❌چرا گاهی وعظ و نصیحتهای خالصانه هم در انسان اثر نمیکند؟
🔷امیرالمؤمنین علیهالسلام میفرماید: «منْ لَمْ یجْعَلِ اللهُ لَهُ واعِظاً مِنْ نَفْسِهِ لَمْ ینْفَعْهُ مَوْعِظَةُ غَیرِهِ».
هر کسی که خداوند در درونش برای او واعظی از خودش برای خودش قرار ندهد، موعظه دیگران در او اثر نمیکند.
🔷شما اگر خیال میکنی که پای موعظه دیگران که بنشینی بهره میبری، اشتباه میکنی! اول باید در #درون_خودت واعظی ایجاد کنی، #وجدان خودت را زنده کنی، آن وقت از موعظه واعظ بیرونی هم استفاده میکنی.
📕استاد مطهری، آزادی معنوی، ص ۳۵
@tabyinchannel
#کانال_تبیین
#ما_هم_مقصریم !
🔺چقدر سخت است که انسان یقه #خودش را بگیرد !
▫️همینجا سر پل #صراط زندگی !!!
🔺چقدردر این #فجازی یقه گیری از دیگران آسان شده !
▫️همه را مقصر می دانیم الا این دردانه #خود را !
🔺چقدر لوسش کرده ایم این #خود بیخود را !
▫️هرچه آتش بر دنیایمان می بارد از گور #خودخواهی همین #خود است !
🔺دار و ندار اندک زندگی را همین #مَنِ از خود راضی لوس ننر به باد داده !
▫️آنوقت دادو بیدادمان به آسمان بلند است که آهااااااااااای بگیرید #دزد را !!!
نه اینکه نفهمیم !!!
▫️اتفاقا #خوب هم می فهمیم !
🔺اما #خودمان را زده ایم به کوچه #نفهمی !!!
▫️این آسانترین راه برای #فرار از عذاب #وجدان است !!
🔺اما نهههه انگار #وجدان را فرستاده باشیم دنبال #نخود سیاه !
▫️چرا که اگر باشد اَمانمان را می بُرد !
🔺مگر می گذارد #خواب به چشممان بیاید !!!
🔹مثلا دولت را #مقصر اصلی وضعیت #اسف بار کشور می دانیم !
👈اما #یادمان رفته که این دولت #انتخاب خودمان است !
👈#هندوانه سربسته ای هم نبود !
👈چهار سال #تجربه اش کرده بودیم !!!
👈آن روزها را یادمان رفته که چگونه افتاده بودیم به #لج بازی !!
👈کم نبودند آدمهایی که می گفتند به #روحانی رای می دهیم که #رئیسی نشود !
👈خب با این #منطق بود که رسیدیم به اینجا !
🔹یا مثلا فرزند دلبندمان سر به #هرزگی گذاشته !
👈زمین و زمان را #مقصر می دانیم !!!
👈الا اینکه کلاهمان را #قاضی کنیم که خودمان هم بی تقصیر نیستیم !
👈یادمان رفته لقمه #حرامی را که به حلقومش روانه کردیم !
👈یادمان رفته از #ماهواره ای که به خانه آوردیم !
👈یادمان رفته از #ولنگاری های خودمان !
👈یادمان رفته از#مشغله های موبایلی پدرانه و مادرانه !
👈یادمان رفته از اینکه بچه را از همان کودکی #آتش باختیار رها کردیم به حال خودش !
▪️و حالا #طلبکار همه هستیم !!!
🔹به همین زودی فراموش کردیم که چگونه با #بازی_دلار فریبمان دادند !
👈#احمق شدیم و خیال کردیم قرار است #قحطی بیاید !
👈بی شعوری آن روزها را بیاد دارید !؟
👈اجناس #بنجل را تا چند برابر قیمت نقدی #خریدیم و انبار کردیم !
👈انگار #پوشک بچه #قوت غالب خانواده های ایرانی بود که اینهمه خریدیم و ذخیره کردیم !؟
😏خیلی ها در این ایام #رب گوجه خوار شدند !!!
🔹عادت کردیم که #باور کنیم هروقت #قیمت ها رو به #بالاست باید به بازار #هجوم ببریم !
👈و همین باور #زالوهای اقتصادی را #پیروز این بازی مسخره کرده !
