▫️مبحث امزجه، بخش ۳
#مزاج_شناسی
✍ اهميّت #شناخت_مزاج
قبل از مبحث شناخت مزاجها بهتر است با اهمیت این موضوع آشنا شویم. شناخت طبایع چه اهمیتی برای ما و چه نقشی در #سلامتی ما دارد؟
🔹حفظ تعادل بدن از نظر مزاجس يعنی حفظ سلامتی و هرگاه به هر دليلی بدن از اين حالت #تعادل خارج شود، #گرمی، #سردی، #خشکی يا #رطوبت در آن افزايش پيدا کرده و موجب بروز #بيماری مي شود. همچنين نوع #تعذيه، #پوشاک، #خواب و #بيداری، حالت های #عصبی، #روانی و... ارتباط مستقيمی با حالات طبيعی يا مزاجی هر فرد دارد. بنابراين برای داشتن #زندگی_سالم و موفق، همه ی ما نيازمند شناخت مزاج يا طبيعت خود هستيم.
🔸برای اين که يک فرد #تغذيه ی مناسبی داشته باشد حتماً بايد از نوع مزاج خود، محيط جغرافيايی که در آن زندگی می کند و #طبيعت مواد غذايی از نظر سردی، گرمی، رطوبت و خشکی آشنايی داشته باشد؛ در غير اين صورت اگر از بهترين و گران ترين مواد غذايی هم استفاده کند، برای او مفيد نخواهد بود.
🔹در بعضی مزاج ها، خوردن يک غذاي نامناسب می تواند مشکلات بسياری را ايجاد کند. برای مثال برخی افراد حتی با خوردن يک #خرما بدن شان #جوش مي زند. حتي ممکن است غذای ناسازگار با مزاج فرد، موجب تغيير در #خواب، حالات عصبی، #فراموشی، مشکل در #هضم_غذا و دفع آن، ناراحتی های #پوستی و... در او شود. پس برای جلوگيری از بروز چنين مشکلاتی بايد مزاج خود را شناخته و غذايی مناسب با مزاج تان ميل کنيد.
اگر مادر طبع فرزندش را بشناسد، می تواند غذاهايی متناسب با طبع #نوزاد شيرخوارش بخورد تا نوزاد دچار #دل_درد و ... نشود.
🔸اهميّت شناخت #طبع ها به اندازه ای است که والدين می توانند مشکلات احتمالي فرزندشان را با توجه به آن، #درمان کنند. برای نمونه #پرخاشگری، عصبی بودن و بی حوصلگی کودک به علت افزايش گرما و خشکی در بدن او و #تنبل يا #ترسو بودن کودک به علت افزايش سردی و خشکی در بدن او می باشد که با حفظ تعادل طبع، می توانيد به رفع اين مشکلات کمک نماييد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
▫️مبحث امزجه، بخش ۴
✍ مزاج چیست؟
▪️قبل از شناختن #مزاج یا طبع لازم است تا مطابی را بدانیم. طبیعت انسان ها با هم تفاوت دارد، اگر بخواهیم #سبک_زندگی سالم و روش دستیابی به سلامت واقعی را تجربه نمائیم، باید به جسم و روان آدمی ازدیدگاه طب #اسلامی و #سنتی یا طب مزاجی نظر کنیم.
▪️قبل از آنکه به تعریف مزاج بپردازیم لازم است که با چند اصطلاح در طب سنتی آشنا شویم.
از دیدگاه طب سنتی عوامل تشکیل دهنده جهان خلقت و بدن انسان و غیر انسان، چهار عنصر اصلی به شرح ذیل می باشند، که به آنها «ارکان» گفته می شود.
الف) #آتش که گرم و خشک است. ب) #هوا که گرم و تر است. ج) #آب که سرد و تر است. د) #خاک که سرد و خشک است.
