#نکات_فقهی
#موضوع_شناسی
💠 فروش قرآن به کافر و نسبت آن با قاعده «نفی سبیل»:
🔹 قاعده #نفی_سبیل که برگرفته از آیه شریفه (لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً) (نساء: 141) و دیگر ادله است، حاکم بر ادله اولیه احکام است. یعنی مفاد ادله اولیه تنها تا جایی است که موجب سلطه کفار بر مسلمانان نشود؛ وگرنه این قاعده جلوی آن ادله را میگیرد تا جلوی سلطه را بگیرد و مفاد قاعده بر مفاد ادلّه مقدم میشود.
🔸 مثالی که فقها میآورند و در ادله صحت بیع در مکاسب بحث میکنند، بحث «بیع #المصحف إلی الکافر» است، که این بیع علیالقاعده باید صحیح باشد، اما براساس این قاعده میگویند این خرید و فروش ممنوع است؛ چون موجب تسلط کافر بر قرآن و مسلمین میشود.
🔹 اما امام #خمینی (ره) برخلاف فقهای دیگر میفرماید: در این امر (بیع مصحف) نه تنها سلطهای وجود ندارد، بلکه با بیع مصحف، #اسلام بر کفار سلطه پیدا میکند و منطق اسلام غلبه مییابد و ممکن است آن کافر به خاطر سلطه منطق اسلام، مسلمان شود و ما باید زمینه را باز کنیم که آنها قرآن هم داشته باشند و معنا ندارد برای بیع مصحف به قاعده نفی سبیل تمسک کنیم؛ چون بیع مصحف، سبیل برای مسلمانان درست میکند. (کتاب البیع، امام خمینی، ج2، ص541)
📚 برگرفته از درس خارج آیت الله #کعبی (دام عزه)
👈 نکات #فقهی بیشتر را از این طریق دنبال کنید:
🌐 https://eitaa.com/joinchat/4290445439Ccdc991b341
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
💠 عنایت حضرت امیر (ع) به علامه امینی (ره)
🔹 علامه میگوید: در جمع آوری #الغدیر به کتاب «الصراط المستقیم» (تالیف شیخ زین الدین) نیاز پیدا کردم، که کتابی خطی و کمیاب بود و فقط نزد یکی از علمای نجف موجود بود. اتفاقاً یک روز که به حرم مطهر مشرف شدم، دیدم همان شخص در ایوان حرم مطهر با تعدادی از طلبهها نشسته است. از ایشان خواستم که آن کتاب را به من امانت دهد، ولی او قبول نکرد و... در آخر به من گفت: تو آن کتاب را نخواهی دید!!!
🔸 خیلی ناراحت شدم، رفتم کنار ضریح حضرت و خیلی گریه کردم. عرض کردم الآن متوجه میشوم که چقدر غریب و #مظلوم هستی. یکی از دوستداران شما کتابی در مناقب شما نوشته و یکی از علاقه مندان شما می خواهد آن کتاب را بخواند و کتاب دست یکی از شیعیان شماست. ولی آن شخص از دادن کتاب امتناع میکند! در این حال به قلبم خطور کرد که خواسته من در #کربلا است. باید عزم آن دیار کنم.
🔹 در کربلا، بعد از اینکه از زیارت فارغ شدم بیرون آمدم. شخصی مرا به خانهاش دعوت کرد. به خانهاش رفتم. بعد از مدتی تعدادی کتاب آورد و گفت: این کتابهای پدر من است، ما چون نمیتوانیم از این کتابها استفاده کنیم شما میتوانید به عنوان امانت از این کتابها استفاده کنید. بقچه را باز کردم، کتابها را تمیز کردم. اولین کتابی که برداشتم، دیدم همان کتاب (الصراط المستقیم) با خط بسیار عالی میباشد که من دنبالش بودم. به #سجده رفتم و گریه کردم. صاحب منزل علت گریهام را پرسید. قضیه را برایش گفتم و او کتاب را به من امانت داد و تا سه سال کتاب پیش من بود.
📚 ر.ک: جرعه نوش غدیر، ص 79
👈 نکات #اخلاقی بیشتر را اینجا دنبال کنید.
#نکات_اصولی
#اجتهاد
💠 انواع اجتهاد:
1️⃣ اجتهاد#تبیینی :
این قسم از اجتهاد متکفل بیان احکاماللّه واقعیه است و اگر تزاحمی بین احکام واقعیه و ظاهریه رخ دهد، بین آنها جمع میکند. فنون مطرحشده در اواخر کفایة الأصول و نظریه تزاحم حفظی که شهید #صدر (رحمه للله) بیان کرده است، از جمله مصادیق این اجتهاد بهشمار میرود. خروجی این قسم از اجتهاد، رساله توضیحالمسائل از باب طهارت تا دیات است.
2️⃣ اجتهاد #تطبیقی :
این قسم از اجتهاد بعد از تشکیل نظام اسلامی نمود مییابد. در این قسم از اجتهاد، فقها پس از وضع قوانین توسط مجلس، اقدام به تطبیق آنها با استنباطات فقهیّه میکنند تا مطابقت یا عدم مطابقت آنها با اسلام آشکار گردد. به عبارت دیگر: عمل فقها در این خصوص دقیقاً مشابه یک قاضی است؛ با این تفاوت که قضات در قضیه خارجیه شخصیه قضاوت میکنند و فقها در خصوص قضیه کلیه نظر میدهند.