👈چرا این ملت در پدیده های مثل #گرانی کالاها #همت_ملی برای #مبارزه منفی ندارند !؟
👈چرا مردم مسلمان شیعه علی(ع) این همه #اسرافکار شده اند !!؟
👈چرا یکبار هم شده #خودرو سازهای داعشی ! را تحریم نمی کنیم !؟
▪️تا کی قرار است همه را #متهم کنیم و خود را تبرئه !؟
▪️چرا احساس #مسئولیت نمی کنیم !؟
▪️همین #ولنگاری بدون #محاسبه کارمان را سخت کرده !
▪️دائما #اشتباه می کنیم و دیگری را #مقصر می دانیم !
▪️و همین #عامل موجب می شود #اشتباه بعدی را مرتکب شویم !!!
▪️باور کنیم که عامل #اصلی گرفتاری های امروز #خودمان هستیم !
▪️اندکی به خود آئیم و راه را برای #اشتباهات احتمالی در آینده ببندیم !
@tabyinchannel
#انتشار_بدون_لینک_جایز_نمیباشد
☀️☄☀️☄☀️☄☀️☄☀️
☄
⭕️ #افکار_عمومی در جامعههای دیروز و امروز (بخش دوم)
💠ریشه افکار عمومی در نظامهای ارزشی جامعه
🔷 #عمومیتافکارمردم یک جامعه، نشانه بستگی فرد و جمع، به یک سری ارزشهاست. وقتی کشوری مورد هجوم دشمن قرار میگیرد، یکیک افراد ملت و جمع آن، برای دفاع از خود، آماده رفتن به میدان جنگ میشوند، و جنگ به یک #نظام_ارزشی تبدیل میگردد. در این حال همگان از قواعد آن پیروی میکنند و #ارزشهای_اساسی در جامعه، سرچشمه شرکت افراد آن جامعه، در #افکار_عمومی و زمینه و بستر آن میشود. احساس یاری به همنوع، دفاع ملی، نیاز به امنیت، سرکوب دشمن، و دهها احساس دیگر، #ارزشهای_پایه یک جامعه و #تفکر_اجتماعی مردم آن را تشکیل میدهند.
🔷این ارزشها که ناشی از وجدان جمعی مشترک است، به واسطه #افکار_عمومی حراست میشوند. قضاوت در مورد افکار عمومی یک قوم یا ملت، با توجه به این ارزشها صورت میگیرد. هرچه #ارزش_جمعی ریشه دارتر باشد، افکار عمومیای که براساس آن شکل گرفته، پایدارتر و عمیقتر خواهد بود. به این ترتیب، #افکار_مردم میتواند به عنوان شاخصی برای تشخیص ماهوی شخصیت اجتماعی آنها به کار بیاید. با مطالعه نوع افکار و شدت و ضعف آن و اشکالی که به خود میگیرد، میتوان به تمایلات عموم پی برد و دریافت، چگونه #افکار_عمومی با #وجدان فردی و جمعی ارتباط پیدا میکند،
🔷و چگونه روابط بین انسان شخصی، و انسان اجتماعی مسلم میشود و فرایند دوگانهی شخصی کردن و اجتماعی کردن متبلور میگردد. پس #افکار_عمومی، تنها، عقیده عمومی در مورد یک موضوع یا پدیده نیست، بلکه همانگونه که در بالا آمد، گویای #یکنیاز در #برقراری_ارتباط با جمع نیز هست، و از اینرو فرد و جمع را در قضاوت خود، هوشیار و متعهد میسازد و مسئولیت فردی و گروهی را بارور مینماید. میگویند #ارزشیکجامعه به #کیفیتافکارعمومی آن جامعه بستگی دارد، یا به عبارت دیگر هر #جامعه_شایسته، همان افکار عمومیای است که داراست.
🔷ارزش افکار عمومی در یک جامعه، ارزش تمامی آن جامعه است. چنانچه #افکار_مردمانی به خاطر جنایتهای پیدرپی یک جانی تهییج بشود، بیشک این مردم به بیگناهی و عشق و محبت پایبندند؛ و برعکس چنانچه در کشوری، بین حقوق زن و مرد، خودی و بیگانه، سیاه و سفید، کوچک و بزرگ و فقیر و ثروتمند، تفاوت و تبعیض وجود داشته باشد، شایستگی، انسانیت و مدنیت در آن کشور جایی ندارد، لذا #افکار_عمومی پدیدهای است که آحاد مردم را از طرفی، و جمع ملتی را از طرف دیگر، در برابر یک مسئله اجتماعی ملزم و متعهد میسازد و مسئولیت همگان را میطلبد. #ادامهدارد...