▪️اگر بدن آدمی را دقیقا مورد بررسی قرار دهیم، می بینیم که از اندام های متعددی تشکیل شده و هر اندامی از #سلول های خاصی ساخته شده است. هماهنگی اندام ها نیز باعث #سلامتی و حیات و ادامه ی آن می گردد.
در بدن هر فرد چهار نوع #خلط یا مایع وجود دارد که آنها را اصطلاحا"اخلاط اربعه" می نامند. #اخلاط_اربعه عبارت اند از: #صفرا، #خون، #بلغم و #سودا.
▪️در حالت طبیعی، اخلاط اربعه در بدن هر شخص سالمی باید به حالت تعادل باشد تا ادامه ی زندگی و حیات او مقدور باشد. تعادل اخلاط اربعه را مزاج یا همان طبع می نامیم.
در واقع حالتي که از تأثير چيزي در محيط اطراف در انسان به وجود مي آيد مانند تأثير #سرماي کولر يا #گرماي بخاري که موجب #سردي يا #گرمي در انسان مي شود را مزاج مي نامند. حفظ #تعادل بدن از نظر مزاجي يعني حفظ #سلامتي و هرگاه به هر دليلي بدن از اين حالت تعادل خارج شود، گرمي، سردي، خشکي يا رطوبت در آن افزايش پيدا کرده و موجب بروز #بيماري مي شود.
▪️با مطالعه اخلاط اربعه به طور جداگانه، وظیفه ی هر یک مشخص خواهد شد. هر نوع مواد غذایی یک اثر خاصی بر روی اخلاط اربعه می گذارد. و آن را به حالت تعادل یا عدم تعادل در خواهد آورد. به عنوان مثال، استفاده از مواد غذایی #چرب و #شیرین به طور مداوم، #صفرا را افزایش می دهد، همچنان که #پرخوری و عدم رعایت اعتدال در مصرف مواد غذایی موجب غلبه ی #خون می شود. استفاده از #ترشی جات #سرکه و #لبنیات به مقدار زیاد موجب طغیان و ازدیاد #بلغم ، و خوردن غذاهای #نمک دار و مانده ونیز خوردن #بادمجان به مقدار زیاد و یا #گوشت حیوانات سبب ازدیاد #سودا می گردد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش۱۲
#مزاج_شناسی
✍ تشخيص طبع با توجه به #خواب و #بيداري
🔹اعتدال در خواب و بيداري نشانه ي #اعتدال_مزاج خصوصاً اعتدال در #مغز است. مزاج #سرد و #مرطوب باعث #پرخوابي مي شود، به همين علت افراد #بلغمي و #دموي، به خواب بيشتري نياز دارند، #خشکي و #گرمي موجب بيداري ( کم خوابي ) مي شود، به همين دليل افراد #صفراوي و #سوداوي در خوابيدن مشکل دارند و معمولاً خواب شان سبک است.
🔸خواب از بيرون بدن را سرد و از درون بدن را گرم مي کند. اگر خواب در روز کوتاه باشد، درون را مرطوب و اگر طولاني باشد درون را خشک مي کند.
🔹 #کودکان معمولاً بيشتر مي خوابند زيرا رطوبت بيشتري دارند و به تدريج و با افزايش سن که رطوبت مزاجي آنها کاهش پيدا مي کند خوابشان نيز کمتر مي شود.
🔸خواب طولاني در بدن شخص صفراوي به علت ايجاد سردي و رطوبت به کاهش حرارت بدن آنها کمک مي کند و برعکس شخص بلغمي با خواب طولاني دچار افزايش #خلط بلغم مي شود.
