورى شده و مقدار قابل توجّهى است.[۱]
🔹#امام (ع) با درايت فوق العاده اى كه داشت، میديد اگر جلوى اينكار گرفته نشود، همه #احكام_اسلام به خطر مى افتد و چهره نورانى اين آيين پاك بكلّى دگرگون میشود؛ از اينرو پرهيز از بدعت را نشانه ايمان شمرد. و در ادامه سخن ميفرمايد: «[بدانيد] بدعتهايى را كه مردم گذارده اند آنچه را بر شما حرام شده، حلال نمى كند؛ #حلال همان است كه خدا حلال كرده و #حرام همان است كه خدا حرام نموده)».
🔹سپس در ادامه اين سخن به نكته اى اشاره ميفرمايد كه به منزله دليلى بر گفتار پيشين اوست؛ ميفرمايد: «شما امور مختلف را [در مورد بدعتها و كجروى ها] آزموده ايد و خوب و بد را در اين تجربه آموخته ايد و با وضع گذشتگان #پند و اندرز داده شده ايد، #عبرت گرفته ايد و مَثَلها براى شما زده شده و به امرى آشكار دعوت شده ايد)».
🔹به اين معنا كه شما در عمر خود مشاهده كرديد كه #بدعت هاى پيشين چه مشكلات و نابسامانیها و بدبختیهايى براى مسلمين به ارمغان آورد. بدعتهاى زمان #عثمان سبب شورش عظيمى شد كه خون او بر باد رفت و چنان شكافى ميان مسلمين پيدا شد كه آثارش همچنان باقیست و بدعتهاى عصر #خليفه_دوّم از جمله تبعيض در ميان موالى [غير عرب] و عرب سبب شكاف عظيمى در ميان مسلمانان گشت و حتى خون خليفه نيز در همين راه ريخته شد. [۳]
🔹بعلاوه خداوند در #قرآن، داستان يهود و بدعتها و تحريفات آنها را نقل كرده و عواقب سوء آنرا نشان داده است؛ شما خود نيز مفاسد بدعت را تجربه كرده ايد و هم تاريخ پيشينيان به شما اندرز داده است؛ لذا من شما را به مطلب واضحى دعوت كردم كه دلايل حسّى و تجربى و نقلى معتبر دارد. آنگاه دريك نتيجه گيرى آشكار ميفرمايد: [براساس اين سخن]، «تنها افراد ناشنوا از درك اين مطلب [كه صدايش در همه جا پيچيده است] عاجز و ناتوان میماند و تنها نابينايان آن را نمیبينند)». اشاره باينكه آثار سوء و نكبت بار #بدعتها آشكار است و پيام تاريخ نيز در اين زمينه روشن است. آنكس كه آن آثار را نبيند، نابيناست و آنكس كه اين پيام را نشنود، كر است.
🔹و در ادامه ميفرمايد: «آنكس كه از آزمونهاى الهى و تجربه ها، سودى نبرد، از هيچ پند و اندرزى سود نخواهد برد و كوته فكرى و كوته نگرى، آشكارا دامان او را ميگيرد؛ تاآنجا كه بد را خوب و خوب را بد میبيند». تجربيات حسّى و #آزمايشهای_الهى مهم ترين وسيله #بيدارى انسانهاست. اگر واقعاً كسى ازاين طريق بيدار نشود بسيار بعيد است پند و اندرز #واعظان و نصيحت خيرخواهان در وى اثر بگذارد و يكى از سرنوشتهاى حتمى او اينست كه به جايى میرسد كه خوبیها در نظرش بدى و بدیها به شكل خوبى جلوه میكند؛ آنگونه كه #قرآن_مجید مى فرمايد. [۲]
پینوشتها
[۱] رجوع كنيد به كتاب النص و الاجتهاد، الموسوی، عبدالحسين شرف الدين، أبو مجتبى قم ۱۴۰۴ق، چ۱
[۲] رجوع کنید به آيات۱۰۳و۱۰۴ سوره کهف
📕پيام امام اميرالمؤمنين(ع)، مكارم شيرازى، ناصر، دار الكتب الاسلاميه، ۱۳۸۶ش، چ۱ ج۶ ص۵۸۴
منبع: وبسایت آیت الله مکارم شیرازی
#بدعت
@tabyinchannel
#انتشاربدونلینکجایزنمیباشد
✨🔹✨🔹✨🔹✨🔹✨
✨
⭕️منظور از «معاقبه» كه در جهاد با نفس لازم است چيست؟ (بخش سوم و پایانی)
🔸#علماى_اخلاق براى #جهادبانفس امورى را بيان كرده اند كه #التزام به آنها لازم است. يكی از اين امور، #معاقبه است كه بعد از «مشارطه» و «مراقبه» و «محاسبه» قرار دارد. بعضى همين چهار مرحله را برشمرده اند، ولى بعضى ديگر مثل مرحوم فيض كاشانى در «محجة البيضاء» دو تاى ديگر يعنى #مجاهده و #معاتبه [توبيخ] را هم اضافه كرده اند، كه شايد بتوان به گونه اى اين دو را در همان #معاقبه ادغام كرد؛ ولى ما به تبع مرحوم فيض اين دو را نيز شرح مى دهيم:
2⃣«معاتبه» (توبيخ نفس)
🔹دانستيمكه #دشمنترين_دشمنان، #نفس است و امر كننده به #پليديها و ميل كننده به #شر و فرار كننده از خير است؛ و از طرفى امر به #تزكيه_نفس و كشاندن آن به سوى #عبادت_پروردگار و خالقش، و نهی از شهواتش شده ايم، و اينكه آن را از لذاتش جدا كنيم.