📕کتاب افکار عمومی (ژودیت لازار، ترجمه مرتضی کُتبی)
منبع: تبیان
#افکار_عمومی
@tabyinchannel
#انتشاربدونلینکجایزنمیباشد
💥☄💥☄💥☄💥☄💥
☄
⭕️چرا «وجدان» نميتواند به اندازه «مذهب» جلوی مفاسد اخلاقى و اجتماعى را بگيرد؟
🔹ممكن است كسى بگويد: اگر #وجدان نمى تواند صددرصد مفاسد اخلاقى و اجتماعى را ريشه كن سازد و انسان ها را به يك زندگى صحيح و خالى از هر گونه خلافكارى سوق دهد، #مذاهب هم تاكنون نتوانسته اند چنين كارى را انجام دهند و به اصطلاح يك #مدينه_فاضله_انسانى به وجود آورند، پس اين ايراد تنها متوجه وجدان نيست، بلكه گريبانگير مذاهب هم مى باشد. در پاسخ بايد گفت: از نظر نظارت و كنترل اجتماع، #وجدان دچار نارسايى هايی هست. البته منظور ما اين نيست كه بگوييم: مذاهب در هر اجتماعى كه قدم گذارده است، مفاسد را به كلى ريشه كن ساخته است، بلكه منظور ما مقايسه وجدان و مذهب از نظر «مقدار تأثير در اصلاح فرد و اجتماع و مبارزه با مفاسد گوناگون» ميباشد. ما مى خواهيم ثابت كنيم كه: #اثر_ايمان و عقايد مذهبى صحيح در كنترل اعمال و گفتار انسان به مراتب بيش از تأثير #وجدان است، حتى چندان قابل مقايسه با هم نيستند.
🔹علاوه بر اين، تعليمات پيامبران بزرگ الهی، تأثيرات ديگرى نيز در تكامل فرد و اجتماع ـ غير از مسئله نظارت بر اعمال ـ دارد كه تأثير وجدان از اين نظر در برابر آن صفر است. نظارت وجدان، نارسايى هايى دارد كه هيچيك از آنها در حكومت عقايد مذهبى ديده نمى شود. به همين دليل #تأثير_عقايد_مذهبى، عميق و ريشه دار و #تأثير_وجدان، ضعيف است. جوامع بزرگى بوده اند كه در سايه تعليمات پيامبران بزرگ، موفق به اصلاحات اساسى و همه جانبه اى در شئون مختلف اجتماعى شده اند، در صورتى كه اگر مى خواستند تنها به نداى وجدان گوش دهند، هرگز چنين موفّقيّتى نصيب آنها نمى شد.
🔹راه دور نرويم؛ اگر امروزه هم اعتقادات مذهبى، با آن همه تحريف ها! از جوامع بشرى برداشته شود و مردمِ جهان هيچگونه مسئوليتى جز مسئوليتِ وجدانى در خود احساس نكنند، به طور يقين مفاسد كنونى چندين برابر مى شود و حتى عدّه اى از مردم به آدم خوارى خواهند پرداخت! اگر دائماً به وسيله رسانه هاى جهان، يك سرى تبليغات صحيح مذهبى متنوع و مطابق با زبان روز و اصول روانشناسى، به گونه اى اجرا شود كه عقايد مذهبى در تمام مردم دنيا زنده و تقويت گردد و ايمان به خدا، روز رستاخيز و پاداش و كيفر اعمال، در كانون دلها جاىگير شود، بدون شك چهره دنياى كنونى عوض خواهد شد و مفاسد اخلاقى و اجتماعى به حدّاقل كاهش خواهد يافت؛ ولى اگر همين تبليغات درباره وجدان صورت گيرد، مسلماً يك دهم اين تأثير را نخواهد داشت و علت آن، همان نواقص و نارسايى هاى مختلفى است كه وجدان در كار خود دارد. بنابراين اگر ما مى گوييم: #وجدان در هيچ قسمت، حتى در قسمت نظارت و كنترل اعمال نمى تواند جاى #مذهب را بگيرد، به اين دليل است.
📕رهبران بزرگ، مكارم شيرازى، ناصر، مدرسه الامام على بن ابیطالب(ع)، قم، ۱۳۷۳، چ اول، (برگرفته از) ص ۸۲ الی ۸۴
منبع: وبسایت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (بخش آئین رحمت)
#مذهب #دین #ايمان #اعتقاد #وجدان
@tabyinchannel
#انتشاربدونلینکجایزنمیباشد
☀️☄☀️☄☀️☄☀️☄☀️
☄
⭕️آثار بیتقوايی در زندگی اجتماعی (بخش اول)
🔶درباره #تقوا و آثار و پيامدهای آن، بسيار گفته و نوشته شده است، ولی درباره #بیتقوايی و تاثير آن در زندگی، كمتر تحليلی ارائه شده است. مسلماً بررسی و تحليل آن ميتواند راهگشای خوبی در زمينه بازسازی هنجارهای اجتماعی و جامعه پذيری باشد. نويسنده در اين مطلب با بررسی آيات قرآنی، نگاهی گذرا به #آثار_بیتقوايی در زندگی اجتماعی دارد.