🔹بيداري ضد خواب است يعني ظاهر بدن را گرم و از درون بدن را خسته و سرد مي کند و هر چه کار سنگين تر بوده و مدت زمان بيداري بيشتر باشد اين حالت افزايش پيدا مي کند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
مبحث امزجه، بخش ۱۵
#مزاج_شناسی
✍ آيا مزاج قابل تغيير است؟
←هر فردي داراي دو گونه #طبع اصلي و اکتسابي است. طبع اصلي هر فرد، طبع مادرزادي اوست که از پدر و مادرش به ارث مي برد. همچنين ممکن است طبع اصلی فرد با گذشت زمان، به علت #تغذيه ي نادرست، شرايط آب و هوايي و شيوه ي زندگي نادرست، تغيير کند و طبع جديدي در او به وجود آيد که به آن، طبع اکتسابي مي گويند.
←ناگفته نماند که در ميان موجودات زنده، #مزاج انسان به ميزان زيادي تغيير مي کند، ولي #طبيعت يا مزاج #حيوانات و #گياهان هيچ وقت به طور کامل تغيير نمي کند بلکه با توجه به شرايط آب و هوايي ميزان #گرمي، #سردي، #خشکي و #رطوبت آن ها کمي تغيير مي کند. به عنوان مثال طبيعت #سير گرم است، در هر منطقه ي جغرافيايي که کشت شود، فقط با توجه به شرايط آب و هوايي، ميزان گرمي آن کمی تغییر میکند و هيچ وقت طبيعت آن سرد نمي شود.
←البته مي توان مزاج تغيير يافته ي فرد را دوباره با اصلاح مزاج، به مزاج مادرزادي برگرداند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
#معجزه سردی ها
🍉از مصرف #سردی ها خودداری نکنید
🫀بتدریج هوای #فصل رو به گرمی می رود، خون در مجاری و آوندهای بدن جریان بهتری خواهد داشت و موجب #گرمی بیشتر بدن می گردد
🏋♂بدن به همراه #طبیعت نیرو می گیرد، جوانان به جنب و جوش بیشتری روی می آورند و پیران نیرو می گیرند
🍊از این رو بدن به خوردن سردی و #رطوبت بیشتری نیاز پیدا می کند
🍃طبیعت هم به اذن خداوند اکثر #میوه های #بهاری را سرد و آبدار آفریده است، با طبیعت همراهی کنید و از میوه های بهاری که سرد و یا رو به اعتدال هستند بیشتر استفاده کنید
🥬میوه های بهاری اکثرا دارای خواص ضد سرطان هستند؛ از سردی های تازه مانند سردرختی ها و گوجه و خیار و کاهو زیاد استفاده کنید.
⭕️هجمه تبلیغاتی نادرست گرمی خوری را بشکنید و بر اساس نظریه جامع #طب_سنتی اصیل از سردی و گرمی بگونه ای استفاده کنید که مزاجتان همواره بر مدار #تعادل در گردش باشد.
👈آگاه باشید که اکثراً #سرطان ها با سردی های خام و تازه، آرام می شوند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
#کتاب_بخوانیم
✍نشانههای گرمی کلیه چیست؟
🔥يستدلّ على حرارة الكلية
اموری که دلالت بر #گرمی کلیه دارند عبارتند از:
①بالبول المنصبغ بالحمرة و الصفرة
←رنگ #ادرار سرخ و زرد میباشد
②و بقلّة شحمها
←کم بودن چربی کلیه
③و بما يظهر في لمسها
←گرمی که به واسطه لمس فهمیده میشود
④و بأمراض تسرع إليها مثل الأورام الحارة و مثل ذيابيطس الحار
←به واسطه اینکه بیماریهای گرم عارض بر #کلیه می شود مانند بیماری ورمهای گرم و ذیابیطس گرم
⑤و من قوة شهوة المباضعة
←زیاد بودن #شهوت_جنسی
⑥و من كثرة العطش
←تشنگی زیاد
📗القانون فی الطب
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
📎شرح و توضیح:
✍تأثیر غذای مطلق در بدن، تنها به ماده و جوهر آن است، نه به کیفیت و صورت؛ یعنی بعد از ورودش به بدن، #حرارت_غریزی در آن، تصرف می کند و آن را به #اخلاط و #اعضا تبدیل می کند؛ اما در بدن کیفیت خاصی افزون بر کیفیت خود بدن ایجاد نمی کند؛ مانند گندم و زرده تخم مرغ نیم برشت که به کیلوس و کیموس و خلط تبدیل شده و اين اخلاط به صورت اعضاء در میآیند و موجب رشد و نموّ بدن میشوند و اجزای تحلیل رفته را جبران می کنند؛ ولی #برودت ، #رطوبت ، #خشکی و #گرمیِ جدیدی افزون از آنچه در بدن بوده به وجود نمی آورد؛ از این رو این نوع غذاها برای همه، با طبیعت های مختلف(اعتدال در طبیعت خود) مناسب است.