3️⃣ اجتهاد #تنظیمی:
اجتهادی است که متکفل تنظیم روابط فرد و دولت در عرصههای داخلی و بینالمللی است. از جمله عرصههایی که اجتهاد تنظیمی میتواند در آن ایفای نقش کند، عبارتند از:
1. تنظیم روابط بینالملل؛
2. تنظیم روابط سیاسی فرد و دولت؛
3. تنظیم روابط اداری؛
4. تنظیم روابط مالیّه و مالیاتی؛
5. تنظیم روابط بر پایه محیطزیست؛
6. تنظیم روابط داخلی.
🔹 بنابراین در عرصهی اجتهاد تنظیمی، نگاه فقیه به تنظیم روابط معطوف است. البته باید توجه داشت که در این اجتهاد، تنها زاویهی دید به آیات و روایات و دلیل عقل متفاوت میشود، نه اینکه منبع دیگری به ادلهی اربعه افزوده گردد و ادعا شود که دلیل دیگری نیز به نام مصالح یا عرف یا مقتضیات زمان و مکان وجود دارد.
🔸به عنوان مثال: در نگاه اجتهاد تبیینی گفته میشود که اسلام مرز جغرافیایی ندارد و مجلس نیز در همین زمینه قانون «استرداد مجرمین» را تصویب میکند؛ لکن بر اساس اجتهاد #تطبیقی این مصوبه توسط شورای نگهبان به دلیل استلزام پذیرش حکم طاغوت و از باب نفی سلطه رد میشود و سرانجام مجمع تشخیص مصلحت نظام آن را تصویب میکند. در حالیکه در اجتهاد #تنظیمی بررسی میشود که باتوجه به هزینه، فایده و کارآمدی و سیاسات شرعیه و مصالح نوعیه و دفع مفاسد و تحقق اهداف دولت اسلامی و فرایند تصمیمگیری حکمران، این مسئله باید به چه نحوی حل شود.
📚 برگرفته از درس خارج آیت الله #کعبی (دام عزه)
👈 نکات #اصولی بیشتر را از این طریق دنبال کنید:
🌐 https://eitaa.com/joinchat/4290445439Ccdc991b341
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
♻️ مثل فقه معاصر تربیت کنید...
♻️ مقام معظم رهبری - مد ظله العالی: «بحمدالله در قم آقایانِ مسئولان محترم یک حرکت جدید فقهی را شروع کردند، #فقه_معاصر را دارند تحقیق میکنند، مسائل موجود روز را از لحاظ فقهی دارند کار میکنند، بسیار #باارزش است؛ #باید هم ادامه پیدا کند.»
♻️ «مثل همین باید مبلّغ تربیت کنیم، مبلّغینی که بتوانند اثرگذار باشند، بتوانند همه جا منتشر باشند و از لحاظ کمّیّت کفایت کنند.»
دیدار با مبلغان و حوزویان سراسر کشور ۱۴۰۲/۴/۲۱
🆔 @fiqhci
1_5610281391.pdf
3.75M
#نکات_تاریخی
📙 تاریخچه رساله عملیه
✍️ آنچه #حوزویان و اهل #پژوهش درباره #تاریخ و سیر تحول در رساله نویسی، باید بدانند
◽️محتوا: #پژوهشی
◽️از: منابع مرجع
◽️تعداد صفحه: ۲۵
👈 نکات #تاریخی بیشتر را از این طریق دنبال کنید:
🌐 https://eitaa.com/joinchat/4290445439Ccdc991b341
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
#نکات_رجالی
#وجوه_عامه 12
💠 وقوع راوی در کتاب تحف العقول
🔹 آیت الله #مومن قمی (رحمه الله): ابن أبي شعبة حراني مؤلف کتاب #تحف_العقول در مقدمه کتاب مینویسد: «خذوا ما ورد إليكم عمّن فرض الله طاعته عليكم وتلقّوا ما نقله الثقات عن السادات بالسمع والطاعة والانتهاء إليه والعمل به».
🔸 ایشان دعوت به شنیدن و اطاعت و عمل به روایاتی کرده که از ثقات نقل شده است. با توجه به عدم نقل سند روایات در کتاب «تحف العقول»، راهی برای تشخیص روایاتی که از ثقات نقل شده وجود ندارد و اگر ایشان میخواهد بفرماید که آن چه در این کتاب روایت شده مشتمل بر روایات ثقات بوده، ولی همه آنها ثقات نیستند، فایدهای ندارد؛ زیرا همه موارد شبهه مصداقیه میشود و دعوت ایشان به عمل به روایات محقق نخواهد شد. بنابراین دعوت ایشان تنها در صورتی صحیح میباشد که ایشان بفرماید تمام آنچه در این کتاب نقل شده از ثقات میباشد تا شبهه مصداقیه نشود و کتاب از هدفی که برای آن تدوین شده ساقط نشود. (الولاية الإلهیة أو الحکومة الإسلامیة 3: 397)
🔹 استاد #شبزندهدار : این یک بحث اصولی است که اگر ثقهای گفت که ثقه دیگری به من خبری داد، ولی نام آن ثقه را نبرد، آیا چنین خبری حجت است؟ این بحث در دورههای اصول قبل از معاصر مطرح شده و یکی از بحثهای بسیار لازم و خوب است که در «معالم» و «فصول» و «قوانین» مطرح شده و در کتب بعد از آنها حذف شده است. (معالم الدين وملاذ المجتهدين 207؛ الفصول الغروية في الأصول الفقهية 304؛ القوانين المحكمة في الأصول (طبع جديد) 2: 516)
1️⃣ یک نظر عدم حجیت چنین روایتی است؛ زیرا نام آن ثقه برده نشده است، لذا اولاً ممکن است که فرد دیگری آن راوی را جرح کرده باشد؛ ثانیاً اماره بعد از فحص از معارض حجت است و بیان او برای ما تنها اماره بر وثاقت است، ولی قدرت بر فحص از معارض وجود ندارد. مانند این که در مکانی فقط کتاب «کافی» در دسترس باشد، در چنین شرایطی نمیتوان به یک روایتی که در کتاب کافی وجود دارد فتوا داد؛ زیرا ممکن است که در «تهذیب» معارضی داشته باشد.