💠 تقوا، اساس هنجارها و فضايل
🔷 #تقوا، پرهيز و خودداری از هرگونه پليدی و پلشتی و زشتی است. اين پرهيز به سبب نوعی #عامل_درونی اتفاق میافتد، و از يك نظر، از هرگونه نظارت بيرونی و قانونی قویتر و كاراتر ميباشد؛ زيرا اين #وجدان شخص است كه وی را از ناهنجاريها، قانونشكنيها، تجاوز و تعدی و مانند آن حفظ ميكند. #انسان_متقی كسی است كه نسبت به هرگونه پليدی عقلانی و عقلايی و شرعی، واكنش منفی نشان ميدهد و به خود اجازه نميدهد تا آن را مرتكب شود. از اينرو نسبت به ظلم و بیعدالتی، يا زيرپا گذاشتن و يا تهمت و افترا به ديگری خودداری ميكند. اصولا #وجدان شخص، به عنوان يك #ناظر_درونی عمل ميكند، و #فطرت_پاك و سالم به وی اجازه نميدهد، تا به سوی #گناه، و يا خلافی حركت كند. اصولاً انسان سالم نسبت به زشتيها و بدكاریها واكنش منفی نشان ميدهد و آن را همانند بوی بدی ميداند كه بينی خود را ميگيرد، تا آن را استشمام نكند.
🔷بر اين اساس ميتوان گفت كه #تقوا و پرهيزگاری، #بنياد_هنجارها و رفتارهای درست و سالم اجتماعی است. جامعهای اگر بخواهد از افراد سالم برخوردار باشد، بايد در حوزه #تقوا، سرمايهگذاری كند؛ زيرا تقوا، بنياد اخلاق، هنجارها، رفتارهای سالم و اجتماعی و عامل نظارتی درونی و قوی برای #اجرای_قوانین است. بنابراين اگر جامعهای بخواهد در مسير درست قرار گيرد و شهروندان آن، قانون را در همه حال به دور از هرگونه هزينه اضافی اجرايی كنند، میبايست به آنها بها دهد. #تقوا، به دولت امكان ميدهد شهروندانی داشته باشد كه #قانون را به سبب #نظارت_وجدان و فشار درونی اجرا ميكنند و هرگز به خود اجازه نميدهند، تا برخلاف قانون رفتار نمايند. اين مساله موجب ميشود تا دولت هزينهای كمتر برای نظارت و اجرای قانون توسط شهروندان بپردازد. بر اين اساس تقوا به عنوان اساس هنجارهای قانونی و اجتماعی مورد تاكيد قرار ميگيرد. #ادامه_دارد...
نويسنده: سلمان عزيزی
منبع: فارس
#تقوا #وجدان #هنجار
@tabyinchannel
#انتشاربدونلینکجایزنمیباشد
✨🔹✨🔹✨🔹✨🔹✨
✨
⭕️ملامت وجدان
🔹انسان #گناه مرتکب میشود، بعد خودش را #ملامت میکند. این ملامت وجدان یعنی چه؟ این #عذاب_وجدان که همه شنیدهاید یعنی چه؟ دولت های استعماری افرادی را طوری تربیت میکنند که #وجدان در اینها بمیرد. در عین حال موقعش که میشود، وجدانی که خیال میکنند مرده است، باز یک چراغ کوچکی در آن روشن و زنده است. خلبان هیروشیما را اصلًا برای یک چنان جنایتی تربیت کرده بودند، ولی وقتی که رفت بمب خودش را انداخت و بعد هم نگاه کرد به شهری که در آتش میسوخت و دید مردم بیگناه، پیرمرد، پیرزن، بچه کوچک، افرادی که اساساً در میدان جنگ وارد نشدهاند دارند چه جور در میان آتش دست و پا میزنند، از همان ساعت حالش بهم خورد. بعد در آمریکا آمدند از او استقبال و تجلیل و او را تشویق کردند، اما جلوی #عذاب_وجدان او را نتوانستند بگیرند. کم کم همان آدم به خاطر عذاب وجدان دیوانه شد، بردندش دارالمجانین.