❶بعضی از غذاها استعداد قريب (نزدیک) و شايستگی درونی زيادی برای تبديل شدن به صورت عضوی دارند، بدن به سرعت روی اين گونه غذاها اثر میگذارد و آنها را به مواد مورد نياز برای رشد و افزایش اقطار ثلاثه تبديل میكند، مثل آبِ گوشتهای لطيف (گوشت مرغ، برّه و پرندگان) يا تخممرغ عسلی. (چنین غذاهایی برای اطفال و افرادی كه ضعف دارند مناسب است).
❷بعضی غذاها نيز استعداد بعيد (دور) برای پيدا كردن صورت خلطی و عضوی دارند و در مسیر تبدیل به عضو باید راه طولانیتری را بپیمایند، مثل گندم (حِنطه) و ساير حبوبات و سبزيجات.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
#کتاب_بخوانیم
2⃣دوای مطلق
✍ #دوای_مطلق آن است كه تأثير آن در بدن به #كيفيت فقط باشد و #ماده آن قابليت غذائيت و جزو بدن شدن نداشته باشد، بدين قسم كه چون وارد بدن گردد و #حرارت_غريزی درآن تصرف نمايد، متأثر و متغير نگردد بلكه ثانياً او تصرف در بدن نمايد و آن را متأثر و متغير به كيفيت خود سازد از #حرارت و #برودت و #رطوبت و #يبوست، مفرداً یا مركباً، مانند فلفل و زنجبيل و نيلوفر و كافور و رازيانه و امثال اينها.
📃وقتي #دوا وارد بدن میشود از ماده آن #کیلوس و #کیموس حاصل نمیشود و به صورت #خلطی و عضوی در نمیآید، بلکه دوا(با همان مقدار اندک) با كيفيت غالبش در #گرمی ، #سردی ، #تری ، #خشکی (مفرد يا دو كيفيتی)، مزاج اصلی بدن را، به حسب مراتب و شرایط تغییر میدهد. مثلاً فلفل كه جزء ادويه حارّه است می تواند گرمی را در بدن افزایش دهد و در صورت تداوم مصرف موجب خشکی بدن شود. زنجبيل و رازيانه گرم، و کافور و نيلوفر سرد هستند.
📕قرابادین شیخ الرئیس
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
#کتاب_بخوانیم
✍مزاج پيرى، #سرد و #خشك است و هر گاه كه مردم پير شوند، جمله تدبيرهای او به #گرمى و #ترى بايد كردن.
🌸چون #گرمابه و #ماليدن معتدل به #روغن های #معتدل و خوشبویی چون #روغن_ياسمين و سوسن و #عطرهای معتدل و اندر #بستر_نرم غلتيدن و رياضت(ورزش و تحرک) اندك كردن و خوشدلى و شادكامى جستن.
⭕️و از هرچه #مزاج_پيرى دارد، چون #اندوه و #ترس و عطرهای سرد، چون كافور و نيلوفر، و از #ترشيها ، دور بايد بود.
⭕️و ببايد دانست كه هوای بد و بخارها و بوهای ناخوش و دود و غبار، اندر پيران اثر زيادت از آن كند كه اندر ديگران، از اين همه خويشتن را نگاه بايد داشت.