2️⃣ در مقابل، عدهای این مقدار را کافی دانسته و روایت را حجت میدانند؛ زیرا در این موارد بنای عقلا بر فحص نیست؛ چون اگر بگوید که یکی از دوستان ثقه که نامش را نمیخواهم ببرم چنین حرفی به من زد، به او نمیگویند که نام آن فرد را بگو تا ما فحص کنیم که او چطور آدمی است و شاید کس دیگری بگوید که او ثقه نیست.
🔸 استاد علی #عندلیب: از مقدمه تنها یک نصیحت کلی به دست میآید که ای شیعه به روایات راویان ثقه عمل کنید. نه اینکه من روایات کتاب را از ثقات نقل کردهام؛ زیرا نویسنده می گوید: از آنجا که بیشتر روایات کتاب آداب و مستحبات بود من سندها را حذف کردم. پس شاید از باب تسامح در ادلّه سنن یا موثوق الصدور بودن متن روایات یا شهرت کتاب یا محفوف به قراین بودن روایات آنها را آورده باشد. (وأسقطت الأسانيد تخفيفا وإيجازا و إن كان أكثره لي سماعاً ولأن أكثره آداب وحكم تشهد لأنفسها ولم أجمع ذلك للمنكر المخالف، بل ألفته للمسلم للأئمة العارف بحقهم الراضي بقولهم الراد إليهم وهذه المعاني أكثر من أن يحيط بها حصر وأوسع من أن يقع عليها حظر وفيما ذكرناه مقنع لمن كان له قلب وكاف لمن كان له لب).
📚 برگرفته از دروس خارج استاد #شبزندهدار (1394ش) و استاد علی #عندلیب همدانی (دام ظلهما) (1391ش)
👈 نکات #رجالی بیشتر را از این طریق دنبال کنید:
🌐 https://eitaa.com/joinchat/4290445439Ccdc991b341
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
روضه آیت الله شب زنده دار.mp3
4.29M
#روضه_علما
#محرم
📢 نقل حکایت صحیحالسند از آیتالله #وحید خراسانی«دام ظله»
🔹به مناسبت ماه محرم و عزاداری حضرت اباعبدالله #الحسین«علیهالسلام»
🔻توسط حضرت آیتالله #استاد_شب_زنده_دار «دام ظله»
🔺 و بیان توصیههای شنیدنی معظمله در مورد اهمیت #روضهخوانی
📆تاریخ بیان مطلب: 1400/05/18
👈 نکات #اخلاقی بیشتر را از این طریق دنبال کنید:
🌐 https://eitaa.com/joinchat/4290445439Ccdc991b341
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
رساله های عملیه و فقهی شهید رابع.pdf
1.24M
📚 نسخه PDF آشنایی با رساله های عملیه و فقهی #مرجع_شهید حضرت آیت الله العظمی علامه شیخ فضل الله نوری، #شهید_رابع اعلی الله مقامه الشریف، زعیم نهضت اسلام خواهی مشروطه(مشروعه)
✍ اسنادی از تاریخ مرجعیت شیعه که عامدانه توسط قلم به مزدانِ دین ستیز، با همکاری و همیاری جریان سکولار و غربگرای حوزوی از اذهان مخفی نگاه داشته شد! تا چرخه تحریف تاریخ و تخریبِ ناجوانمردانه، با انکار مقامات عالیه و علمیِ بزرگمردی الهی، تکمیل گردد!
👈 نکات #تاریخی بیشتر را از این طریق دنبال کنید:
🌐 https://eitaa.com/joinchat/4290445439Ccdc991b341
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
🔰رونمایی از پیش_شماره نشریه #روایت_اندیشه | تابستان ۱۴۰۲
🔰ویژه نامه «زن و عقلانیت انقلاب اسلامی»
🔸بازخوانی آراء و اندیشه های متفکرین انقلاب اسلامی پیرامون هویت و مسائل زنان.
🔻صاحب امتیاز: مؤسسه علمی فرهنگی ضحی
مدیر مسئول و سردبیر: حجت الاسلام امین اسدپور(از اساتید سطوح عالی مدرسه علمیه شهیدین)
🔸این نشریه در تلاش است تا ظرفیت علوم اسلامی را در نسبت با زمانه و اکنون فرهنگ و جامعه به بحث گذارد و از این رهگذر تفسیری توحیدی از جهان و انسان ارائه نماید و به حیات انسان معنا بخشد.
↙️برای دریافت نشریه عضو کانال فصلنامه فرهنگ و علوم اسلامی #روایت_اندیشه شوید
@revayat_andisheh
👈 #اطلاعیه های علمی بیشتر را از این طریق دنبال کنید:
🌐 https://eitaa.com/joinchat/4290445439Ccdc991b341
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
هدایت شده از بیان بوک - فروشگاه امیربیان
✅👈 تذکری به مبلّغان
✍حاج آقا ری شهری
فاضل ارجمند حجة الاسلام سيد موسي موسوي [۱] فرمود: بنده به لحاظ شرايط مساعدی كه از نظر تحصيلی داشتم، در كمتر از شش سال، مقدمات و سطح يك و سطح عالي را طي كرده و حدود پنج سال هم درسهاي خارج فقه و اصول را نزد اساتيدی همچون آيات عظام داماد و حائری و اراكی قدس سره بهره برده بودم و در شرايط بسيار اميدواركنندهای از نظر آينده علمي قرار داشتم و در حوزه، رسائل و مكاسب و كفايه تدريس ميكردم و در ضمن از اساتيد مدرسه حقاني هم بودم.