🔹قرآن هم میفرماید: «لا اقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوّامَة». [قیامة، ۲] خدا در انسان #نفس_لوّامه آفریده؛ انسان خودش واعظ خودش میشود. امیرالمؤمنین (ع) میفرماید: «مَنْ لَمْ یجْعَلِ اللهُ لَهُ واعِظاً مِنْ نَفْسِهِ لَمْ ینْفَعْهُ مَوْعِظَةُ غَیرِهِ؛ هر کسی که خداوند در درونش برای او واعظی از خودش برای خودش قرار ندهد، موعظه دیگران در او اثر نمیکند». یعنی شما اگر خیال میکنی که پای موعظه دیگران بنشینی و بهره ببری، اشتباه میکنی. اول باید در درون خودت واعظی ایجاد کنی، #وجدان خودت را زنده کنی، آن وقت از موعظه واعظ بیرونی هم استفاده میکنی. انسان خودش، خودش را موعظه میکند، خودش خودش را ملامت میکند، خودش علیه خودش حکم صادر میکند و قضاوت میکند. انسان خودش را محاسبه میکند.
🔹جزء دستورهای عجیب مسلّم دینی ما #محاسبة_النفس است، میگوید از خودتان حساب بکشید: «حاسِبوا انْفُسَکمْ قَبْلَ انْ تُحاسَبوا» (متأسفانه این حرفها فراموش شده) از خودتان حساب بکشید، و انسان میتواند از خودش حساب بکشد و باید از خودش حساب بکشد. «وَ زِنوا انْفُسَکمْ قَبْلَ انْ توزَنوا» [۱] خودتان را وزن کنید، بسنجید قبل از آنکه شما و اعمال شما را در قیامت بسنجند، وزن کنند. انسان، خودش خودش را وزن میکند، میسنجد، خودش از خودش حساب میکشد. انسان خودش را مجازات میکند. همه اینها دلیل بر این است که انسان شخصیت مرکبی دارد. این شخصیت مرکب، قسمت عالی دارد که قسمت انسانی اوست و قسمت دانی دارد که قسمت حیوانی اوست. #آزادی_معنوی یعنی قسمت عالی و انسانی انسان از قسمت حیوانی و شهوانی او آزاد باشد.
پی نوشت؛
[۱] وسائل الشيعة، ج ۱۱، ص ۳۸، ح ۹
📕آزادی معنوی، مطهری، مرتضی، (نسخه سایت) ص ۳۵ و ۳۶
منبع: پورتال جامع استاد شهید مطهری
#شهید_مطهری
@tabyinchannel
#انتشاربدونلینکجایزنمیباشد
✨🔹✨🔹✨🔹✨🔹✨
✨
⭕️منظور از «علم اليقين»، «حق اليقين» و «عين اليقين» در قرآن چيست؟
🔹واژه #يقين و مشتقات آن ۲۸ بار در #قرآن بكار رفته است، كه هشت كاربرد آن بصورت كلمه يقين است. واژه #يقين به معنای از بين رفتن شك است؛ [۱] بنابراين وقتی می گوييم كسى دارای #يقين است كه قبلا دچار #شك شده باشد. #موقن كسی است كه پس از سرگردانی شك، به #علم و آگاهى برسد. به همين دليل است كه #شك را هميشه مقابل #يقين بكار می برند، نه مقابل علم؛ زيرا به كسى كه بدون سابقه شك، به آگاهی برسد عالم می گويند، نه موقن. در #قرآن_كريم سه اصطلاح در ارتباط با #يقين بكار رفته است كه نشان دهنده #مراتب_يقين است. قرآن از «علم اليقين»، «عين اليقين» و «حق اليقين» سخن گفته است. مفسران در بيان تفاوت اين سه مرتبه از يقين چنين گفته اند:
1⃣«#علم_اليقين»: علمی است كه از روی #براهين_عقلی پديد آمده باشد، بطوری كه احتمال خلاف در آن نباشد. مانند اينكه انسان از دود پی به وجود آتش ببرد و اين مرتبه اول يقين است
2⃣«#عين_اليقين»: يقينی است كه از روی #مشاهده و #وجدان پديد می آيد، و نسبت آن با علم اليقين مثل ديدن است به شنيدن. در مثال بالا مانند ديدن خود آتش است.