📓الاغراض الطبیه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢اندیشکده پیک شفـا
@peyke_shefaa
#کتاب_بخوانیم
3⃣غذای دوایی
✍ #غذای_دوايی آن است كه تأثير آن در بدن به مادّه و كيفيت هر دو باشد. به همان نحو با غلبه مادّه كه بعد تأثير و تأثر، از آن خلطی حاصل گردد كه جزو بدن تواند شد و با آن اندك كيفيت و مزاجی باشد غالب بر كيفيت و مزاج اصلی بدن، و تغيّرٌمائی در بدن نمايد به كيفيت خود از كيفيات اربعه.
مانند خس (کاهو) و ماءالشعير و خيار و كدو و هندوانه و خربزه و انگور و بقلهالحمقاء (خرفه) و اسفاناخ (اسفناج) و بابونه و شبت (شويد) و شلغم و زردك و چغندر و كلم و ماش و عدس و نخود و لوبيا و نحوها.
📎عملكرد اولیه غذای دوايی به #مادّه است، بنابر این غذاست؛ و ثانياً به #كيفيت خود عمل میكند و اثر دارویی پدید میآورد، ولی نقش آن به مادّه بيشتر از نقش آن به كيفيت است.
🥒اكثر غذاهايی كه مصرف میكنيم غذای دوايی هستند و علاوه بر نقش غذايی، بسته به کيفيت خود میتوانند موجب تغییر درجه #سردی ، #گرمی ، #تری و #خشکی بدن شوند. به همين دليل است كه در تدابیر حفظالصحه مصرف مقدار زیاد یا پیاپی غذاهای دوایی نهی شده است.
👈همچنین بر اساس همین نقش داروییِ غذاهای دوایی، رازی به اطباء سفارش میکند که درمان را با غذاهای دوايی شروع کنند و تا جایی که این کار امکانپذیر است درمان را با #داروهای_مطلق شروع نکنند.
🥬مثلاً #كاهو سردی و تری دارد و در درمان بيماری های حارّ به خوبی میتوان از آن بهره برد. به همين دليل کاهو، داروی خوابآور خوبی نیز هست و استفاده جالینوس از این اثر کاهو معروف است.
🍾ماءالشعير طبی نیز، هم یک غذای مناسب محسوب میشود و هم از مرطبات خوب میباشد.
📕قرابادین شیخ الرئیس
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa
✍اندر شناختن مزاج فربهی و لاغری
📜تن های مردمان:
✓بهری #فربه است
✓و بهری #لاغر
✓و بهری #معتدل میان فربهی و لاغری
✓و بهری اندامها آکنده تر است و #گوشت آن سخت تر
✓و بهری هست که بدان سختی و آکندگی نیست.
📄اما فربهی، دو گونه باشد: ❶یکی از بسیاری گوشت ❷و دیگر از بسیاری پیه.
🥩و آنچه از بسیاری گوشت باشد مزاج او #گرم و #تر باشد.
🍶و آنچه از بسیاری #پیه باشد مزاج او #سرد و تر باشد.
📄و لاغری هم دو گونه باشد: ❶یکی از کم گوشتی باشد ❷و دیگر از کم پیهی.
🥩اما آنرا که گوشت کمتر باشد #سردی و #خشکی بر #مزاج او غلبه دارد.
🍶و آنرا که پیه کمتر باشد #گرمی و خشکی غلبه دارد.
👶و فربهی کـه مادرزادی باشد سردی و تری بر مزاج او غلبه دارد و رگها اندر تن او باریک تر بود، و خون اندر تن وی اندک باشد، بدین سبب بر گرسنگی صبر نتواند کرد.
📗ذخیره خوارزمشاهی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
💢پیک شفـا(طب ایرانی اسلامی)
@peyke_shefaa