در اين موقعيت بود كه در تابستان ۱۳۵۰ش شهيد قدوسي ره به بنده فرمودند: با نظر مساعد حضرت امام، حجج اسلام حاج آخوند و زرندي و كريميان مدرسه اي در كرمانشاه تأسيس كرده اند و بنا دارند كه به سبك جديد، نظير مدرسه حقاني، برنامه ريزي كنند، شما كه به مجموعه برنامههاي ما آشنايي كامل داريد، تابستان سال جاري را به كرمانشاه برويد و اين مدرسه را راه اندازي كنيد.
بنده هم آن سال به جای اصفهان به كرمانشاه رفتم. در آنجا وضعيتی پيش آمد كه مجبور شدم سال تحصيلی بعد هم آنجا بمانم. بعد از آن هم به لحاظ اوج گيري انقلاب و نياز جدّي كرمانشاه به روحاني مرتبط با جوانان و مراكز علمي و دانشگاهي و نفوذ گسترده انجمن حجتيّه و جريانات ماركسيستی در بين جوانان، با مشورتی كه با برخي از اساتيد بزرگوار، از جمله آية الله مشكينی داشتم، و اكثر آنان با مجموعه شرايط موجود، مصلحت را در ماندن بنده در كرمانشاه ديدند، گرچه سرورانی هم نظير مرحوم آية الله شيخ مرتضی حائری به شدت ابراز مخالفت كرده و حتی در غياب بنده فرموده بودند: فلاني خود را ذبح كرده است.
بالاخره به هر گونه بود چند سالی با نگرانی شديد فكری و تحيّر در كرمانشاه ماندم. بحمدالله با توفيق الهي و با برنامههايي كه با كمك دوستان، در مسجد و مراكز فرهنگي داشتيم، عرصه را هم بر ماركسيستها و هم انجمن حجتيه تنگ كرديم، به طوری كه آنها كاملاً به حاشيه رفتند و حتی برنامهای براي قتل بنده ريختند كه به صورتي معجزه آسا نجات يافتم.
سال حدود ۵۴ يا ۵۶ بود كه به رغم همه موفقيتها بسيار منقلب شدم و تصميم گرفتم استخاره كنم و اگر خوب آمد همان وسط سال به قم بازگردم. در ساعت و حال مناسبي استخاره كردم، آيه «زحف» [۲] آمد، ولی باز به جهت شدت تأثر با اينكه هم معتقد و هم عامل به استخاره هستم به تصميم خود باقي مانده و مشغول جمع اثاثيه برای انتقال به قم شدم.
در شب همان روز خواب عجيبی ديدم كه مهم ترين و شيرين ترين فراز زندگیام را رقم زد. در عالم رؤيا ديدم در خيابان، جلوی مدرسه خان اتوبوسهایی بسيار زيبا و غيرقابل وصف ايستاده و جمع خاصی را از انبوه متقاضيان انتخاب كرده و سوار میكنند، همه میدانند كه مقصد سفر بسيار مهم است، ولی به هيچ كس از چگونگی آن خبر نمیدادند.
بالاخره جمع محدودی از جمعيت عظيم حاضر را سوار و حركت كردند. در نزديكيهای مقصد، بوی عطر عجيبي به مشام رسيد كه همه را مدهوش كرد. بعد فهميديم همه اين عطر از فضای باغ غيرقابل وصفی متصاعد است. دم باغ همه را پياده كردند.
باز هيچ كس نمی دانست در داخل باغ چه خبر است. آنجا هم از همين جمعيت محدود، اكثر افراد را راه ندادند. فردی بود از بستگان بنده، هر چه اصرار كردم كه به او اجازه ورود بدهند، سه عيب از او گفتند كه دقيقاً نقصهای مهم معنوی اوست و فرمودند به جهت اين عيبها نمیتواند وارد شود.
سپس افراد منتخب را گروه گروه وارد باغ میكردند. بنده و حجة الاسلام اوسطي و حجة الاسلام حاج شيخ محمود عبداللهي و مرحوم معصومي را با هم وارد باغ كردند.
بعد از ورود فهميديم كه مولايمان مولی الكونين حضرت بقية الله ارواحنا فداه داخل باغ هستند. حضرت در خيمه اي وسط باغ بودند. به محضر مقدس شان رفتيم، شيريني و عظمت محضر قابل وصف نيست.
بنده ناگهان به يادم افتاد كه اين بهترين فرصت است كه با كسب نظر مستقيم از حضرت در باره ماندنم در كرمانشاه تصميم بگيرم.
پس از سؤال بنده، حضرت روحي فداه آنچنان روي در هم كشيدند كه هنوز پس از سالها تلخي آن در ذائقه بنده مانده است و فرمودند: «دل من از دست روحانيون خون است كه يا در قم و حوزههاي مشابه آن به بهانههای مختلف می مانند يا به جاهای خوش آب و هوا و همراه با اقبال مردم می روند. پس اين گونه مناطق را (كه بسيارند) چه كساني تأمين نياز كنند!؟»
🔖پاورقی:
۱. حجة الاسلام موسوي نمايندۀ سابق ولی فقيه در كردستان بودند.