3⃣«#حق_اليقين»: امری است #حقيقى و #عينی و صرفا يك يقين ذهنی يا نفسانی نيست كه خطا در آن راه نداشته باشد. در مثال مذكور مانند اين است كه انسان در آتش بسوزد و سوزش آن را لمس كند. [۲]
🔹در سوره تكاثر، آیات ۵ تا ۷، به دو مرتبه اول يقين اشاره شده است: «كلاََّ لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ، لَترََوُنَّ الجَْحِيمَ، ثُمَّ لَترََوُن لَتَرَوُنَّهَا عَينَْ الْيَقِين» (چنان نيست كه شما خيال می كنيد، اگر شما #علم_اليقين (به آخرت) داشتيد، قطعاً جهنّم را خواهيد ديد! سپس آن را به #عين_اليقين خواهيد ديد). چنانچه می بينيم در اين آيه ابتدا به #علم_اليقين اشاره شده، كه اگر انسان ها «علم اليقين» داشتتند، با #چشم_بصيرت می توانستند #حقايق را در همين دنيا مشاهده كنند و #جهنم را ببينند؛
🔹و در آيه بعد به #علم_اليقين اشاره كرده كه گفتيم مانند ديدن خود آتش است، كه در اينجا منظور ديدن جهنم در قيامت است. [۳] مرتبه آخر يقين كه گفتيم اتحاد با حقيقت است، در آيه ۵۱ سوره حاقه آمده است: «وَ إِنَّهُ لَحَقُّ الْيَقِين» و آن (قرآن) #يقين_خالص است! در اين آيه #قرآن #حق_اليقين دانسته شده است، يعنى مرتبه آخر يقين است كه هيچ شكی در آن نيست. يعنى #قرآن يقينی است خالص؛ با اين حال كوردلان آنرا انكار مي كنند. «ذَلِكَ الْكِتَبُ لَا رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِّلْمُتَّقِين»؛ [۳] (آن كتاب با عظمتى است كه شك در آن راه ندارد و مايه هدايت پرهيزكاران است).
پي نوشتها؛
[۱] كتاب العين، فراهيدى خليل بن احمد، انتشارات هجرت، قم، ۱۴۱۰، ج ۵، ص، ۲۲۰؛ التحقيق فی كلمات القرآن الكريم، مصطفوى حسن، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، تهران، ۱۳۶۰، ج ۱۴، ص، ۲۶۲
[۲] تفسير نمونه، دار الكتب الإسلامیه، تهران، ۱۳۷۴، ج ۲۷، ص، ۲۸۰
[۳] الميزان فی تفسير القرآن، دفتر انتشارات اسلامى جامعه مدرسين حوزه علميه، قم، ۱۴۱۷، ج ۲۰، ص، ۳۵۲
[۳] قرآن کریم، سوره بقره، آيه ۲
منبع: وبسایت انوار طاها
#یقین
@tabyinchannel
#انتشاربدونلینکجایزنمیباشد
✨🔹✨🔹✨🔹✨🔹✨
✨
⭕️حقيقت «وجدان» چيست و از چه راه هایی می توان آن را شناخت؟
🔹ترديدى نيست كه هر كس «نيروى مرموزى» را در درون خود احساس مى كند كه بر تمام #اعمال، #گفتار و حتّى بر #افکار و انديشه های او نظارت دارد. گرچه مردم در اين احساس با هم تفاوت بسيار دارند، ولى كمتر كسى را مى توان پيدا كرد كه اصل وجود آن را انكار كند، مگر افراد استثنايى و احياناً بيمار! هرگز اين #نيروی_مرموز راحت نمى نشيند و هميشه احساس مى كنيم كه با #تذكّراتِ_پىدرپى خود، ما را به #كارهای_خوب تشويق مى كند و از #كارهاى_بد باز مى دارد.
🔹مثلاً به ما مى گويد: پيمان شكنى مكنيد، ظلم و ستم روا مداريد، نسبت به يكديگر مهربان باشيد، ناتوانان را دستگيرى و حمايت كنيد، در برابر كسانى كه بر شما حقِّ تعليم و تربيت دارند خضوع نماييد، حقّ شناس، پاكدامن و راستگو باشيد و... اگر تصميم بر انجام عمل خلافى بگيريم، #وجدان ما به جنگ با ما بر مى خيزد و در درونِ وجود ما، طوفان و انقلابى بر پا مى سازد. آری اين #انقلابِ_درونى به صورت رنگ پريدگى، عصبانيت، پراكندگى حواس و بى خوابى در وجود ما ظهور مى كند، آيا هرگز چنين حالتى را در هنگام تصميم بر انجام يك #كار_مثبت در خود مشاهده مى كنيم؟
🔹البته كه خير؛ زيرا در آن حال، #وجدانِ ما با آن هماهنگ است و در محيطِ روحِ ما، #آرامشِ_كامل حكم فرماست. اگر #تذكّراتِ_وجدان، سودمند نيفتاد و عملِ خلاف انجام گرفت، #وجدان شروع به سرزنش و #ملامت مى كند، سيل اعتراض خود را متوجّه فكر انسان كرده و او را ناراحت و متأثّر مى نمايد، او را در دادگاه خود محكوم و مجازات مى كند، شلّاق بر #روح او مى زند و او را وادار به #توبه مى سازد.