🔹اگر در اين كار اهمال كنيم #طغيان كرده، به طورى كه ديگر #قابل_كنترل نمى باشد، لذا بايد با تازيانه #توبيخ و #عتاب و #ملامت هر لحظه بر گرده آن زد، تا از مسير خود منحرف نشود. اگر به اين مقام ملامت رسيد #نفس_لوّامه مى شود، كه اگر رشد كند به مقام عالى #نفس_مطمئنه مى رسد.
پس تا به #پند و وعظ #نفس خود مشغول نشده اى، به پند دادن ديگران مپرداز.
🔹خداوند تعالى به #حضرت_عيسى (عليه السلام) وحى فرستاد كه «يَابنَ مَريَمَ عِظْ نَفسَكَ فَاِنْ اِتَّعَظْتَ فَعِظ النَّاسَ وَ اِلَّا فَاستَحىِ مِنِّى»؛ [۱] (اى فرزند مريم، #نفس خود را #پند ده، وقتى خود پند گرفتى آن وقت #مردم را پند ده، و گرنه از من حيا كن!). وقتى #خود را ساختى، #مردم هم سريعاً از #خودسازى تو ساخته مى شوند: «وَ ذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِينَ». [۲]
🔹پس اى برادر! از #هواى_نفس متابعت مكن كه #پيامبر (صلى الله عليه و آله) فرمود: «الكَيِّسُ مَنْ دَانَ نَفْسُهُ وَ عَمِلَ لِما بَعدَ المَوتِ وَ الاَحمَقُ مَنْ اَتْبَعَ نَفْسَهُ هَوَاهَا وَ تَمَنَّى عَلَى اللهِ الاَمَانِىّ»؛ [۳] (#دانا كسى است كه #نفسش ضعيف شده، و براى بعد از مرگش #عمل مى كند، و #احمق و نادان كسى است كه متابعت #هواى_نفس كرده و از خدا، آرزوها [ی غيرمعقول و دور و دراز] تمنّا مى نمايد).
🔹اگر اين مراحل به خوبى طى شد ديگر جاى #صفات_رذيله تقلّب و دزدى و تكبر و نخوت نيست، و #انسان چنان مى شود كه در برابر حق، مثل على بن يقطين صورت بر خاك سياه مى گذارد و از ابراهيم جمال ساربان مى خواهد تا كف كفش خود را بر صورت آن وزير هارون گذارد.
🔹داستانش اين بود كه در اثر بى اعتنايى علی بن يقطين به ابراهيم جمّال - كه يكى از دوستان #امام_كاظم (عليه السلام) بود - حضرت به او بى اعتنايى كردند و گفتند: بايد رضايت او را حاصل كنى. ابن يقطين براى رضايت ابراهيم جمّال، صورت بر خاك درب خانه او گذارد، و از او خواست براى اين كه #امام_كاظم (عليه السلام) عذر او را بپذيرد و #خداوند از او درگذرد، ته كفش خود را روى صورت وى گذارد، و آن ساربان با اصرار على بن يقطين چنين كرد و على بن يقطين گفت: «اللّهم اشْهَدْ»؛ (خدايا تو شاهد باش [كه بنده ات از من گذشت]).
🔹آرى اگر #دستورات_اسلامى و گفتار #اولياء_الهى عمل شود، پشت وزير را هم خم كرده و صورتش را به خاك تقرب الهى مى گذارد، آن هم وزير كسی مثل هارون كه به ابر مى گفت: «هر كجا مى خواهى ببار، كه از مُلك و سلطنت من خارج نيست!».
🔹آرى با #عمل به راهيان اين راه، على بن يقطين تربيت مى شود به طوری كه #امام_کاظم (عليه السلام) به اصحاب خود مى فرمودند: «اگر مى خواهيد يكى از صحابى رسول خدا (صلی الله علیه و آله) را ببينيد، در صورت او نظر كنيد» و نيز مى فرمودند: «من شهادت مى دهم كه او اهلِ بهشت است».
🔹خداوند ما را در مسير خود موفق و در عمل به مراحل فوق مؤيّد فرمايد! انشاء الله تعالى. مرحوم «الهى» آن مست باده معارف در ذيل اين فراز «اِنْ اِسْتَصْعَبَتْ عَلَيهِ نَفْسُهُ فِيمَا تَكرَهُ لَمْ يُعطِهَا سُؤلَهَا فِيمَا تُحِبُّ» چنين گويد: اگر نفسش به طاعت سختى افزود - ز نفس، او هم خوشيها دور بنمود ؛؛ دهد كيفر به كار نفس دونش - كند هنگام خواهشها زبونش.
پی نوشتها؛
[۱] المحجة البیضاء في تهذيب الاحیاء، فيض کاشانی، مؤسسه انتشارات اسلامی جامعه مدرسين، چ۴، ج۸، ص۱۸۰
[۲] سوره ذاريات، آيه ۵۵
[۳] المحجة البيضاء فی تهذيب الإحياء، همان، ص ۱۸۴
[۴] مرحوم حاج شيخ عباسى قمى در منتهى الآمال فى تواريخ النبى و الآل (ع)، جريان على بن يقطين را با رواياتى آورده است.
📕اخلاق اسلامى در نهج البلاغه، مكارم شيرازى، ناصر، تهيه و تنظيم: اكبر خادم الذاكرين، نسل جوان، قم، ۱۳۸۵ش، چ۱، ج۲، ص۲۹۹
منبع: وبسایت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (بخش آئین رحمت)
#نفس #مجاهده #محاسبه #اعمال
@tabyinchannel
#انتشاربدونلینکجایزنمیباشد