۲. آیات ۱۵ و ۱۶ انفال. در اين آيات پشت كردن به جبهۀ جنگ موجب خشم الهی و گرفتار شدن به عذاب جهنم دانسته شده
📚خاطرههای آموزنده، ص۷۰
❣ بیانبوک
🔶 مرکز عرضهی محصولات امیربیان
🆔 Eitaa.com/BayanBook
#نکات_اخلاقی
💠 واجبات و محرمات الهی به یک معنا اجباری هستند
✅ آیت الله #شبزندهدار:
🔹سوال میکنند که مگر حجاب #اجباری است؟ جواب این است که بله، اصلا واجبات و محرمات الهی به یک معنا اجباری هستند. همین که میگویند اگر انجام ندادید جهنم میروید، عقوبت الهی میشود، آیا مسئله کمی است؟ اجبار به این معنا یعنی کنارش یک عقوبت و مجازاتی گذاشتهاند که هر کسی ایمان داشته باشد، بدنش میلرزد و انجام میدهد.
🔸بیحجابی یک #ویروس خطرناکی است، در ویروس کرونا حتی حرمها نیز تعطیل شدند، اینطور نبود که آزاد بگذارند و بگویند هر کسی میخواهد برود و مریض شود و از دنیا برود. وقتی جامعهای را بیمار و مبتلا میکند وظیفه حکومت این است که جلوی این کار را بگیرد.حفظ اسلام از واجبات شریعت است. اگر میبینیم که این نظامی که واجب است حفظ شود، به وسیله این برهنگیها #تضعیف میشود باید جلوگیری کرد.
🔹گاهی یک بیحجابی دیده میشود و میدانیم که تأثیرگذار نیست، وظیفه امر به معروف ساقط میشود، ولی ما یک وظیفه دیگر نیز داریم که مسئله #دفع_منکر است. پالایش جامعه و مهجور نشدن احکام الهی وظیفه دیگری است. گاهی باید توصیههایی کرد تا حرمت یک فعل حلال در جامعه مهجور نشود. گاهی باید تذکر داد و ادامه راه را رفت، تا نگویند که فلان روحانی یا فلان مذهبی رد شد و حرفی نزد. نباید حکم الهی #مهجور بماند.
📚 برگرفته از فرمایشات معظم له در جمع طلاب مشهد مقدس (http://ijtihadnet.ir/?p=72477)
👈 نکات #اخلاقی بیشتر را از این طریق دنبال کنید:
🌐 https://eitaa.com/joinchat/4290445439Ccdc991b341
🔰 فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
#نکات_اصولی
💠 تفاوت اطلاق با عموم:
🔹 موضوع اطلاق، طبیعت است. اما موضوع عموم، افراد طبیعت است. به عبارت دیگر اطلاق ناظر به حالات است و نه افراد؛ اما عموم ناظر به افراد است.
🔸 به عنوان مثال: کلمه #بیع در آیه شریفه (أَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ) (بقره: 275) اطلاق دارد. لذا موضوع حلیت نفس طبیعت بیع است و کثرت افراد آن مورد نظر نیست. اما کلمه #عقود در آیه شریفه (أَوْفُوا بِالْعُقُودِ) (مائده: 1) عمومیت دارد. لذا موضوع وجوب وفاء، افراد عقود است. بنابراین وفای به همه مواردی که مصداق عقد باشند واجب خواهد بود. (مناهج الوصول 2: 232، 233؛ نهاية الاصول: 383؛ دروس في علم الاصول 2: 103)
🔹 یکی از ثمرات این تفاوت در تخصیص و تقیید اکثر ظاهر میشود. با توجه به مطلب بالا تخصیص اکثر #مستهجن و قبیح است؛ چون معنا ندارد متکلم کلام عامی بگوید که شامل همه افراد شود، سپس بیشتر افراد را از ذیل آن کلام خارج کند، اما تقیید اکثر مستهجن نیست؛ چون اطلاق اصلا ناظر به افراد نبوده است.
📚 ر.ک: قواعد اصول الفقه، علی #عندلیب همدانی، ص 231.
👈 نکات #اصولی بیشتر را از این طریق دنبال کنید:
🌐 https://eitaa.com/joinchat/4290445439Ccdc991b341
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
#نکات_رجالی
#وجوه_عامه 13
💠 وقوع راوی در کتاب المزار «ابن مشهدی»
🔹 محمد بن جعفر #مشهدی (متوفای 610 ق) در ابتدای کتاب، تمام افرادی را که در سند روایات واقع شدهاند، توثیق کرده است. بنابراین حدود 180 راوی که در اسناد این کتاب وجود دارند مورد توثیق واقع شدهاند، که برای بسیاری از آنها جز همین #توثیق_عام، مدرک دیگری بر وثاقت وجود ندارد.
🔸 ایشان در ابتدای کتاب فرمودهاند : «أَمَّا بَعْدُ، فَإِنِّي قَدْ جَمَعْتُ فِي كِتَابِي هَذَا مِنْ فُنُونِ الزِّيَارَاتِ لِلْمَشَاهِدِ الْمُشَرَّفَاتِ، وَمَا وَرَدَ فِي التَّرْغِيبِ فِي الْمَسَاجِدِ الْمُبَارَكَاتِ وَالْأَدْعِيَةِ الْمُخْتَارَاتِ، وَمَا يُدْعَى بِهِ عَقِيبَ الصَّلَوَاتِ، وَمَا يُنَاجَى بِهِ الْقَدِيمُ تَعَالَى مِنْ لَذِيذِ الدَّعَوَاتِ فِي الْخَلَوَاتِ، وَمَا يُلْجَأُ إِلَيْهِ مِنَ الْأَدْعِيَةِ عِنْدَ الْمُهِمَّاتِ مِمَّا اتَّصَلَتْ بِهِ مِنْ ثِقَاتِ الرُّوَاةِ إِلَى السَّادَاتِ». (المزار، ص 27) مراد از سادات ائمه (علیهم السلام) هستند و از عبارت انتهایی توثیق روات استفاده میشود؛ زیرا میفرمایند که این روایات از رهگذر ثقات روات تا سادات اتصال پیدا کرده است.