🔹بسيار اتفاق افتاده است كه افراد جنايتكار، پس از انجام عمل خود نه تنها به شدّت #پشيمان مى شوند، بلكه در وجود خود شعله هاى سوزانى را احساس مى كنند كه به جان آنها افتاده و آنها را شكنجه مى دهد. [۱] درست مانند اين است كه دستگاه مخصوصى از جنايت هولناكِ آنها فيلم بردارى كرده و به تكرار نمايش آن در مقابل چشم آدم ها مى پردازد. (مانند: ناله هاى جانخراشِ مظلومِ بى گناهى كه در لحظات آخر با لحن تضرّع آميزى به آنها التماس مى كرد) اين حالت باعث مى شود كه #روح او با تازيانه وجدان، مورد شكنجه سختى قرار بگيرد!
🔹به همين دليل بسيار ديده شده كه براى رهايى از شكنجه دردناكِ #وجدان، خود را به دادگاه هاى بشرى معرفى مى كنند و گردن خود را زير شمشيرِ قانون مى گذارند، تا شايد آسوده شوند. داستان #افسرى كه در جنگ دوم جهانى بر روى شهر هيروشيما #بمب_اتمى انداخت و در چند لحظه، شهر آبادى را به تلّ خاكستر تبديل نمود و ده ها هزار نفر از افراد بى گناه (كودكانِ شيرخوار، بيمارانِ بيمارستان ها و حيوانات بى زبان) را نابود كرد و بر اثر فشار و #شكنجه_وجدان، ديوانه شد، نمونه اى از #مجازات_وجدان است.
🔹اين افسر جنايتكار را ـ كه مجرى فرمان جنايتكاران ديگرى بود ـ چه چيزى ديوانه كرد؟ آرى، تنها و تنها فشار و شكنجه وجدان! اما هنگامى كه انسان تصميم به كار نيكى مى گيرد، #وجدان او را تشويق مى كند، پس از انجام عمل، از وی تقدير و تحسين مى نمايد و تا آخر عمر هرگاه خاطره آن عمل را به ياد مى آورد، مورد نوازشِ وجدان قرار مى گيرد؛ به همين جهت احساس يك نوع خوشحالى، انبساط، غرور و سربلندى در خود مى كند.
🔹در همان لحظاتى كه انسان مشغول انجام يك عمل #نيك يا #بد است، #وجدان آرام نمی نشيند و با #كمال_قدرت مى كوشد تا در صورت اوّل، انسان را #تقويت و در صورت دوّم، #تضعيف نمايد، شجاعتى را كه انسان در هنگام انجام كارهاى خوب، و تزلزل، سرافكندگى، لكنتِ زبان، رنگ پريدگى و لرزش دستى را كه در هنگام انجام كارهاى بد در خود احساس مى كند، بر اثر فعّاليّت #وجدان است.
🔹شايد ما نتوانيم براى #وجدان تعريف جامعى ـ جز از راه همين آثار ـ پيدا كنيم، زيرا وجدان هم مانند ساير نيروهاى درونى ما (مانند روح، حقيقت مرموزى دارد كه تنها آن را از راه آثارش مى توان شناخت). ممكن است كه #حقيقت_وجدان ـ كه جزء سرشت آدمى است ـ جلوه اى از عشق به كمال و فرار از نقصان باشد، اما آنچه كه مسلّم است اين است كه چنين #نيرويى با چنان #آثار_درخشانى در نهاد آدمى وجود دارد.
پی نوشت؛
[۱] يك دانشمند روانشناس مى گويد: «بايد عدم ارضاى وجدان اخلاقى و شكنجه هاى ناشى از آن را در نظر گرفت: پشيمانى، خشم، هيجان در تبرئه خود و كينه، همه از شكنجه هاى وجدان اخلاقى هستند. اين شكنجه وجدان ممكن است بيمارى هاى روحى را به وجود آورد». (بيمارى هاى روحى و عصبى، باروک، هانری، مترجم: اردوبادی، احمد، معرفت، چاپ دوم، ص ۷۰).
📕رهبران بزرگ، مكارم شيرازى، ناصر، مدرسه الامام على بن ابيطالب(ع)، چ اول، ص ۶۱ الی ۶۴
منبع: وبسایت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (بخش آئین رحمت)
#وجدان
@tabyinchannel
#انتشاربدونلینکجایزنمیباشد
✨🔹✨🔹✨🔹✨🔹✨
✨
⭕️چرا «وجدان» نمی تواند به اندازه «مذهب» جلوی مفاسد اخلاقى و اجتماعى را بگيرد؟
🔹ممكن است كسى بگويد: اگر #وجدان نمى تواند صددرصد #مفاسد_اخلاقى و اجتماعى را ريشه كن سازد و انسان ها را به يك #زندگى_صحيح و خالى از هر گونه خلافكارى سوق دهد، #مذاهب هم تاكنون نتوانسته اند چنين كارى را انجام دهند و به اصطلاح يك #مدينه_فاضله انسانى به وجود آورند، پس اين ايراد تنها متوجه وجدان نيست، بلكه گريبانگير مذاهب هم مى باشد. در پاسخ بايد گفت: از نظر نظارت و كنترل اجتماع، #وجدان دچار نارسايى هايی هست.
🔹البته منظور ما اين نيست كه بگوييم: #مذاهب در هر اجتماعى كه قدم گذارده است، مفاسد را به كلى ريشه كن ساخته است، بلكه منظور ما مقايسه #وجدان و #مذهب از نظر «مقدار تأثير در اصلاح فرد و اجتماع و مبارزه با #مفاسد_گوناگون» میباشد. ما مى خواهيم ثابت كنيم كه: اثر #ايمان و «عقايد مذهبى صحيح» در كنترل #اعمال و #گفتار انسان به مراتب بيش از تأثير #وجدان است، حتى چندان قابل مقايسه با هم نيستند.
🔹علاوه بر اين، «تعليمات پيامبران بزرگ الهی»، تأثيرات ديگرى نيز در #تكامل فرد و اجتماع ـ غير از مسئله نظارت بر اعمال ـ دارد كه #تأثير_وجدان از اين نظر در برابر آن صفر است. #نظارت_وجدان، نارسايى هايى دارد كه هيچيك از آنها در حكومت عقايد مذهبى ديده نمى شود. به همين دليل تأثير #عقايد_مذهبى، #عميق و ريشه دار و #تأثير_وجدان، #ضعيف است. جوامع بزرگى بوده اند كه در سايه تعليمات #پيامبران_بزرگ، موفق به #اصلاحات اساسى و همه جانبه اى در شئون مختلف اجتماعى شده اند، در صورتى كه اگر مى خواستند تنها به نداى #وجدان گوش دهند، هرگز چنين موفّقيّتى نصيب آنها نمى شد.
🔹راه دور نرويم؛ اگر امروزه هم #اعتقادات_مذهبى، با آن همه تحريف ها! از جوامع بشرى برداشته شود و مردمِ جهان هيچگونه مسئوليتى جز #مسئوليتِ_وجدانى در خود احساس نكنند، به طور يقين #مفاسد كنونى چندين برابر مى شود و حتى عدّه اى از مردم به آدم خوارى خواهند پرداخت! اگر دائماً به وسيله رسانه هاى جهان، يك سرى #تبليغات_صحيح مذهبى متنوع و مطابق با زبان روز و اصول روانشناسى، به گونه اى اجرا شود كه #عقايد_مذهبى در تمام مردم دنيا زنده و تقويت گردد و #ايمان به خدا، روز رستاخيز و پاداش و كيفر اعمال، در كانون دلها جاىگير شود، بدون شك چهره #دنياى_كنونى عوض خواهد شد،
🔹و #مفاسد اخلاقى و اجتماعى به حدّاقل كاهش خواهد يافت؛ ولى اگر همين تبليغات درباره #وجدان صورت گيرد، مسلماً يك دهم اين تأثير را نخواهد داشت و علت آن، همان نواقص و نارسايى هاى مختلفى است كه #وجدان در كار خود دارد. بنابراين اگر ما مى گوييم: #وجدان در هيچ قسمت، حتى در قسمت نظارت و كنترل اعمال نمى تواند جاى #مذهب را بگيرد، به اين دليل است.
📕رهبران بزرگ، مكارم شيرازى، ناصر، مدرسه الامام على بن ابیطالب(ع)، قم، ۱۳۷۳، چ اول، (برگرفته از) ص ۸۲ الی ۸۴
منبع: وبسایت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (بخش آئین رحمت)
#مذهب #دین #وجدان
@tabyinchannel
#انتشاربدونلینکجایزنمیباشد