🔹 مرحوم محقق #خویی این بحث را در معجم رجال الحدیث آورده و دلالت عبارت بر توثیق را #قبول کرده؛ اما مناقشه ایشان در این است که اولا ابن مشهدی را نمیشناسیم و ثانیا سندی وجود ندارد که کتاب مزار فعلی، همان کتابی است که ایشان نوشته است. (معجم رجال الحدیث 1: 52)
🔸 البته #وثاقت ایشان و اینکه کتاب از ایشان بوده و لا اقل مقدمه را ایشان نوشته است، خالی از قوت نیست.
📌 برای بحث تفصیلی: ر.ک: معجم رجال الحدیث 1: 52؛ خاتمه مستدرک الوسائل 19: 358؛ اصول علم الرجال، بین النظریة والتطبیق، استاد داوری، 203 – 206.
📚 برگرفته از دروس خارج فقه استاد #شبزندهدار (1395ش)
👈 نکات #رجالی بیشتر را اینجا ببینید.
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
#نکات_فقهی
💠 استناد به عمومات و اطلاقات قرآنی:
🔹در مورد «عقد» و «تجارت» موجود در آیات شریفه «أَوْفُوا بِالْعُقُودِ» و «تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ» برای اثبات مشروعیت عقود جدید (مثل بورس، #بیمه و....) چند احتمال وجود دارد:
1️⃣ احتمال اول: عقد و تجارت بودن در نظر #متعاملین
در این وجه، همین که مشتری و بایع که قرارداد انجام می دهند، این معامله را عقد و تجارت می دانند، کافی است که عمومات شامل معامله شود.
2️⃣ احتمال دوم: عقد و تجارت بودن در نزد #عقلا
در این وجه، شرعیت معامله مبتنی بر عرفی و عقلایی بودن آن معاملات است.
3️⃣ احتمال سوم: عقد و تجارت بودن در نزد #شارع
در این وجه، موارد جدید شبهه #مصداقیه عمومات خواهد بود، که تمسک به عام در شبهات مصداقیه جایز نیست.
🔸 به نظر میرسد احتمال #دوم، احتمال صحیح است و مقصود، عقد و تجارت #عرفی است.
📚 برگرفته از درس خارج فقه معاصر (فقه بورس) استاد آیة الله علی #عندلیب همدانی (دام ظله)
👈 نکات #فقهی بیشتر را از این طریق دنبال کنید:
🌐 https://eitaa.com/joinchat/4290445439Ccdc991b341
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
#نکات_فقهی
💠 مناقشات بر استدلال بر آیه ﴿أوفوا بالعقود﴾
🔹 اشکال هایی در مورد تمسک به این آیه مطرح شده است، که یکی از مناقشات مهم آن، اشکال #تمسک به عام در شبهه مصداقیه است. این اشکال را محقق #نایینی (ره) مطرح کرده است. ایشان میفرماید معنای این آیه از سه حال خارج نیست:
🔸 یا این آیه نسبت به اینکه عقد فاسد یا صحیح باشد، #اطلاق دارد که این غیر معقول است. یا مهمل است که اهمال نیز غیر معقول است. پس قطعا #مقید است به جایی که عقد صحیح باشد. لذا تمسک به این عام در موارد شک در صحت عقد تمسک به عام در شبهه مصداقیه می شود.
👈🏻 این اشکال به نظر می رسد تمام نباشد؛ زیرا تشخیص تمام غرض مولا دو صورت دارد: گاهی از حیطه اختیارات مولا خارج است. گاهی اینطور نیست و داخل در اختیارات مولا است. مثلا مولا می گوید اکرم کل عالم و ما می شناسیم که این مولا که زیارت عاشورایش ترک نمی شود، راضی نیست به اکرام عالم ناصبی، یا راضی به اکرام عالمی که ولایتش مشکل دارد نیست. اما او یک قضیه حقیقیه گفته است که هر عالمی را اکرام کن، این خارج از حیطه اختیارات وی است که بیاید مصادیق را تعیین کند. بنابراین کشف می شود که قید و مخصص عام است و تمسک به عام در شبهه مصداقیه ناصبی با فرض اینکه مراد جدی این مولا را فهمیده ایم که عالم غیرناصبی منظورش است، تمسک به عام در موارد مشتبه می شود که جایز نیست.
🔸 اما در جایی که تعیین و تطبیق تمام الغرض مولا بر مصادیق در حیطه اختیارات مولا باشد و ظاهر خطاب همین باشد که خود مولا متصدی تطبیق تمام الغرض بر مصادیق شده باشد، اینجا مشکلی نیست و تمسک به اطلاق یا عموم خطاب می توان کرد.
مثلا مولا می گوید أکرم جیرانی و ما می دانیم که این مولا راضی به اکرام ناصبی نیست. حق نداریم که یکی از همسایه های مولا را اکرام نکنیم با این بهانه که احتمال می دادیم که وی ناصبی باشد. مولا می گوید به شما ربطی ندارد. من خودم می توانم تشخیص دهم که چه کسی ناصبی است و چه کسی نیست. اگر زید را می دانستید ناصبی است اشکال ندارد، ولی این عمرو را که نمی دانی ناصبی است یا خیر چرا اکرام نکردید؟ اگر بناء بود من بخواهم عمرو اکرام نشود خودم می گفتم.
🔹 در بحث ما نیز «أوفوا بالعقود» به لحاظ انواع عقود از قبیل «أکرم جیراني» است که قضیه خارجیه نسبت به افراد جیران است. مولا شأن خودش است که تشخیص دهد که نوع این عقد بیمه مثلا فاسد یا صحیح است، مولا نمی خواهد تشخیص بدهد، من بخواهم تشخیص بدهم؟ این شأن مولا است که تشخیص دهد که بیمه فاسد یا غیر فاسد است.
🔸 خلاصه اینکه «أوفوا بالعقود» اگر دلیل بر امضای عقود باشد، انواع عقود را امضاء کرده است. مولا می گوید شما بیع معاطاتی انجام داده اید نمی دانید صحیح است یا نیست، ما می گوییم از أوفوا استفاده می شود که لابد صحیح بوده است که مطرح کرده است.
📚 برگرفته از درس خارج فقه استاد آیت الله محمدتقي #شهيدي (1400/12/04)
👈 نکات #فقهی بیشتر را از این طریق دنبال کنید:
🌐 https://eitaa.com/joinchat/4290445439Ccdc991b341
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
#نکات_فقهی
💠 نکته ای در باب فقه تربیت:
🔹 تفاوت ولایت با حضانت و ثمره آن در بحث وظیفه حکومت در تعلیم و تربیت:
1️⃣ تفاوت اول: #حضانت مشروط به فقدان والدین است. حضانت در ادله مقید شده است که ولی شرعی و قیّم در صورتی وظیفه حضانت دارد که طفل سرپرست نداشته باشد؛ اما در #ولایت حاکم چنین قیدی وجود ندارد. تا این قید نباشد، دلیلی بر مشروط ساختن وظیفه حاکم وجود ندارد. بنابراین وظیفه حاکم مطلق است و حالتی که طفل ولی دارد را شامل میشود.
2️⃣ تفاوت دوم: درصورتیکه طفل ولی دارد، وظیفه #حکومت با والدین مشترک است؛ هرکدام زودتر اقدام کرد از دیگری ساقط میشود؛ اما درصورتیکه طفل #ولی ندارد، وظیفه تعلیمی در حاکم متعین است؛ در نتیجه فقط او وظیفه این کار را دارد. همانگونه که اگر حکومتی نباشد وظیفه تعلیم بر والدین متعین است.
📚 برگرفته از درس خارج فقه معاصر (فقه تربیتی) استاد آیت الله علیرضا #اعرافی (دام ظله)
👈 نکات #فقهی بیشتر را اینجا ببینید.
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
#نکات_اجتهادی
💠 رابطه عقل و عرف در مسیر اجتهاد:
🔹 فقیهی که عرفیت خودش را از دست بدهد، دیگر فقیه نیست. بعضی که شرط کردهاند که فقیه نباید خیلی سراغ علوم عقلی برود برای حراست از این مطلب است که فهم عرفی را از دست ندهد؛ زیرا علوم #عقلی، برهانی و دقیق است و از اذهان عرفی خارج است. کسی که در آنجا به این شکل بحث میکند ممکن است که حالت عرفی خودش را از دست بدهد و دیگر روایات را به شکلی که عرف میفهمد، نفهمد.
🔸 کما اینکه آدمی که #فقهی فکر میکند نمیتواند به برهان برود و آنجا را خراب میکند، زیرا در برهان هیچ احتمال خلافی نباید داده بشود. مگر کسی خدا این توفیق را به او بدهد که در هر مقامی بتواند شرایط را تحفظ کند و افراد اندکی موفق به این کار هستند.
📚 برگرفته از فرمایشات استاد آیت الله #شب_زنده_دار (دام ظله) در درس خارج فقه 1396
👈 نکات #اجتهادی بیشتر را اینجا ببینید.
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
#نکات_اخلاقی
#زیارت
💠 اگر این تفسیر من ثوابی دارد، من آن را هدیه میکنم به اباعبدالله الحسین (علیه السلام)
🔹 مرحوم شهید حاج آقا مصطفی خمینی (رحمه الله) علاقه خاصی به کربلا و به سیدالشهدا(ع) داشتند؛ سالی چند مرتبه ایشان در #پیادهروی به کربلا شرکت میکردند، گاهی هم بندهخدا پابرهنه میآمد و پایش زخم میشد. سالی ۵ مرتبه با حاج آقا مصطفی پیاده کربلا می رفتیم. دوشب در راه بودیم بین نجف و #کربلا. شب ها اهل عبادت بود، گریه می کرد، نماز شب می خواند.
🔸 در راه که می رفتیم کاری می کرد که کسی غیبت نکند. فوری یک فرعی عنوان می کرد، بحث اطراف آن می شد. آنهایی که اهل فن بودند حرف می زدند، یک عده هم مستمع بودند. این خیلی امتیاز بزرگی بود. حالات خیلی خوبی در ایشان می دیدم. وقتی زیارت امام حسین (ع) می رفتیم دائم اشکش می آمد.
🔹 ایشان یکی از چیزهایی که خیلی علاقه داشت، شرکت در #روضه بود؛ مثلاً میفرمود من همه هفته را پیدا کرده بودم کجا روضه برقرار است، بعد از نماز امام در مسجد شیخ اعظم، یک شیخ افغانی بود دو کلمه، یک، دو، سه دقیقه روضه میخواند، خیلی مخالف داشت و بعضی از علما میگفتند نخواند. حاج آقا مصطفی یواشکی به او پول میداد میگفت بخوان! تنهایی من مینشینم گوش میدهم!
🔸 در تفسیر حاج آقا مصطفی آمده است: اگر این #تفسیر من ثوابی دارد، من آن را هدیه میکنم به اباعبدالله الحسین (علیه السلام)
📚 برگرفته از سخنرانیهای اختتامیه کنگره بزرگداشت چهلمین سال شهادت آقا مصطفی خمینی (ره)
👈 نکات #اخلاقی بیشتر را اینجا ببینید.
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
#نکات_اخلاقی
💠 یاران ویژهی امام زمان(عج)
🔹 استاد شب زنده دار (دام ظله) به نقل از والد مکرم شان حضرت آیت الله شیخ حسین شب زنده دار (رحمه الله) میفرماید: مرحوم آیتالله شیخ مرتضی #حائری (رحمه الله)در درس سطح مکاسب فرمود: امام زمان (عج) در حوزههای علمیه افرادی دارند که مواظب کارهای #طلبهها هستند که چه کار میکنند و اینها را گزارش میدهند. این هم یکی از طُرقی است که حضرت قرار دادهاند.
🔸 مرحوم والد میفرمود که بعد از درس رفتم خدمت ایشان و سؤال کردم که در لباس روحانی هستند یا شخصیاند؟ فرمودند روحانی نیستند.
🔹 ایمان باعث میشود که در زندگی انسان تحول ایجاد شود. اگر ما ایمان پیدا کنیم که در محضر خدای متعال هستیم، آیا شرم و #حیای_حضور نباید مانع شود که گرد معاصی نگردیم؟ ایمان وقتی تقویت شد، حیا پیدا میشود؛ #حیا که پیدا شد، اعمال انسان پیراسته میشود. در باب حیا نکتههای دیگری هم هست که باید به آنها توجه کنیم.
📚 کتاب #پندهای_سعادت ، ج2، ص 46.
👈 نکات #اخلاقی بیشتر را اینجا ببینید.
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
#معرفی_کتاب
#فقه_الأخلاق
🔹 هر چند کتب فقهی استطراداً به برخی مباحث اخلاقی پرداختهاند، اما متاسفانه کتاب فقهی استدلالی جامعی که مباحث اخلاقی را به صورت استدلالی و با بررسی سندی و دلالی مورد بررسی قرار داده باشد، یافت نشد.
🔸 از این رو، استاد گرانقدر حجت الإسلام قدیر علی #شمس (دام عزه) درس خارج فقه خود را به موضوع «فقه اخلاق» اختصاص داد، که حاصل این مباحث در کتاب «#فقه_الأخلاق» منعکس شد. لازم به ذکر است که متن کتاب توسط خود استاد به زبان عربی نگاشته شده است.
📚 سرفصلهای اصلی کتاب:
التسليم والتحيّة، صلة الرحم وقطعها، الغيبة، النميمة، التجسّس، سوء الظن، إذاعة السرّ، الکذب، السخرية، السبّ وما شابهه، الحسد، الکِبر، العُجب، الرياء والسمعة، المِراء والجدل والخصومة والمنازعة، التعصّب، الحميّة والغضب والغيرة، الفخر، الإيذاء، المکر والخديعة والغش، العدالة والظلم.
📌 شما میتوانید این کتاب 3 جلدی را از #کتابفروشی_آنلاین_فقه_معاصر ،به صورت مجازی بخرید و ۲۰ درصد تخفیف بگیرید. 👇
🌐 https://eitaa.com/Sfiqhci/14
👈 نکات #اخلاقی بیشتر را اینجا ببینید.
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
#نکات_رجالی
💠 دلالت واژه «وجه» بر توثیق:
🔸 برخی معتقدند #وجه که به معنای «چهره» است، دلالتی بر توثیق ندارد؛ چون چهره و شاخص بودن یک راوی در میان مردم ملازمه ای با وثاقت او ندارد.
🔹 اما بعید نیست از این واژه استفاده #وثاقت شود؛ زیرا این وجه به مناسبت اینکه در #کتب_رجالی بیان شده است، به این معناست که شخص در بین علما و روات و محدثین، «وجه» و «چهره» بوده است. شخص وضاع و کذاب که نمیتواند وجه در بین محدثین باشد؛ پس این تعبیر، اماره بر وثاقت است.
👈 نکات #رجالی بیشتر را از این طریق دنبال کنید:
🌐 https://eitaa.com/joinchat/4290445439Ccdc991b341
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
📷 تقدیر از زحمات 27 ساله استاد علی #عندلیب همدانی در تدریس دروس خارج مدرسه شهیدین
💠 دیروز 27 شهریور ماه 1402 در حاشیه مراسم افتتاحیه مدرسه شهیدین، از زحمات استاد گرانقدر علی عندلیب همدانی که از سال 1375 در این مدرسه به تدریس فقه و اصول به سبک #سامرایی مشغول بودند، تقدیر شد.
🔸 در این مراسم لوح تقدیری با امضای رئیس هیات امنای مدرسه، آیت الله احمد #جنتی (حفظه الله) به ایشان اهدا شد.
🔹 لازم به ذکر است که روش سامرایی (شاگرد محور) روشی نوین در تدریس درس خارج است، که توسط میرزای شیرازی (ره) در حوزه علمیه سامرا اجرا میشده است.
📌 آیین نامه اجرایی این روش، در #پیام_بعدی ارسال میگردد.
👈 #اطلاعیه های علمی بیشتر را از این طریق دنبال کنید:
🌐 https://eitaa.com/joinchat/4290445439Ccdc991b341
🔰 دوره تخصصی فقه و اصول مدرسه شهیدین قم
آیین نامه درس خارج شاگرد محور.pdf
221.6K
✍🏻 آیین نامه اجرایی درس خارج به روش سامرایی (شاگرد محور)